دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

شناسایی مولفه ها و تدوین الگویی برای بهبود پایداری شرکت مبتنی بر روش های نوین حسابداری مدیریت با استفاده از نظریه داده بنیاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
فاطمه مالچی 1
مهران حسین افشاری 1
مهدی رضایی 2
1 گروه حسابداری، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.
2 گروه حسابداری، دانشکده کسب و کار اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران
10.22034/jmaak.2025.78148.4457
چکیده
مفاهیم پایداری و مسئولیت اجتماعی برای شرکت‌ها حیاتی‌اند و نیاز به توجه به مسائل زیست‌محیطی و اجتماعی دارند. حسابداری مدیریت می‌تواند به بهبود شاخص‌های پایداری کمک کند، اما ادغام روش‌های نوین آن در استراتژی شرکت‌ها برای دستیابی به پایداری ضروری است. محقق در تلاش است تا با توصیف و الگوسازی این شیوه‌ها، شاخص‌ها و مؤلفه‌های مؤثر در ارتقاء پایداری شرکت‌ها را شناسایی کند. بدین منظور در مقاله حاضر، محقق با استفاده از روش نظریه داده بنیاد به ارائه مدل مفهومی در راستای بهبود پایداری شرکت مبتنی بر روش های نوین حسابداری مدیریت از طریق مصاحبه با خبرگان پرداخت. سپس نتایج در قالب مدل ارائه شده دارای شش مقوله شرایط علی، عوامل مدیریتی، عوامل قانونی، عوامل کلان، ذینفعان سیستم حسابداری مدیریت، نوآوری های حسابداری مدیریت و حسابداری پایداری و مقوله های ویژگی های ساختاری شرکت و عوامل فرهنگی به عنوان مقوله شرایط زمینه ای، موانع مدیریتی پایدارسازی، موانع مالی پایدارسازی، موانع گزارشگری پایدارسازی، موانع فرهنگی و ذهنی، کمبود منابع، و چالش‌های قانونی و مقرراتی به عنوان مقوله های شرایط مداخله گر و انجام امور زیست محیطی، آموزش اثر بخش و بکارگیری تیم های کاری، برنامه ریزی، تحقیق و توسعه، استفاده از فناوری های نوین، درک پایداری، ادغام کردن، عوامل قانونی- حمایتی و استراتژی های سازمان به عنوان راهبردها و پایداری اقتصادی- صنعتی، بهبود وضعیت شرکت، توجه به مسائل زیست محیطی، پایداری اجتماعی-فرهنگی و رضایت ذی نفعان به عنوان پیامدها شناسایی شدند.
کلیدواژه‌ها
حسابداری مدیریت، روش های نوین حسابداری مدیریت، پایداری شرکت، نظریه داده بنیاد

عنوان مقاله English

Identification of Components and Development of a Model for Improving Corporate Sustainability Based on Modern Management Accounting Methods Using Grounded Theory

نویسندگان English

فاطمه مالچی 1
Mehran Hossein Afshari 1
Mehdi Rezaei 2
1 Department of Accounting, Bu.C., Islamic Azad University, Bushehr, Iran.
2 Department of Accounting, School of Business and Economics, University Persian Gulf, Bushehr, Iran.
چکیده English

The concepts of sustainability and social responsibility are vital for companies, necessitating attention to environmental and social issues. Management accounting can contribute to the improvement of sustainability indicators; however, the integration of innovative methods into corporate strategies is essential for achieving sustainability. The researcher aims to identify the indicators and components that enhance corporate sustainability by describing and modeling these methods. In this paper, the researcher employs a grounded theory approach to present a conceptual model aimed at improving corporate sustainability through innovative management accounting practices, based on interviews with experts. The results are structured within a model comprising six categories: causal conditions, managerial factors, legal factors, macroeconomic factors, stakeholders in the management accounting system, innovations in management accounting, and sustainability accounting. Additionally, structural characteristics of the company and cultural factors are identified as contextual conditions. The barriers to sustainable practices include managerial obstacles, financial constraints, reporting challenges, cultural and cognitive barriers, resource shortages, and legal and regulatory challenges, categorized as intervening conditions. Strategies identified include environmental actions, effective training, the establishment of working teams, planning, research and development, the adoption of new technologies, understanding sustainability, integration, legal-supportive factors, and organizational strategies. The outcomes encompass economic-industrial sustainability, improvement of the company's status, attention to environmental issues, social-cultural sustainability, and stakeholder satisfaction.

