دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

شناسایی پیشران‌های کمی و کیفی و ارائه الگوی اثرگذاری آنها بر تصمیمات رقابت‌پذیری شرکت‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حسن ورسهء 1
فرزین رضایی 2
حسین کاظمی 2
مرجان رجبی 3
1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
2 گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
3 گروه ریاضی ، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
10.22034/jmaak.2025.77950.4387
چکیده
رقابت‌پذیری بعنوان موضوعی محوری تلقی می‌شود و از آن به عنوان وسیله‌ای برای دستیابی به رشد اقتصادی مطلوب و توسعه پایدار یاد می‌شود. رقابت‌پذیری، عملکرد شرکت را در زمینه عرضه کالا یا خدمات خود به بازار مشخص می-کند. از این رو، هدف پژوهش حاضر شناسایی پیشران‌های کلیدی تاثیرگذار بر تصمیمات رقابت‌پذیری شرکت‌ها و ارائه الگوی تاثیرگذاری و تاثیرپذیری آنها می‌باشد. برای شناسایی پیشران‌‌های موثر بر تصمیمات رقابت‌پذیری شرکت‌ها از روش مطالعات اسنادی و روش دلفی و نرم‌افزار MICMAC استفاده شد. از این رو در مصاحبه با 36 نفر از خبرگان و متخصصان مراکز دانشگاهی و مدیران مالی شرکت‌ها، 52 پیشران اثرگذار بر تصمیمات رقابت‌پذیری شرکت‌ها در پنج گروه شامل محیط‌های سیاسی، فناوری، اقتصادی، اجتماعی و قانونی شناسایی شدند. نتایج حاصله با دسته بندی پیشران‌ها به پیشران‌های تاثیرگذار، تاثیرپذیر، دو وجهی و مستقل نشان دهنده آن بود که 6 پیشران با عناوین انتخاب استراتژی مناسب جهت ورود به بازار، شفافیت اطلاعاتی، اندازه و سابقه شرکت، تناسب فرهنگ و راهبردهای شرکت، ارتباط شرکت با دانشگاه و پژوهشگاه‌ها و ویژگی‌های شخصی مدیریت، از کلیدی‌ترین پیشران‌های اثرگذار بر تصمیمات رقابت‌پذیری شرکت‌ها می‌باشند. شرکت‌ها با شناخت پیشران ها در شکل‌دهی رقابت‌پذیری خود آگاهی می یابند و با اولویت بندی پیشران‌ها و انجام تحقیقات، می‌توانند تصمیمات آگاهانه بگیرند و استراتژی‌های مناسب فضای رقابتی اتخاذ کنند. موفقیت در بازار محصول به توانایی سازگاری با محیط اقتصادی و اجتماعی در حال تحول بستگی دارد. با پذیرش تغییرات و پاسخ فعالانه به محیط‌های خارجی، شرکت‌ها می‌توانند مزیت رقابتی به دست آورند و برای رشد و سودآوری آماده تر شوند.
کلیدواژه‌ها
تصمیمات رقابت‌پذیری شرکت‌ها
محیط سیاسی
محیط اقتصادی
محیط اجتماعی
محیط قانونی

عنوان مقاله English

Identifying quantitative and qualitative drivers and providing a model of their influence on companies' competitiveness decisions.

نویسندگان English

Hassan Varse 1
Farzin Reazei 2
Hosein Kazemi 2
Marjan Rajabi 3
1 Ph. D Student of Accounting, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran
2 Professor of Department of Accounting, Qa.C., Islamic Azad University, Qazvin, Iran
3 Assistant Professor of Department of Mathematics, Qa.C., Islamic Azad University, Qazvin, Iran.
چکیده English

Competitiveness is considered as a central issue and it is mentioned as a means to achieve favorable economic growth and sustainable development. Competitiveness determines the performance of the company in the field of supplying its goods or services to the market Therefore, the aim of the current research is to identify the key drivers influencing the competitiveness decisions of companies and to provide a model of their effectiveness and effectiveness. Documentary studies, Delphi method and MICMAC software were used to identify the driving factors affecting companies' competitiveness decisions. Therefore, in an interview with 36 experts and specialists from academic centers and financial managers of companies, 52 drivers affecting the competitiveness decisions of companies were identified in five groups including political, technological, economic, social and legal environments. . The results obtained by categorizing the drivers into influential, influential, two-faceted and independent drivers showed that 6 drivers with the titles of choosing the right strategy to enter the market, information transparency, size and history of the company, suitability of the company's culture and strategies , the connection of the company with the university and research institutes and the personal characteristics of the management are among the most key drivers influencing the competitiveness decisions of the companies. Therefore, companies should be aware of the importance of quantitative and qualitative drivers in shaping their competitiveness, because by prioritizing these drivers and conducting research, they can make informed decisions and strategies for progress in the space. Adopt increasing competition. Ultimately, success in the product market depends on the ability to adapt to the changing economic and social environment. By accepting changes and actively responding to external environments, companies can gain a competitive advantage and prepare themselves for growth and profitability.

