دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

تأثیر عوامل مبتنی بر مؤلفه‌های هوش مصنوعی (هوش، طراحی، انتخاب) بر قضاوت حسابرسان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
اعظم صحت برمچه 1
حمیدرضا شماخی 2
امیر یلفانی 3
1 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
2 استادیار گروه حسابداری، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران.
3 استادیار گروه حسابداری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
10.22034/jmaak.2025.78272.4480
چکیده
پژوهش حاضر به بررسی تأثیر عوامل مبتنی بر مؤلفه های هوش مصنوعی (هوش، طراحی، انتخاب) بر قضاوت حسابرسان پرداخته است. ‌این پژوهش کاربردی، از نظر ماهیت، توصیفی – پیمایشی، و از لحاظ روش، از نوع همبستگی محسوب می‌گردد. در این مسیر سه بعد هوش، طراحی و انتخاب هوش مصنوعی در نظر گرفته شده و بر اساس آنها؛ مؤلفه‌های مربوطه شناسایی شد. جامعه آماری این پژوهش کلیه حسابداران حسابرسی بوده و داده‌های موردنیاز با استفاده از توزیع پرسش‌نامه‌ای محقق ساخته در بین 201 نفر؛ جمع‌آوری گردید. پس‌ازآن؛ برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش‌های آمار استنباطی نظیر آزمون t و مدل ‌یابی معادلات ساختاری به روش PLS استفاده شد‌. نتایج این پژوهش نشان داد که جمع‌آوری داده‌‌ها، شناسایی اهداف، ارزیابی و اثربخشی، اقدامات اصلاحی، گزارشگری ریسک، حسابرسی مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارزیابی مخاطرات برقضات حسابرسان تأثیر مثبت و معناداری دارند؛ اما به لحاظ آماری؛ تأثیرتشخیص مشکلات، اعتبار داده‌ها، سازمان‌دهی مشکلات، محیط کنترلی، سیستم‌های حسابداری، دستکاری داده‌ها، امنیت داده‌ها، ایجاد آمار و ارقام در خصوص جایگزین‌ها، بیشینه‌سازی جایگزین‌ها، تغییر چگونگی انتخاب جایگزین ها و اهمیت شبکه؛ بر قضاوت حسابرسان احراز نشد.

عنوان مقاله English

The impact of factors based on artificial intelligence components (intelligence, design, selection) on auditors' judgments

نویسندگان English

Azam Sehat Baramcheh 1
Hamid Reza Shammakhi 2
Amir Yalfani 3
1 Phd Student , Department of Accounting, Semnan branch, Islamic Azad University, Semnan, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Accounting, Eslamshahr Branch, Islamic Azad University, Eslamshahr, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Accounting, Semnan Branch, Islamic Azad University, Semnan, Iran.
چکیده English

The present study investigated the effect of factors based on artificial intelligence components (intelligence, design, selection) on auditors' judgment. This applied research is descriptive-survey in nature and correlational in method. In this direction, three dimensions of intelligence, design, and selection of artificial intelligence were considered and based on them; the relevant components were identified. The statistical population of this study was all audit accountants and the required data was collected using a researcher-made questionnaire among 201 people. After that; inferential statistical methods such as t-test and structural equation modeling using the PLS method were used to analyze the data. The results of this study showed that data collection, identification of objectives, evaluation and effectiveness, corrective actions, risk reporting, IT-based auditing, and risk assessment have a positive and significant effect on auditors' judgments; but statistically; The impact of problem identification, data validity, problem organization, control environment, accounting systems, data manipulation, data security, creating statistics and figures about alternatives, maximizing alternatives, changing how alternatives are selected, and network importance on auditors' judgment was not verified.