کلیدواژه‌ها English

Management Accounting, Modern Management Accounting Methods, Corporate Sustainability, Grounded Theory
  1. -رادفرنیا, مریم , گیلانی نیای صومعه سرائی, بهنام , صمدی لرگانی, محمود و پورعلی, محمدرضا . (1404). ارائه مدل حسابداری مدیریت جهت بهبود بهره وری شرکت با رویکرد ساختاری تفسیری. مدیریت پویا و تحلیل کسب و کار, 1-19.
  2. کرمی، مژگان، غیاثوند، علیرضا و همت فر، محمود. (1403). واکاوی مولفه های موثر بر عملکرد پایداری شرکت ها با استفاده از تکنیک تحلیل عاملی تأییدی. حسابداری و منافع اجتماعی،14(4).
  3. -شکرایی فرد، پانیذ، رهنمای رودپشتی، فریدون و خان محمدی، محمد حامد. (1402). شناسایی مولفه های موثر بر تکامل حسابداری مدیریت با استفاده از روش ANP فازی در بین شرکتهای عضو سازمان بورس و اوراق بهادار. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 12(46)،391-410.
  4. -شکرایی فرد، پانیذ، نیکومرام، هاشم و خان محمدی، محمد حامد. (1402). ارائه الگویی برای تکامل حسابداری مدیریت در سازمانهای دولتی و خصوصی با رویکرد نهادی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت ،194-177، (47)12.
  5. -ملک حسینی، حمید رضا، عربصالحی، مهدی و فروغی، داریوش. (1404). تاثیر ویژگی های هیئت مدیره از طریق تکنیک های حسابداری مدیریت نوین بر عملکرد مالی شرکت ها. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 36-17،(54)14.
  6. -نعیمی، سمیه، یزدی فر، حسن، شفیعی، حسین. (1402). شناسایی مولفه های پذیرش نوآوری های حسابداری مدیریت در زمان بحران اقتصادی با استفاده از رویکرد تحلیل عاملی اکتشافی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت.160-145، (47)12.
  7. -Abdelhalim, A.M. (2024), "How management accounting practices integrate with big data analytics and its impact on corporate sustainability", Journal of Financial Reporting and Accounting, Vol. 22 No. 2, pp. 416-432. https://doi.org/10.1108/JFRA-01-2023-0053.
  8. Abdel-Kader, M., & Luther, R. (2022). “The Impact of Modern Management Accounting Practices on Business Performance: Evidence from Digital-Driven Firms.”
  9. -Ahmad, K. (2017). The implementation of management accounting practices and its relationship with performance in small and medium enterprises. International Review of Management and Marketing, 7(1), 342–353.
  10. Assad,S.N., Hamdan, N.B ., Zakaria,B.(2024). THE IMPACT OF MANAGERIAL ACCOUNTING PRACTICES ON FINANCIAL PERFORMANCE: A PRELIMINARY REVIEW. e-ISSN: 2948-460X. https://ibaf.usim.edu.my
  11. -Ashrafi, M., Adams, M., Walker, T. R., & Magnan, G. (2018). How corporate social responsibility can be integrated into corporate sustainability: a theoretical review of their relationships. International Jour- ney of Sustainable Development and World Ecology, 25(8), 672–682. https://doi.org/10.1080/13504 509.2018.1471628
  12. -Argile’s, J.M., Slof, E.J. (2003), The use of financial accounting information and firm performance: An empirical quantification for farms. Accounting and Business Research, 33(4), 251-273.
  13. -Barker, R. (2025). Corporate sustainability reporting. Journal of Accounting and Public Policy, 49, 107280.‏
  14. Broccardo, L., Giordino, D., Yaqub, M. Z., & Alshibani, S. M. (2025). Implementing sustainability: What role do knowledge management and management accounting play? Agenda for environmentally friendly businesses. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 32(1), 383-403.‏
  15. -Capros, P., de Vita, A., Tasios, N., Siskos, P., Kannavou, M., Petropoulos, A., et al. (2016). EU Reference scenario 2016: Energy, transport and GHG emissions trends to 2050. EU Reference scenario, European Commission, Luxembourg. https://ec.europa.eu/energy/sites/ener/fles/documents/ref2016_ report_fnal-web.pdf Accessed 19 February 2019.
  16. -Cho, C. H., Laine, M., Roberts, R. W., & Rodrigue, M. (2018). The frontstage and backstage of corpo- rate sustainability reporting: evidence from the Arctic National Wildlife Refuge Bill. Journal of Business Ethics, 152(3), 865–886. https://doi.org/10.1007/s10551-016-3375-4 .
  17. -CIMA. (2014) Global management accounting principles: Driving better business through improved performance.http://www.cimaglobal.com/Global/2015%20syllabus/GMAP_executive%20summary.pdf Accessed 19 February 2019.
  18. -Cokins, G. (2021). Activity-Based Costing: Making It Work for Small and Mid-Sized Companies. Wiley
  19. Cooper, R., Slagmulder, R. (2021). Target Costing and Value Engineering. Routledge. SBN 9781563271724. 424 Pages  Published May 31, 1997 by Productivity Press
  20. -Freeman, R.E., (2010). The politics of stakeholder theory: some future direc- tions.  Business Ethics Quarterly  4  (4),  409–429.
  21. Ghazalat.,A.  Mansour.,A.,  Alkhasawneh,.SH., Alhmood.M.(2025). Investigating the effect of contingent factors on performance of SMEs: The mediating role of management accounting system., January 2025Human SystemsManagement.,DOI:10.1177/01672533251317072
  22. -Ittner, C.D., Larcker, D.F. (1998), Are nonfinancial measures leading indicators of financial performance? An analysis of customer satisfaction. Journal of Accounting Research, 36, 1-35.
  23. -Lee, M. K. K. (2019). Effective green alliances: An analysis of how environmental nongovernmental organi- zations affect corporate sustainability programs. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 26(1), 227–237. https://doi.org/10.1002/csr.1674
  24. -López, O. L., & Hiebl, M. R. W. (2015). Management accounting in small and medium-sized enterprises: Current knowledge and avenues for further research. Journal of Management Accounting Research, 27(1), 81–119
  25. -Nair, S., & Nian, Y. S. (2017). Factors afecting management accounting practices (MAPs) in Malaysia. International Journal of Business and Management. https://doi.org/10.5539/ijbm.v12n10p177.

