دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

چالش‌های نظارتی در بازارهای سرمایه : بررسی نقش نظارتی اندازه مؤسسه حسابرسی و تداوم دوره تصدی حسابرس در مهار مدیریت سود و ارتقای کیفیت گزارشگری مالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مصطفی خادم الحسینی 1
علی باغانی 2
عسکر عسگری 1
1 گروه حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 گروه حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران
10.22034/jmaak.2026.24509
چکیده
این پژوهش با هدف تحلیل نقش ویژگی‌های حسابرس بر رفتارهای گزارشگری مالی، تأثیر «نوع مؤسسه حسابرسی» و «تداوم تصدی حسابرس» را بر مدیریت سود در ۱۶۲ شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران (۱۳۹۷-۱۴۰۳) بررسی می‌کند. داده‌های حاصل از صورت‌های مالی با استفاده از روش رگرسیون چندمتغیره تحلیل شدند. یافته‌ها نشان‌دهنده رابطه‌ای معنادار و مثبت میان متغیرهای مستقل با مدیریت سود است؛ به گونه‌ای که مؤسسات حسابرسی در نمونه مورد بررسی، نقش بازدارندگی مؤثری در کاهش مدیریت سود نداشته‌اند. همچنین، طولانی شدن دوره تصدی حسابرس با تکیه بر تبیین نظری «تهدید آشنایی»، منجر به کاهش سخت‌گیری‌های نظارتی و افزایش مدیریت سود شده است. در میان متغیرهای کنترلی، بازده دارایی‌ها قوی‌ترین محرک مدیریت سود شناخته شد. نتایج حاکی از ضرورت بازنگری نهادهای ناظر در سازوکارهای کنترلی است، چرا که کیفیت گزارشگری مالی نه صرفاً تابع معیارهای ظاهری، بلکه متأثر از پویایی روابط میان حسابرس و صاحبکار است.
کلمات کلیدی: سود، مدیریت سود، نوع مؤسسه حسابرسی، تداوم تصدی حسابرس
کلیدواژه‌ها
سود
مدیریت سود
نوع مؤسسه حسابرسی
تداوم تصدی حسابرس

عنوان مقاله English

Supervisory Challenges in Capital Markets: Investigating the Supervisory Role of Audit Firm Size and Auditor Tenure in Controlling Earnings Management and Improving the Quality of Financial Reporting

نویسندگان English

MOOstafa Khadem Al-Husseini 1
ali baghani 2
asgar askari 1
1 Department of Accounting, South Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Department of Accounting, South Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

This study aims to analyze the role of auditor characteristics on financial reporting behaviors and examines the effect of "type of audit firm" and "auditor tenure" on earnings management in 162 companies listed on the Tehran Stock Exchange (2018-2024). Data from financial statements were analyzed using the multivariate regression method. The findings indicate a significant and positive relationship between independent variables and earnings management; such that audit firms in the sample studied did not have an effective deterrent role in reducing earnings management. Also, the lengthening of the auditor's tenure, relying on the theoretical explanation of "familiarity threat", has led to a decrease in regulatory strictness and an increase in earnings management. Among the control variables, return on assets was identified as the strongest driver of earnings management. The results indicate the need for supervisory institutions to review their control mechanisms, because the quality of financial reporting is not only dependent on apparent criteria, but also affected by the dynamics of the relationship between the auditor and the client.
Keywords: Profit, Earnings Management, Type of Audit Firm, Continuity of Auditor Tenure

