دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

حسابداری مدیریت استراتژیک و پیاده سازی گزارشگری توسعه پایدار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
آرینا مصطفی فرج 1
امید محمودی خوشرو 2
بهزاد پرویزی 2
عادل فاطمی 3
1 دانشجوی دکتری تخصصی، گرو ه حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار، گروه حسابداری، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
3 دانشیار، گروه آمار، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
10.22034/jmaak.2025.78119.4442
چکیده
گزارشگری توسعه پایدار علاوه بر عملکرد مالی در مورد عملکرد غیر مالی یک کسب و کار گزارش می‌دهد و به عوامل زیست محیطی، اجتماعی و حاکمیتی توجه دارد. حسابداری مدیریت استراتژیک با تکنیک‌های نوین مدیرت هزینه به کمک توسعه پایدار می‌آید. هدف از این پژوهش تعیین نقش حسابداری مدیریت استراتژیک بر گزارشگری توسعه پایدار می‌باشد. این پژوهش در سال 1402 و 1403 انجام شد. این تحقیق از نوع ترکیبی و اکتشافی و همبستگی است. ابزار اصلی پژوهش پرسشنامه دلفی فازی و پرسشنامه 5 گزینه‌ای است. نرم افزارهای مورد استفاده به ترتیب اکسل و پی‌ال‌اس بود. بدین منظور پس از مطالعه متون تخصصی و نظرخواهی از 20 نفر از خبرگان مولفه‌های حسابداری مدیریت استراتژیک و گزارشگری توسعه پایدار مشخص شدند. تمامی مولفه‌های اجتماعی، حاکمیتی و زیست‌محیطی با نمره بالایی در روش دلفی فازی تأیید شدند. بعد از این مرحله با نظر خواهی از 215 نفر از حسابداران و حسابرسان آشنا با فعالیت-های شرکت‌های تولیدی الگوی پژوهش اعتبارسنجی شد. یافته‌های حاصل از مدل‌بندی معادلات ساختاری نشان داد که حسابداری مدیریت استراتژیک بر گزارشگری توسعه پایدار شرکت‌های تولیدی تأثیر مثبت و معناداری دارد. این تحقیق در کمک به بهبود مسئولیت‌های اجتماعی شرکتها در سطح پایداری و در نهایت دستیابی به گزارشگری توسعه پایدار دارای ارزش است. شرکتها همواره باید برای توسعه پایدار برنامه‌ریزی نمایند.

عنوان مقاله English

Strategic management accounting and implementation of sustainable development reporting

نویسندگان English

arina mostafa faraj 1
OMID MAHMOODI KHOSHROO 2
behzad parvizi 2
adel fatemi 3
1 PhD student, Department of Accounting, science and research branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Accounting, Sanandaj Branch, Islamic Azad University, Sanandaj, Iran
3 Associate Professor, Department of Statistics, Sanandaj Branch, Islamic Azad University, Sanandaj, Iran
چکیده English

In addition to financial performance, sustainable development reporting reports on the non-financial performance of a business and pays attention to environmental, social and governance factors. Strategic management accounting with new cost management techniques helps sustainable development. The purpose of this research is to determine the role of strategic management accounting on sustainable development. This research was done in 1402 and 1403. This research is of a hybrid, exploratory and correlational type. The main research tool is fuzzy Delphi questionnaire and 5-option questionnaire. The softwares used were Excel and PLS respectively. For this purpose, after studying specialized texts and asking for opinions from 20 experts, the accounting components of strategic management and sustainable development reporting were determined. All social, governance and environmental components were confirmed with a high score in the fuzzy Delphi method. After this stage, the research model was validated by asking the opinions of 215 accountants and auditors familiar with the activities of manufacturing companies. The results of structural equation modeling showed that strategic management accounting has a positive and significant effect on sustainable development reporting of manufacturing companies. This research has value in helping to improve the social responsibility of companies at the level of sustainability and finally achieving sustainable development reporting. Companies should always plan for sustainable development.

