دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

طراحی مدل شناسایی مودیان مالیاتی براساس سطح ریسک با رویکرد بهبود بهره‌وری نظام مالیاتی(مورد مطالعه: مودیان مالیاتی فعال در بخش صنعت استان هرمزگان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
رضا کوهستانی 1
فائق احمدی 1
رویا سلطانی اندزیانی 2
محمدعلی افشارکاظمی 3
علیرضا پورابراهیمی 4
1 گروه مدیریت صنعتی، واحد علوم و تحقیقات، پردیس مرکز آموزش بین المللی قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران
2 گروه مهندسی صنایع، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران،ایران،
3 گروه مدیریت صنعتی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران،ایران
4 گروه مدیریت صنعتی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج،ایران
10.22034/jmaak.2024.77965.4395
چکیده
یکی از مهم ترین مراحل و شاید بزرگترین چالش ها برای نظام مالیاتی کشور شناسایی مودیان مالیاتی با سطح ریسک قابل قبول به ویژه در بخش صنعت است. در این راستا، این پژوهش با هدف طراحی مدل شناسایی مودیان مالیاتی براساس سطح ریسک با رویکرد بهبود بهره‌وری نظام مالیاتی در بخش صنعت استان هرمزگان به انجام رسید. روش انجام این پژوهش آمیخته(کیفی-کمی) است. در بخش کیفی پژوهش با استفاده از رویکرد فراترکیب 97 مقاله علمی و پژوهشی معتبر مورد بررسی قرار گرفتند و سرانجام 39 مقاله برای استخراج شاخص های شناسایی مودیان مالیاتی براساس سطح ریسک با رویکرد بهبود بهره‌وری نظام مالیاتی انتخاب شدند. پس از تحلیل دقیق 19 شاخص برای شناسایی مودیان مذکور شناسایی و استخراج شدند. سپس، در بخش کمی ابتدا با استفاده از پرسشنامه دلفی فازی نظرات 14 خبره در مورد اعتبار شاخص های استخراج شده مورد تایید قرار گرفت، در ادامه، برای ارائه الگو از روش ترکیبی دیمتل – ISM استفاده شد. درقسمت دیمتل نحوه ارتباط و اثرگذاری شاخص های استخراج شده با کمک خبرگان گردآوری شد. با نرم افزارISM متلب داده های گردآوری شده در قالب ماتریس خودتعاملی تجزیه و تحلیل شدند و الگویی چهار سطحی حاصل شد. الگوی پژوهش نشان داد که سامانه ریز داده های اقتصادی تاثیرگذارترین شاخص در شناسایی مودیان مالیاتی با سطح ریسک قابل قبول در بخش صنعت استان هرمزگان با رویکرد بهبود بهره‌وری است.
کلیدواژه‌ها
مالیات
مودیان مالیاتی
ریسک
بهره‌وری

عنوان مقاله English

Designing a taxpayer identification model based on risk level with the approach of improving the efficiency of the tax system (case study: taxpayers active in the industry sector of Hormozgan province)

نویسندگان English

Reza Kohestani 1
Faegh ahmadi 1
Roya SoltaniAndezeani 2
MohammadAli Afsharkazemi 3
Alireza Poorebrahimi 4
1 Department of Management, Qeshm Branch, Islamic Azad University, Qeshm, Iran
2 Department of Industrial Engineering, Tehran Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Department of Management, Tehran Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
4 Department of Management, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran
چکیده English

One of the most important steps and perhaps the biggest challenges for the country's tax system is identifying taxpayers with an acceptable risk level, especially in the industry sector. In this regard, this research was carried out with the aim of designing a model to identify taxpayers based on the level of risk with the approach of improving the efficiency of the tax system in the industry sector of Hormozgan province. The method of conducting this research is mixed (qualitative-quantitative). In the qualitative part of the research, 97 valid scientific and research articles were examined using the meta-composite approach, and finally 39 articles were selected to extract the indicators for identifying taxpayers based on the level of risk with the approach of improving the efficiency of the tax system. After detailed analysis, 19 indicators were identified and extracted to identify the mentioned taxpayers. Then, in the quantitative section, the opinions of 14 experts on the validity of the extracted indicators were confirmed by using the fuzzy Delphi questionnaire, then, the combined method of Dimtel-ISM was used to present the model. In the Dimtel section, the relationship and effectiveness of the extracted indicators were compiled with the help of experts. With ISM MATLAB software, the collected data were analyzed in the form of self-interaction matrix and a four-level model was obtained. The research model showed that the economic microdata system is the most effective indicator in identifying taxpayers with an acceptable risk level in the industry sector of Hormozgan province with the approach of improving productivity.