 

  1. Nasreen, T., Baker, R., & Rezania, D. (2023). Sustainability reporting–a systematic review of various dimensions, theoretical and methodological underpinnings. Journal of Financial Reporting and Accounting.‏
  2. -Nartey, S.N., van der Poll, H.M. Innovative management accounting practices for sustainability of manufacturing small and medium enterprises. Environ Dev Sustain 23, 18008–18039 (2021). https://doi.org/10.1007/s10668-021-01425-w
  3. -Mohammadi, M. A. D., Mardani, A., Khan, M. N. A. A., & Streimikiene, D. (2018). Corporate sustain- ability disclosure and market valuation in a Middle Eastern Nation: Evidence from listed firms on the Tehran Stock Exchange: Sensitive industries versus non-sensitive industries. Economic Research-Ekonomska Istrazivanja, 31, 1488–1511.https://doi.org/10.1080/1331677X.2018.14867 22.
  4. Odunjo, O., Crane, A., & McDonagh, P. (2025). Stakeholder existential authenticity and corporate social responsibility. Journal of Management Studies, 62(1), 1-28.‏
  5. Odonkor,B., Kaggwa , S, Ugomma Uwaoma ., P., Olanipekun Hassan .,A and Ajoke Farayola.,O.,(2025). A review of U.S. management accounting evolution: Investigating shifts in tools and methodologies in light of national business dynamics., World Journal of Advanced Research and Reviews., ISSN Approved International Journal with High Impact Factor for fast publication of Research and Review articles., Vol. 25, Issue 1, Jan. 2025., Article DOI: 10.30574/wjarr.2024.21.1.2722.
  6. Saqib, Z. A., Ikram, M., & Qin, L. (2025). Mediating role of eWOM’s in green behavior interaction and corporate social responsibility: a stakeholder theory perspective. International Journal of Ethics and Systems.‏
  7. Schaltegger, S., Christ, K. L., Wenzig, J., & Burritt, R. L. (2022). Corporate sustainability management accounting and multi‐level links for sustainability–A systematic review. International journal of management reviews, 24(4), 480-500.‏
  8. -Schaltegger, S.  and   Burritt, R.(2010).  Sustainability Accounting and Reporting: Fad or Trend?, Accounting, Auditing & Accountability Journal, 23(7), 829 – 846.
  9. Shank, J. K., & Govindarajan, V. (2022). Strategic Cost Management: The New Tool for Competitive Advantage.
  10. -Shields, J. & Shelleman, J.M. (2015). Integrating sustainability into SMEs strategy. Journal of Small Business Strategy, 25(2), 59–78. Retrieved from https://libjournals.mtsu.edu/index.php/jsbs/article/ view/561.
  11. -Strauss, A.L.  and Corbin, J.M. (1998). Basics of qualitative research: techniques and procedures for developing grounded theory, 2nd edition, Thousand Oaks, California.
  12. -Rahnamae Roudpeshti, Fereydoun, Shokraei Fard, Paniz, Khan Mohammadi, Mohammad Hamed. (1402). Identifying the components of using management accounting method with fuzzy ANP method among member companies of the Securities and Exchange Organization. Knowledge of Management Accounting and Auditing, 12(46), 391-410.
  13. -Rustam, A., Wang, Y., & Zameer, H. (2019). Does foreign ownership affect corporate sustainability dis- closure in Pakistan? A sequential mixed methods approach. Environmental Science and Pollution Research, 26(30), 31178–31197. https://doi.org/10.1007/s11356-019-06250-3
  14. -Vardari, L., Gashi, R., & Ahmeti, G. (2020). The impact of corporate sustainability index on BIST sus- tainability index. European Journal of Sustainable Development, 9(2), 375–390. https://doi.org/10. 14207/ejsd.2020.v9n2p375
  15. -Volker, F. (2015). Can target costing be applied in green logistics? evidence from a conjoint analysis. ECIS, 2015(47), 1–15. https://doi.org/10.18151/7217315 .

 

  1. https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/03/21/2283724

http://www.asrekhodro.com/Mobile/News/260