  • ادیب­زاده، مریم، صراف، فاطمه، حاجیها، زهره. (1402). ماتریس حسابداری اجتماعی ایران با محوریت مالیات و محیط زیست. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 12(47)، 59-78.
  • امیربیکی­لنگرودی، حبیب، کردستانی، غلامرضا، رضایی، فرزین. (1399). الگوی یکپارچه حسابداری مدیریت توسعه پایدار. حسابداری مدیریت، 13(44)، 1-21.
  • خلیل پور، مهدی، رمضانی، جواد، ابراهیمیان، جواد، فلاح، علی، کردانی، حسن. (1404). توسعه‌ی حسابداری مدیریت استراتژیک با به‌کارگیری سیستم‌های اطلاعات حسابداری در مواجهه با پیشران‌های محیطی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 14(55)، 193-207.
  • دستگیر، محسن، جمشیدیان، مهدی، جدیدی، عباس، (1382)، "بررسی تاثیر ویژگی های سیستم های اطلاعات حسابداری بر بهبود تصمیم گیری مدیران: مورد گروه بهمن"، فصلنامه بررسی های حسابداری و حسابرسی، شماره 34، صص27-50.
  • دستگیر، محسن، یار محمدی، جواد عرب، (1384)، "بررسی موانع بکارگیری سیستم هزینه یابی هدف در شرکتهای پذیرفته شده در بور س اوراق بهادار تهران"، فصلنامه بررسی های حسابداری و حسابرسی، شماره 39، صص63-75.
  • رضایی، شعیب. (1399). مروری بر ادبیات موضوعی پایداری/مسئولیت اجتماعی شرکتی در حسابداری مدیریت. پژوهش های کاربردی در مدیریت و حسابداری، 5(17 )، 111-131.
  • رضایی، مالک. (1397). بررسی ارتباط بین حساسیت رشد با گزارشگری توسعه پایداری شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. کنفرانس بین المللی مدیریت، کارآفرینی و توسعه اقتصادی.
  • سحری، محمدرضا، حیدرپور، فرزانه. (1402). ویژگی‌های حاکمیت شرکتی، حسابداری مدیریت استراتژیک و حسابداری مدیریت. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 12(45)، 149-163.
  • شجاعی، پیام، صادق زاده مهارلویی، محمد، رمضانی، حمیدرضا. (1396). تغییر در حسابداری مدیریت و توسعه پایداری: یک چارچوب مفهومی با رویکرد نهاد گرایی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 6(23 )، 47-61.
  • عباسی استمال، محمدرضا، زینالی، مهدی، برادران حسن زاده، رسول، بادآور نهندی، یونس، (1400)، تحلیل شکاف فازی عوامل افشاء اطلاعات مربوط به گزارشگری توسعه پایدار با رویکرد آمیخته در ایران، حسابداری دولتی سال هشتم پاییز و زمستان 1400 شماره 1 (پیاپی 15) .
  • عبدی، مصطفی، کردستانی، غلامرضا، رضازاده، جواد. (1398). طراحی الگوی منسجم گزارشگری پایداری شرکت‌ها. نشریه پژوهش های حسابداری مالی، 11(4)، 23-44.
  • کریمی واحد، شهناز، پاکمرام، عسگر، بحری ثالث، جمال، جبارزاده کنگرلویی، سعید. (1402). توسعه الگوی حسابداری پایداری مبتنی بر نظریه زمینه بنیان. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 12(46)، 313-328.
  • گودرزی، مهدی، چهار محالی، علی اکبر، رحمانی نیا، احسان، نیکومرام، هاشم، امینی خوزانی، محسن. (1403). ارائه مدلی برای بررسی اثر سرمایه فکری بر توانمندی‌‌های رقابتی شرکت‌ها (رهیافت الگوی معادلات ساختاری). دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 13(52)، 443-458.
  • محسنی، علی ؛ فکری بارکوسرائی، رضا ؛ (1400)، تحلیل مطالعه فرصتها و کمبودها در آینده نگری توسعه در مناطق مرزنشین با استفاده از مدل SWOT ویژه تحقیق در مرزهای کرد نشین ایران با اقلیم کردستان عراق، مطالعات علوم اجتماعی، دوره هفتم - شماره 2 (‎12 صفحه - از 40 تا 51).
  • نجم الدینی، نرجس، دسینه، مهدی، خدادادی، داوود، و رستمی جاز، حمید. (1401). ارزیابی اثربخشی گزارشگری توسعه پایداری براساس کارکردهای منابع انسانی سبز. علوم و تکنولوژی محیط زیست، 24(9 (پیاپی 124))، 43-57.
