دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

شناسایی پیشایند و پیامدهای موثر روحی و روانی بر اظهارنظر حسابرسی با استفاده تئوری داده بنیاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
اکبر دنیائی فرد 1
مهدی علی نژاد ساروکلائی 2
احمد محمدی 3
مهدی زینالی 4
1 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز ، تبریز ، ایران
2 استادیار گروه حسابداری، دانشکدۀ مدیریت، اقتصاد و حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران.
3 استادیار گروه حسابداری، دانشکدۀ مدیریت، اقتصاد و حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران
4 استادیار گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
10.22034/jmaak.2024.77223.4212
چکیده
اظهارنظر حرفه‌ای حسابرس، گوهر اصلی حسابرسی است. ارزشی که با حسابرسی صورتهای مالی ایجاد شود ناشی از اظهارنظر حرفه‌ای حسابرس و درکل ناشی از مجموعه قضاوت‌های حرفه ای است که در چارچوب استانداردهای حسابداری و حسابرسی انجام می‌شود. در طی فرآیند حسابرسی، حسابرسان واکنشهای احساسی (خوش‌بینی یا بدبینی نسبت به صاحبکار و پرسنل وی، احساس نگرانی و استرس در مورد اجزاء و مولفه‌های کار حسابرس) و حالات روانی (نسبت به محیط کار، شرایط جوی و ....) متفاوتی را تجربه نمایند و در برابر آنها عکس‌العمل نشان دهند. هدف این پژوهش شناسایی پیشایند و پیامدهای موثر روحی و روانی بر اظهارنظر حسابرسی با استفاده تئوری داده بنیاد در ایران است، در راستای دستیابی به این هدف ابتدا 16 نفر از خبرگان دانشگاه در حوزه حسابداری و مالی در بخش تحلیل نظریه داده بنیاد مشارکت داشتند. نحوه جمع‌آوری داده برحسب روش‌شناسی کیفی از طریق تحلیل تئوری زمینه‌ای (تحلیل تم) بود که با انجام مصاحبه داده‌های لازم جمع‌آوری گردید و بعد از کدگذاری مدل پژوهش براساس چارچوب تئوریک از طریق کدگذاری با استفاده از نرم‌افزار مکس کیو دی ای نسخه 2020 طراحی شد. و در نهایت 3 مقوله اصلی شامل عوامل محیطی، اظهارنظر حسابرس و اطمینان بخشی ایجاد نموده است. با توجه به اهمیت و نقش اظهارنظر حسابرس در تصمیمات سرمایه-گذاران بالقوه و بلفعل در ایران مدل ارائه شده در مقایسه با تحقیقات مشابه قابلیت کاربرد و پیاده‌سازی بیشتری دارد.
واژگان کلیدی : اظهارنظر حسابرسی مبتنی بر حالات روانی، اطمینان بخشی و عوامل محیطی حسابرسی
کلیدواژه‌ها
اظهارنظر حسابرسی مبتنی بر حالات روانی
اطمینان بخشی
عوامل محیطی حسابرسی

عنوان مقاله English

Identifying the antecedents and psychological effects on the audit opinion using foundational data theory

نویسندگان English

akbar donyaei fard 1
mehdi ali neghad 2
ahmad mohammadi 3
Mehdi Zeynali 4
1 Ph. D. Student in Department of Accounting, Management, Economics and Accounting,Tabriz Branch Islamic Azad University,Tabriz, Iran
2 Associate Professor of Accounting , Tabriz Branch of Islamic Azad University Department of Management Economic and Accounting, Tabriz – Iran
3 Assistant Prof, Department of Accounting, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
4 Assistant Professor, Department of Accounting, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran.
چکیده English

The auditor's professional opinion is the main gem of the audit. The value created by the audit of financial statements is the result of the auditor's professional opinion and generally results from the set of professional judgments that are carried out within the framework of accounting and auditing standards. During the audit process, auditors have different emotional reactions (optimism or pessimism towards the employer and his personnel, feeling worried and stressed about the components and components of the auditor's work) and mental states (relative to the work environment, atmospheric conditions, etc.). experience and react to them. The aim of this research is to identify the antecedents and psychologically effective consequences of audit opinion using foundation data theory in Iran, in order to achieve this goal, 16 experts from the university in the field of accounting and finance participated in the foundation data theory analysis section.The method of data collection was based on qualitative methodology through theoretical analysis (theme analysis), which required data was collected by conducting interviews, and after coding the research model was designed based on the theoretical framework through coding using Max QDA software version 2020. . And finally, it has created 3 main categories including environmental factors, auditor's opinion and reassurance. Considering the importance and role of the auditor's opinion in the decisions of potential and active investors in Iran, the presented model has more applicability and implementation compared to similar researches.
Keywords: audit opinion based on mental states, assurance and environmental factors of audit

