دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

ارائه مدل چالش‌های پیاده سازی حسابداری اسلامی در ایران و جهانی سازی آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
نصراله مرادپور 1
علی اکبر چهار محالی 2
هاشم نیکومرام 3
1 دانشجوی دکتری گروه حسابداری،واحدتهران شمال،دانشگاه آزاداسلامی،تهران،ایران
2 دانشیارگروه حسابداری، واحد تهران شمال،دانشگاه آزاداسلامی،تهران،ایران
3 استادگروه حسابداری،واحدعلوم و تحقیقات ،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران
10.22034/jmaak.2025.24139
چکیده
شکل گیری موج جهانی شدن اقتصاد و انتقال شتابان منابع طبیعی، مالی و انسانی میان کشورها و همچنین پدیدار شدن بازارهای جهانی سرمایه، موجب شده است که تقاضا برای اطلاعات حسابداری ابعاد جدیدی پیدا کند. این استانداردها در برخی مباحث با مبانی حسابداری اسلامی در تضاد بوده و این موضوع اهمیت می‌یابد. در این پژوهش به ارائه مدل چالش‌های پیاده سازی حسابداری اسلامی در ایران و جهانی سازی آن پرداخته می‌شود. در این پژوهش برای ساخت یک نظریه مدون از طریق گردآوری داده و تحلیل استقرایی داده ها و با توجه به اینکه تئوری قابل اعتنای برای آن موجود نیست که بتوان بر اساس آن فرضیه ای را برای آن آزمون تدوین کرد، مصاحبه با افراد متخصص در این زمینه موجب طراحی مدل و ایجاد فرضیاتی برای سنجش موضوع و تایید مدل می شود. یافته های حاصل از روش گرانددتئوری باعث خلق مدل چالش‌های پیاده سازی حسابداری اسلامی در ایران و جهانی سازی آن گردید. پس از استخراج کد ثانویه ، کدهای انتخابی (گزینشی) تعریف شد. پس از مرحله کدگذاری اولیه، با تحلیل داده ها و کنار هم قرار دادن چندین باره ی کدهای باز در ظاهر متفاوت اما در راستای فرآیندی مشابه و هم معنی، اقدام به ادغام کردن کدهای باز، در قالب مفاهیمی انتزاعی تر شد و مولفه ها دسته بندی گردید که نهایتا شرایط علی، شرایط زمینه ای، شرایطه واسطه ای، راهبردها و پیامدها شناسایی گردد و بر اساس این مولفه ها مدل فرایند پیاده سازی حسابداری اسلامی در ایران طراحی گردید.
کلیدواژه‌ها
"حسابداری اسلامی
ایران
جهانی سازی
گرانددتئوری"

عنوان مقاله English

Presenting a model of the challenges of implementing Islamic accounting in Iran and its globalization

نویسندگان English

Nasrollah Moradpour 1
A Akbar Chahar Mahali 2
Hashem Nikoumaram 3
1 Ph.D Student,Department of Accounting,Tehran shomal Branch,Islamic Azad University,tehran,Iran
2 Assistant Professor of Accounting,Department of Accounting,Tehran shomal Branch,Islamic Azad University,tehran,Iran
3 Professor of Accounting,Department of Accounting,Science and Research Branch,Islamic Azad University,Tehran,Iran
چکیده English

The formation of the wave of economic globalization and the rapid transfer of natural, financial and human resources between countries, as well as the emergence of global capital markets, have caused the demand for accounting information to find new dimensions. These standards conflict with the basics of Islamic accounting in some topics, and this issue becomes important. In this research, the model of the challenges of implementing Islamic accounting in Iran and its globalization is discussed. In this research, in order to build a codified theory through data collection and inductive analysis of data, and considering that there is no reliable theory for it, based on which a hypothesis can be formulated for that test, interviews with experts in this field It leads to the design of the model and the creation of hypotheses to evaluate the subject and confirm the model. The findings of the grand theory method led to the creation of a model of the challenges of implementing Islamic accounting in Iran and its globalization. After extracting the secondary code, optional codes were defined. After the initial coding stage, by analyzing the data and putting together several open codes with different appearance but in line with a similar process and the same meaning, the open codes were integrated in the form of more abstract concepts and the components were categorized. Finally, causal conditions, contextual conditions, mediating conditions, strategies and consequences were identified and based on these components, the Islamic accounting implementation process model in Iran was designed.