کلیدواژه‌ها English

tax
taxpayers
risk
productivity

  1. 1.       ایمانی خوشخو، محمدحسین و امیرمستوفیان، طیبه،(1399)، ارتقای فرهنگ مالیاتی و تأثیر آن بر گسترش چتر مالیاتی و شناسایی مؤدیان جدید، پژوهشنامه مالیات، شماره 75. 76-62.

    2.       برنل، پیتر، رندال، ویکی ( ١٣٩8 )، مسایل جهان سوم: سیا ست در جهان در حال تو سعه، ترجمه اجمد ساعی و سعیدمیرترابی، نشر قومس، چاپ پنجم، تهران.

    3.       پژویان، جمشید؛ درویشی، باقر (١401)، اصلاحات ساختاری در نظام مالیاتی ایران، پژوهشنامه مالیات، شماره 56، 98-86.

    4.       پژویان، جمشید،(1389)، اقتصاد بخش عمومی مالیات ها"، موسسه تحقیقات اقتصادی دانشگاه تربیت مدرس ،89.

    5.       جنتی، نادر و میرمحمدی، سیدمحمدی،(1395)، مروری بر تجربه اصلاح نظام مالیاتی در ایران و جهان با تاکید بر مدرنیزاسیون دستگاه مالیاتی، پژوهشنامه مالیات، شماره 31، 98-69.

    6.       جلالوند، وحید و شهیکی تاش، محمدنبی،(1398)، بررسی و سنجش کارایی نظام مالیاتی ایران در برنامه های توسعه (رویکرد منطق فازی)، فصلنامه علوم اقتصادی، شماره 24، 98-79.

    7.       صیادی سومار، علی ، رهنمای رودپشتی، فریدون و کاکایی تبار، زهرا،(1395)، علل پدیده فرارمالیاتی درایران با تاکید بر شکاف بین دیدگاه مودیان و کادر مالیاتی، پژوهش حسابداری ، شماره 8، 52-27.

    8.       قدیری اصل، باقر،(1399)،بودجه و تدابیر مالی اقتصادی، انتشارات تهران،دانشگاه تهران،

    9.       عسکری،حسن،(1393)، بررسی نقش کیفیت خدمات در بهبود تمکین داوطلبانه مودیان مالیاتی، فصلنامه مطالعات مدیریت و حسابداری، شماره 21، 45-32.

    10.   غفاری، هادی، نوری، معصومه و یونسی، علی،(1395)، سنجش کارایی نظام مالیاتی و اثر آن بر رشد اقتصادی کشور، پژوهشنامه ی اقتصاد کلان علمی – پژوهشی، شماره 21، 177-155.

    11.   رحیمی، فاطمه، امیرخانی، طیبه، حاجی پور، بهمن و عرب مازار، علی اکبر،(1400)، آسیب شناسی فرایندی نظام مالیاتی ایران، پژوهش های مدیریت در ایران، شماره 25، 133-109.

    12.   میرمحمدی، سید محمد و جنتی، نادر،(1396)، اولویت های اصلاح نظام مالیاتی ایران با تأکید بر فعالیت های گردشگری (رویکرد مدلسازی تفسیری ساختاری)، فصلنامة علمی  پژوهشی گردشگری و توسعه، شماره 10، 177-150.

    1. Bejakovic, Predrag.(2019). How to Achieve Efficiency and Equity in the Tax System?, The Economic Journal, 7(25), 46-70.
    2. Bjornskov, C., (2020), Corruption and Social Capital. Department of Economics Aarhus, School of Business, 1(30), 147- 159.
    3. James Alma, Michele Bernasconib, Susan Lauryc, Daniel J. Leed, Sally Wallace .(2017). Culture, compliance, and confidentiality: Taxpayer Behavior in the United States and Italy, Journal of Economic Behavior & Organization Vol. 5, pp: 125-165.
    4. Galor, O., & Zeira, J. (2018). Income distribution and macroeconomics. Review of Economic Studies,
    5. 60(1), 35-52.
    6. Ramírez-Álvarez José and Paul Carrillo-Maldonado (2020). Indicator of the efficiency of value added tax and income tax collection in Ecuador,Journal of  CEPAL Review, vol. 100, No. 3,121-139.
    7. Mousavi Shahroodi, Seyed Mohammad.(2010). Investigation of the effective factors in the efficiency of
    8. tax system, Journal of Accounting and Taxation Vol. 2(3), pp. 42-45.

     

    1. Wang, L., Cao, Q., & Zhou, L. (2018). Research on the influencing factors in coal mine production safety based on the combination of DEMATEL and ISM. Safety science, 103, 51-61.