کلیدواژه‌ها English

Audit opinion based on mental states
reassurance
assurance and environmental factors of audit
§         جامعی, رضا, لطفی جو, نشمین. (1400). تأثیر ارتباطات سیاسی بر اظهارنظر حسابرس با تأکید بر ویژگی‌های بازار شرکت‌های بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه علمی کارافن، 18(2)، 55-72.
§         حمیدیان، نرگس، عرب صالحی، مهدی، تقیان، مجید. (1401). تأثیر مدیریت سود واقعی بر اظهارنظر حسابرسی دربارۀ تداوم فعالیت در شرکت‌های درماندۀ مالی. پژوهش های حسابداری مالی، 14(1)، 37-60
§         حیرانی، فروغ، وکیلی فرد، حمیدرضا، بنی مهد، بهمن، رهنمای رودپشتی، فریدون (1396)، تاثیر ویژگی های اجتماعی حسابرسان بر قضاوت آن ها در حل تعارض میان حسابرس و مدیریت ویژگی های منتخب، بیش اعتمادی و، شخصیت ماکیاولیسم، دانش حسابرسی، 17(67)، 71-98
§         رجبعلی زاده، جواد (1395)، تاثیر احساسات و حالات روانی حسابرسان بر قضاوت حرفه ای حسابرسی: بررسی مطالعات و ارایه چکیدهای از مفاهیم و رویکردهای پیشنهادی،اولین همایش ملی حسابرسی و نظارت مالی ایران،مشهد.
§         رحمانیان کوشککی، عبدالرسول و رفیعی بیدگلی، مرضیه،(1401)، بررسی رابطه بین رقابت در بازار محصول و کیفیت کنترل داخلی و اثرات متقابل آن ها با اظهار نظر حسابرس در شرکت های پذیرفته شده بورس اوراق بهادار تهران
§         سالمی، اسحاق. (1401). بررسی تأثیر عوامل مؤثر بر اظهارنظر حسابرس، چشم انداز حسابداری و مدیریت، 5(6415-26.
§         فرج زاده دهکردی، حسن، و حیدری، ناهید. (1396). بررسی رابطه توانایی مدیریت با حق الزحمه و اظهارنظر حسابرسی پیرامون تداوم فعالیت. پژوهش های تجربی حسابداری، 6(23 )، 221-239.
§         فروغی، عارف و حمیدی مقدم، ابوالفضل،(1397)، بررسی بحران های مالی و تاثیر آنها بر حرفه حسابداری و حسابرسی،چهارمین کنفرانس ملی پژوهش های کاربردی در علوم مدیریت، اقتصاد و حسابداری ایران،تهران.
§         فروغی، عارف؛ حمیدی مقدم، ابوالفضل(1397)، بررسی بحران های مالی و تاثیر آنها بر حرفه حسابداری و حسابرسی،چهارمین کنفرانس ملی پژوهش های کاربردی در علوم مدیریت، اقتصاد و حسابداری ایران،تهران،
§         لطفی­جو, نشمین, بنی مهد, بهمن, وکیلی فرد, حمیدرضا. (1402). خودشیفتگی حسابرس و اظهارنظر مقبول حسابرسی، فصلنامه پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای، 3(11)، 64-81.
§         یوسفی شارمی, میرامید, بنی مهد, بهمن. (1398). تاثیر عواطف فردی بر بی طرفی حسابرس. دانش حسابداری مالی, 6(1), 163-185.
 
§  Davidson, R. A., & Neu, D. (1993). A note on the association between audit firm size and audit quality. Contemporary accounting research, 9(2), 479-488
§  Donaldson, J., & Davis, P. (1990). Business ethics? Yes, but what can it do for the bottom line?. Management Decision.Vol28, Issue 6.
§  Halim, H. A., Jaafar, H., & Janudin, S. E. (2018). Factors Influencing Professional Judgment of Auditors in Malaysia. International Business Research, 11(11), 119-127.
§  Haron, H., Ismail, I., Ibrahim, D. N., & Na, A. Lo. (2014). Factors influencing ethical judgment of auditors in Malaysia. Malaysian Accounting Review, 13(2).
§  Heyrani, F., Banimahd, B., & Roudposhti, F. R. (2016). Investigation of the Effect of Auditors‟ Professionalism Levels on their Judgment to Resolve the Conflict between Auditor and Management. Procedia Economics and Finance, 36(16), 177-188.
§  Hidayah, Nur, Sudarma, Made, Djamhuri, Ali, Atmini, Sari (2024), Audit opinion research: overview and research agenda,  Cogent Business & Management, VOL. 11, NO. 1, 2301134
§  Hu، May، Muhammad، Abdul، Yang، Jingjing (2022)، Ownership concentration، modified audit opinion، and auditor switch: New evidence and method، North American Journal of Economics and Finance 61 (2022) 101692.
§  Hu، May، Muhammad، Abdul، Yang، Jingjing (2022)، Ownership concentration، modified audit opinion، and auditor switch: New evidence and method، North American Journal of Economics and Finance 61 (2022) 101692
§  May, D., Chan, A., Hodges T., & Avolio, B.(2003). Developing the moral component of authentic leadership. Organizational Dynamics, vol. 32. 247-260.
§  MohammadRezaei, F., Mohd‐Saleh, N., Jaffar, R., & Hassan, M. S. (2016). The effects of audit market liberalisation and auditor type on audit opinions: The Iranian experience. International Journal of Auditing, 20(1), 87-100.
§  Patel, C., Harrison, G. L., & McKinnon, J. L. (2002). Cultural influences on judgments of professional accountants in auditor–client conflict resolution. Journal of International Financial Management & Accounting, 13(1), 1-31.
§  Sebastian K.(2019), Distinguishing between the strains grounded theory: classical, interpretive and constructivist. Journal for Social Thought. 2019; 3(1): 1-9.
§  Xu, H., Dao, M., Wu, J. (2018). The effect of real activities manipulation on going concern audit opinions for financially distressed companies. Review of Accounting and Finance, https://doi.org/10.1108/RAF-09-2016-0135
§  Zhang ،Xuehua، Yan ،Huanmin، Hu ،Fang، Wang ،Hongjian، Li ،Xiaoning (2022)، Effect of auditor rotation violation on audit opinions and audit fees: Evidence from China، Research in International Business and Finance 62 (2022) 101715.