  • اسماعیلی‌کیا، غریبه‌، علی بیگی، شیما.(1397). تأثیر تجربه کارکنان در بخش خصوصی بر قضاوت و تصمیم‌گیری آنان در به‌کارگیری حسابداری تعهدی و ادراک آنان از پیاده‌سازی آن در بخش عمومی‌. حسابداری دولتی، پاییز و زمستان 1397 - شماره 9 رتبه علمی- پژوهشی (وزارت علوم).
  • ثقفی، علی، ‌جوانی قلندری، ‌موسی‌‌.(1395). داده‌های بزرگ چگونه حسابداری مالی را تغییر خواهند داد؟ فصلنامه حسابداری و منافع اجتماعی. دوره 6، شماره 3 - شماره پیاپی 22، صص: 43-40.
  • جهانیان، ایوب.(1402). تأثیر سلامت روان و هوش معنوی حسابداران رسمی بر قضاوت حرفه‌ای و بازداری رفتاری با تأکید بر تئوری تعارض. رساله دکتری تخصصی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس، دانشکده مدیریت و حسابداری.
  • حجتی فرد، حامی، پورحیدری، امید، بهارمقدم، مهدی.(1398). چارچوب قضاوت حرفه‌ای حسابرسان مستقل در ایران. فصلنامه دانش حسابرسی، سال نوزدهم زمستان 1398 شماره 77.
  • حریمی، مهدی.(1403). بررسی اثر ویژگی های تردید بر رابطه بین ابعاد ذهنیت فلسفی و کیفیت قضاوت حرفه‌ای حسابرسان. پایان نامه کارشناسی ارشد، موسسه آموزش عالی شاندیز، گروه مدیریت.
  • حسینی، سید‌علی، رسولی، ندا.(1398). قضاوت حرفه‌ای در حسابرسی و اندازه‌گیری آن: مفاهیم، نظریه‌ها و چشم انداز تئوریک. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، دوره 8، شماره 31.
  • حکیم، سیدمحمدرضا طباطبائی.(1402).‌ارائه الگوی اثرگذاری تورش رفتاری اتکا و تعدیل بر قضاوت حسابرسان. رساله دکتری تخصصی، دانشگاه آزاد اسلامی ‌واحد شاهرود، دانشکده علوم انسانی.
  • خلیل، رسول.(1402). تأثیر بلندمدت شرایط اقتصادی بر قضاوت حسابرسان. رساله دکتری تخصصی، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی.
  • رجب‌دری، حسین، وکیلی‌فرد، حمیدرضا‌، سالاری، حجت الله، امیری، علی.(1401). رابطه نظریه‌های اخلاقی و رفتار اخلاقی در قضاوت حسابرسان. فصلنامه قضاوت و تصمیم‌گیری در حسابداری و حسابرسی، دوره 1، شماره 1 - شماره پیاپی 1.
  • رحمانی‌نیا، احسان، یعقوب‌نژاد، احمد .(1396). عوامل مؤثر بر تصمیم‌گیری اخلاقی حسابرسان داخلی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، دوره‌ 6، شماره ‌24، صص: 14-8.
  • سعیدی‌گراغانی، مسلم، ناصری، احمد.(1396). تفاوت های فردی و قضاوت حرفه ای حسابرس. فصلنامه پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی (پژوهشنامه حسابداری مالی و حسابرسی)، زمستان 1396، دوره 9، شماره 36.
  • شمسائی، وحید.(1400). ترجمه استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی و آثار آن بر قضاوت و تصمیم‌گیری‌. رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری پاییز 1400 - شماره 83 (جلد دهم)‌.
  • نقدی، سجاد، اسماعیلی، جواد، محمدزاده، محمدباقر .(1398). تبیین حسابداری کلان با تاکید بر اهمیت داده‌های حسابداری در الگو‌سازی تورم. فصلنامه دانش حسابداری، شماره 39،صص: 4-1.
  • یزدی، سمیه.(1401). اثر حرفه گرایی حسابرسان بر قضاوت اخلاقی: تفاوت میان حسابرسان دولتی، خصوصی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی. رساله دکتری تخصصی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، دانشکده مدیریت و اقتصاد.
  • Appelbaum, D., Scott, S., Sun, T .(2021). ‌A Framework for Auditor Data Literacy:A Normative Position.Downloaded from‌‌‌http://meridian.allenpress.com/accounting-horizons/article-pdf/doi/10.2308/HORIZONS-19 127/2629424/acch-horizons-19-127.pdf by Iran, Islamic Republic of, ehsanom@yahoo.com on 25 January 2021. pp: 10-14.