  • نمازی، محمد، (1392)، حسابداری مدیریت استراتژیک، جلد اول، تهران: انتشارات سمت.
  • Abdullah, N. H. N., Agus, H., & Said, J. (2020). The role of strategic management accounting on heterogeneity of human capital, information technology capabilities and value creation. International Journal of Innovation, Creativity and Change, 10(11), 652–673.
  • Alsharari, N.M. (2024), "The interplay of strategic management accounting, business strategy and organizational change: as influenced by a configurational theory", Journal of Accounting & Organizational Change, Vol. 20 No. 1, pp. 153-176.
  • Belverd E. Needles & Susan V. Crosson (2011),"Managerial accounting principle", Ninth edition, Cengage Learning Publisher.
  • Egbunike, Francis Chinedu, Ogbodo, Okenwa C.Y., Onyali, Chidiebele Innocent, (2014), Utilizing Strategic Management Accounting Techniques (SMATs) for Sustainability Performance Measurement, Research Journal of Finance and Accounting, Vol 5, No 13, pp. 140-153.
  • Gupta, A, K., Gupta, N. (2020). Effect of corporate environmental sustainability on dimensions of firm performance – Towards sustainable development: Evidence from India. Journal of Cleaner Production. 235(2020): 119948
  • Hadid, W., & Al-Sayed, M. (2021). Management accountants and strategic management accounting: The role of organizational culture and information systems. Management Accounting Research, 50, 100725.‏
  • Johnstone, L., Yates, D. and Nylander, S. (2023), "Taking shape within the structural and the personal: sustainability accountability within a Swedish public sector organisation", Sustainability Accounting, Management and Policy Journal, Vol. 14 No. 7, pp. 287-312.
  • Farzaa, Zied. Ftitib, Zaineb. Hliouia, Waël. Louhichic, Abdel. Wahed. Omria, (2021) , The environmental innovation effect on corporate financial performance, Journal of Environmental Management, Volume 300, 15 December, 113695.
  • Meng, Jia, Zhang, ZhongXiang, (2022), Corporate environmental information disclosure and investor response: Evidence from China's capital market, Energy Economics, Vol., 108.
  • Mercia Group, (2022), Introducing the Future of Sustainability Accounting: ESG, 17 August 2022 13:36, available at https://www.mercia-group.com/mercia-news-and-blog/sustainability-accounting-esg/.
  • Nik Herda Nik Abdullah, Shamala Krishnan, Azliza Azrah Mohd Zakaria & Grace Morris | (2022) Strategic management accounting practices in business: A systematic review of the literature and future research directions, Cogent Business & Management, 9:1, 2093488.
  • Ojra, J., Opute, P., A., Alsolmi, M., M., (2021), Strategic management accounting and performance implications: a literature review and research agenda, Future Business Journal, Vol. 7, N. 1: 64, pp. 1-17.
  • Worakorn Pumiviset & Muttanachai Suttipun (2024) Sustainability and strategic management accounting: evidence of green manufacturing in Thailand, Cogent Business & Management, 11:1, 2302794, DOI: 10.1080/23311975.2024.230279.