کلیدواژه‌ها English

"Islamic accounting
Iran
globalization
grand theory"
  • باقرآبادی، محمد.، شایان، علیرضا.، شایان، کوروش. (1395). مروری بر استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی. تهران: انتشارات ترمه.
  • حسینی، سیدمهدی؛ نادریان، آرش. (1395). بررسی مشکلات عدم وجود زیرساخت‌ آموزشی مناسب با مشکلات به کارگیری استاندارهای بین‌الملی گزارشگری مالی در ایران. سومین همایش سراسری مباحث کلیدی در علوم مدیریت و حسابداری.
  • دیانتی دیلمی، زهرا.، مشهدی، سیده پریسا. (1395). بررسی امکان‌سنجی پیاده‌سازی حسابداری اسلامی در ایران؛ از منظر خبرگان دانشگاهی. تحقیقات مالی اسلامی، 5(2)، 111-132.
  • رجبی مقدم، داود.، مهربان پور، محمدرضا.، غلامی جمکرانی، رضا. (1400). اقتصاد اسلامی و شناسایی مولفه‌های افشا در گزارشگری مالی اسلامی. فصلنامه اقتصاد اسلامی، 84، 81-96.
  • رحمانی، علی.، ولی زاده لاریجانی، اعظم.، میرزایی بیرامی، راحله. (1399). استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی و کیفیت گزارشگری مالی. پژوهش‌های حسابداری مالی، 12(4)، 59-78.
  • رحمانی، علی؛ شریفی، صدیقه. (1392). بررسی میزان انطباق استانداردهای بین الملی گزارشگری مالی با وضعیت فعلی گزارشگری در صنعت بانکداری در ایران. اولین کنفرانس بین‌المللی حماسه سیاسی (با رویکردی بر تحولات خاورمیانه) و حماسه اقتصادی (با رویکردی بر مدیریت و حسابداری).
  • رحمانی، علی؛ علی پور، شراره. (1389). موانع پذیرش استانداردهای بین‌المللی حسابداری در ایران. فصنامه مطالعات تجربی حسابداری مالی. 27، 75-99.
  • رحیمیان، نظام الدین؛ مجدی اوغولبیک، محمود؛ ملکی، علیرضا. (1393). همگرایی استانداردهای بین‌المللی و واحدهای کوچک و متوسط. حسابرس.80، 82-86.
  • زنگنه، عصمت. (1398). استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی تهران: موسسه فرهنگی هنری دیباگران.
  • صادق زاده، مهدی. (1400). نگاهی به استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی و چالش‌های حقوقی پیاده سازی آن در ایران. مطالعات مدیریت، مالی و اقتصادی، 03(01)، 59-70.
  • علی محمدی، نسیبه. (1399). مبانی و مفاهیم استانداردهای گزارشگری مالی بین‌المللی. اولین کنفرانس علمی پژوهشی مدیریت، اقتصاد و حسابداری.
  • فرقاندوست، کامبیز.، زند، علیرضا. (1395). بررسی مبانی نظری استانداردهای حسابداری و گزارشگری مالی در اسلام. مجموعه مقالات دومین همایش دوسالانه اقتصاد اسلامی. دانشگاه شهید بهشتی، تهران.
  • همتی نژاد طولی, مهرعلی, عاشقی, بهنام, کریمی زاد, & میرحامد. (2021). نقد و بررسی کتاب پژوهش کیفی (راهنمای طراحی و کاربست).فصلنامه علمی مدیریت ارتباطات در رسانه های ورزشی.‎
  • Abata, M. A. (2015).” The impact of international financial reporting standards (IFRS) adoption on financial reporting practice in the Nigerian banking sector”. Journal of Policy and Development Studies, 9(2), 169-184.
  • Abd El Razik, A. (2009). Challenges of international financial reporting standards (IFRS) in the Islamic accounting world, case of middle eastern countries. Scientific Bulletin–Economic Sciences, 8(14), 79-102.
  • Abduganiyev, B. H. (2022). International financial reporting standards and its implementation into uzbekistan accounting system. Архив научных исследований, 4(1), 57-72.
  • Abras, A., & Jayasinghe, K. (2022). Competing institutional logics and power dynamics in Islamic financial reporting standardisation projects. Accounting, Auditing & Accountability Journal, (ahead-of-print).