  • Elsayed, A‌., Awad, I‌‌., Ahmed, A., Elamer, ‌‌A.‌, Nazieh, E ‌.(2021).‌ The convergence of big data and accounting: innovative research opportunities.‌Technological Forecasting and Social Change. Technological Forecasting and Social Change, Volume 173, December 2021, pp:121-171.
  • Hadi, S.H., Permanasari, A.E., Hartanto, R., Sakkinah, I., Sholihin, M., Sari, R., and Haniffa, R. .(2021)‌Developing Augmented Reality-based Learning Media and Users’ Intention to Use It for Teaching Accounting Ethics‌‌. Education and Information Technologies, Special Issue on: The Frontiers of Augmented and Mixed Reality in all Levels of Education, PP. 1- 28.
  • Hermawan, M., and Kokthunarina, K.‌(2019)‌.Factors Influencing Accounting Students’ Perception of Accounting Ethics; an Empirical Study in Indonesia‌. Jurnal Akuntansi Dan Bisnis, 18 (2), PP. 88- 97.
  • Jinseok, S., Chun, Y., Shin, J., and Min Soo, K.‌(2013)‌. How Does Corporate Ethics Contribute to Firm Financial Performance? The Mediating Role of Collective Organizational Commitment and Organizational Citizenship Behavior‌. Journal of Management, 39 (4), PP. 853-877.
  • Leiby, J., Kristina, R., Ken, T .(2021).‌ Challenges to Experimental Audit JDM Research and the Role of Online Platforms in Resolving These Challenges. AUDITING: A JOURNAL OF PRACTICE & THEORY American Accounting Association. Vol. 40, No. 3 DOI: 10.2308, pp: ‌19-105.
  • Liu, Y., Zhao, S., Li, R., Zhou, L., and Tian, F. ‌(2018)‌. The Relationship between Organizational Identification and Internal Whistle-blowing: The Joint Moderating Effects of Perceived Ethical Climate and Proactive Personality‌. Review of Managerial Science, 12 (1), PP. 113- 134.
  • Moll, J‌., Yigitbasiogl, O‌ .(2019).‌ The role of internet-related technologies in shaping the work of accountants: New directions for accounting research. The British Accounting Review. Volume 51, Issue 6, November 2019, 100833, pp:12-21.
  • Ratnaningsih, R., and Linda Diana, A.‌(2020)‌. The Effect of Accountant Professional Ethic’s Education and Religiosity on Student’s Perception of Accountant’s Ethical Behavior (Study on Indonesia College of Economics Bachelor of Accounting Students)‌. Advances in Economics, Business and Management Research, 127, PP. 1-4.
  • Schultz, O., Tran, D.‌(2015)‌.‌Business Ethics and the Influence on the Development of Intellectual Capital: A Study of the Auditing Profession, Master Thesis of Kristianstad University‌. Section for Health and Society.
  • Shukla, A., and Srivastava, R.‌(2017)‌. Influence of Ethical Ideology on Job Stress‌. Asian Journal of Business Ethics, 6 (2), PP. 233- 254.
  • Svanberg, J., and Öhman, P.‌(2016)‌.Does Ethical Culture in Audit Firms Support Auditor Objectivity?‌. Accounting in Europe, 13 (1), PP. 65-79.
  • Zhang, J‌‌.,‌ Yang, D., Appelbaum, D .‌(2015). Toward effective Big Data analysis in continuous auditing. Accounting Horizons, Vol. 29, No. 2, pp‌: ‌469-476.