کلیدواژه‌ها English

Profit
Earnings Management
Type of Audit Firm
Continuity of Auditor Tenure
·         بنی مهد،‌بهمن؛ حساس یگانه،‌یحیی؛ یزدانیان، نرگس،(1393)،«مدیریت سود و اظهارنظر حسابرس« شواهدی از بخش خصوصی حسابرسی»، فصلنامه علمی پژوهشی حسابداری مدیریت، سال هفتم، شماره 21.
·         حقدادی, محمدرضا , گرکز, منصور و معطوفی, علیرضا . (1403). رابطۀ ‌بین ‌دورۀ‌ تصدی ‌شریک ‌مؤسسۀ‌ حسابرسی‌ و‌ کیفیت ‌حسابرسی: بررسی نقش تعدیلی تغییر مؤسسۀ حسابرسی. بررسی‏‌های حسابداری و حسابرسی, 31(4), 668-696. doi: 10.22059/acctgrev.2024.368036.1008879
·         خانی زاده، فرهاد،1401،بررسی ارتباط بین دوره تصدی حسابرس و حق الزحمه خدمات غیرحسابرسی با کیفیت حسابرسی در شرکتها،نهمین کنفرانس بین المللی مدیریت، حسابداری و توسعه اقتصادی،https://civilica.com/doc/1563656
·         رشیدی، علی،1405،تحلیلی بر اثرگذاری تداوم تصدی حسابرس بر کیفیت حسابرسی شرکت‎ ‎های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران،24th National Conference on Management Research and Humanities in Iran،Tehran،https://civilica.com/doc/2646190
·         قلی پور,مهدی , جعفرپور,هومن و صارمی نیا,مهسا . (1400). ارتباط کیفیت حسابرسی و مدیریت سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت, 10(40), 379-390.
·         مافی، نگین و خدابنده، آذر،1403،بررسی رابطه بین دوره تصدی حسابرس و کیفیت حسابرسی با در نظر گرفتن نقش مدیرارشد مالی (CFO)در شرکت های بورس اوراق بهادار تهران،دهمین همایش بین المللی مدیریت و حسابداری ایران،همدان،https://civilica.com/doc/2096652
·         وحیدی فر پ. (1403). بررسی رابطه کیفیت حسابرسی با مدیریت سود در دوره رشد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری, 8(28), 1240-1251. Retrieved از https://majournal.ir/index.php/ma/article/view/2360
 
·         Francis, J. R. (2024). Audit quality and auditor tenure: New evidence and implications. Review of Accounting Studies
·         Healy, P. M., & Wahlen, J. M. (2023). Earnings management and information quality: A contemporary perspective. Accounting Horizons
·         Kaluwila, M. and Mpundu, M. (2026) Audit Quality and Earnings Management: Empirical Evidence on the Role of Auditor Characteristics and Regulatory Oversight. Open Journal of Accounting, 15, 185-196. doi: 10.4236/ojacct.2026.152007.
·         Hazem Ramadan Ismael , Ahmed Hassan Ahmed , Mohammad Alhadab , Yasean A(2026) . Tahat . Earnings management and board member tenure, affiliations and re-election term duration: evidence from the UK. Corporate Governance. Volume 26, Issue 2, 10 February 2026, Pages 407-437
·         Nemiraja Jadiyappa , L.Emily Hickman , SantoshKumar Shrivastav , Hanish Rajpal , Navneet Kaur(2024) Bank-affiliated directors' monitoring, earnings management, and financial reporting quality in emerging markets: Evidence from India. Emerging Markets Review Volume 62, September 2024, 101184.
·         Nemiraja Jadiyappa , L. Emily Hickman , Ram Kumar Kakani , Qambar Abidi (2021) Auditor tenure and audit quality: an investigation of moderating factors prior to the commencement of mandatory rotations in India. Managerial Auditing Journal. Volume 36, Issue 5, 3 August 2021, Pages 724-743
·         Shahmoradi, N. and Tabatabaienasab, Z. (2021). The effect of Audit Quality on the Relationship between Economic Uncertainty and Accrual Based Earnings Management in Listed Companies in Tehran Stock Exchange. Financial Accounting Research, 13(1), 67-86. doi: 10.22108/far.2021.125552.1683.
·         Wang, H., & Zhang, S. (2024). The auditor-client relationship in emerging markets: Evidence from recent structural shifts. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation

XML
فایل‌های تکمیلی/اضافی
487-498.pdf