  • Alshater, M. M., Hassan, M. K., Sarea, A., & Samhan, H. M. (2022). Islamic accounting research between 1982 and 2020: a hybrid review. Journal of Islamic Accounting and Business Research, (ahead-of-print).
  • Astolfi, P. (2021). Did the international financial reporting standards increase the audit expectation gap? an exploratory study. Accounting in Europe, 18(2), 166-195.
  • Can, G. (2021). Does Sharia compliance affect financial reporting quality? An evidence from Muslim majority countries. International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 14(1), 16-33.
  • García, M. d. P. R., Alejandro, K. A. C., Sáenz, A. B. M., & Sánchez, H. H. G. (2017). “Does an IFRS adoption increase value relevance and earnings timeliness in Latin America”? Emerging Markets Review, 30, 155-168.
  • Herath, S. K., & Alsulmi, F. H. (2017). International financial reporting standards (IFRS): The benefits, obstacles, and opportunities for implementation in Saudi Arabia. International Journal of Social Science and Business, 2(1), 1-18.
  • Hosseini, A., Jabbarzade Kangaarloye, S., Bahri Sales, J., & Sadi, R. (2021). Explaining the Obstacles of Implementing International Financial Reporting Standards; Grounded Theory Approach. Financial Research Journal, 23(1), 108-133.
  • Houqe, M. N., Monem, R. M., & van Zijl, T. (2016). “The economic consequences of IFRS adoption: Evidence from New Zealand”. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation, 27, 40-48.
  • Houqe, M. N., Monem, R. M., Tareq, M., & van Zijl, T. (2016). "Secrecy and the impact of mandatory IFRS adoption on earnings quality in Europe". Pacific-Basin Finance Journal, 40, 476-490.
  • (2015). IAS: Presentation of financial statements.
  • Karimova, K. D., & Khojiyev, M. S. (2021). Improving the application of international financial reporting standards in Uzbekistan. Asian Journal of Research in Business Economics and Management, 11(10), 51-59.
  • Malo-Alain, A., Aldoseri, M., & Melegy, M. (2021). Measuring the effect of international financial reporting standards on quality of accounting performance and efficiency of investment decisions. Accounting, 7(1), 249-256.
  • Mnif, Y., & Ayed, H. (2022). The emergence and development of international financial reporting standards (IFRS) in Iraq: an analytical study. International Journal of Research in Social Sciences, 12(2), 557-571.
  • Mukhlisin, M., & Fadzly, M. (2020). Multiple logics within the international Islamic financial architecture: implications for Islamic financial reporting standards. Accounting Research Journal, 33(6), 709-727.
  • Rohmah, R. A., Budianto, E. W. H., & Dewi, N. D. T. (2023). The Application of Financial Accounting Standard Statements (PSAK) in Islamic and Conventional Banking: Mapping Research Topics using VOSviewer Bibliometric and Library Research.
  • Sharairi, M. H. (2020). Factors that influenced the adoption of IFRS by Islamic banks in the UAE. Accounting Research Journal, 33(1), 75-91.