کلیدواژه‌ها English

Companies' competitiveness decisions
political environment
economic environment
social environment
legal environment
1- آقاها، رضا، سینا خردیار، فرزین رضایی و فاضل محمدی نوده، (1400)، ارزیابی عملکرد بازار سهام شرکت‌ها مبتنی بر عدم اطمینان در محیط درونی اطلاعاتی و تورش‌های رفتاری. دانش سرمایه‌گذاری، 10(40)، 747-773.
2- اکبری، محسن، مهسا فرخنده،  و زهرا ایاغ، (1398)، بررسی تأثیر رقابت در بازار محصول بر عملکرد مالی با تعدیل کنندگی کیفیت افشای اطلاعات: شرکت‌‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، مدیریت دارایی و تامین مالی، سال هفتم، شماره 1 (پیاپی 24)، 44-29.
3- شیره زاده، جلال و امین ابراهیمی قادی، (1402)، اثر تعدیلی ویژگی‌‌های مدیریت بر رابطه ریسک شرکت و رقابت در بازار محصول شرکت‌‌های بورس اوراق بهادار تهران. راهبرد مدیریت مالی، سال 11، شماره 2 (پیاپی 41)، 160-129.
4- طاهری نیا، مسعود و زهرا فضل اللهی دهکردی، (1396)، تأثیر سرمایه فکری بر رقابت بازار محصول شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. پژوهش حسابداری، دوره هفتم، شماره 1 (پیاپی 25)، 17-1.
5- قربانی، سعید، مرضیه موحد مجد و محمد منفرد مهارلویی، (1392)، رقابت در بازار محصول، ترکیب هیأت مدیره و کیفیت افشای اطلاعات: شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران. تحقیقات حسابداری و حسابرسی، شماره 19، 20-1.
6- کردستانی، غلامرضا، علی الدبس و امیر صابر، (1397)، بالابودن رشد فروش، رهبری در صنعت و تأثیر رقابت در بازار محصول بر سرمایه­گذاری شرکتی. چشم انداز مدیریت مالی، سال هشتم، شماره 22، 49-29.
7- رفاح کهریز، آرش و محمدزاده، یوسف ومحسنی زنوزی، سید جمال­الدین و هاشمی برنج آبادی، نیر و قاسم زاده، نگار. (1398). تاثیر رقابت پذیری بر عملکرد اقتصادی در کشورهای منتخب در حال توسعه و توسعه یافته. فصلنامه سیاست­های راهبردی و کلان، دوره 7، شماره 1، صص 107-86.
8- صادقی دروازه، سعید و شول، عباس و رسولی، ندا. (1397). رویکرد ترکیبی در ارزیابی عوامل دخیل در رقابت­پذیری زنجیره تامین صنعت لاستیک سازی. چشم انداز مدیریت صنعتی، سال 8، شماره 32، صص 212-185.
9- گل زاده، فاطمه. (1398). بررسی به­کارگیری نوآوری­های تکنولوژیک در راستای ارتقا صزفه جویی و کارایی بازار بیمه، مجله دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، سال 2، شماره 18، صص 100-78.
 
 
10- Anuja, S. and M., T. (2023), "Does product market competition moderate the impact of promoter ownership on firm value?” Managerial Finance, Vol. 49 No. 2, pp. 378-397. https://doi.org/10.1108/MF-05-2020-0244
11- Enríquez de la O, José Francisco. (2016). Decision-making and Strategic Management as Sources of Sustained Competitive Advantage in a High Cost Private Multi-campus, Ph.D. in Management and Business Administration, University in México
12- Farida, I.; Setiawan, D. (2022), Business Strategies and Competitive Advantage: The Role of Performance and Innovation. J. Open Innov. Technol. Mark. Complex, 8, 163. https://doi.org/10.3390/ joitmc8030163
13- Gupta, K., & Krishnamurti, C. (2021). Corporate social responsibility, competition, and firm value. Pacific-Basin Finance Journal, 68, 101622. DOI: 10.1016/j.pacfin.2021.101622
14- Harris, T. (2024), "Managers’ perception of product market competition and earnings management: a textual analysis of firms’ 10-K reports", Journal of Accounting Literature, Vol. ahead-of-print No. ahead-of-print. https://doi.org/10.1108/JAL-11-2022-0116
15- Huang, Y., Song, Z. and Tam, L.H.K. (2022), "Institutional quality and dark side of product market competition: a cross-country study", China Accounting and Finance Review, Vol. 24 No. 2, pp. 260-287. https://doi.org/10.1108/CAFR-02-2022-0008
16- Liu Q, Qu X, Wang D, Abbas J and Mubeen R. (2022), Product Market Competition and Firm Performance: Business Survival Through Innovation and Entrepreneurial Orientation Amid COVID-19 Financial Crisis. Front. Psychol. 12:790923. doi: 10.3389/fpsyg.2021.790923
17-  Majeed, M.A., Yan, C. and Tauni, M.Z. (2018), "How does competition shape managerial decisions? Product market competition and financial statement comparability", Management Decision, Vol. 56 No. 11, pp. 2437-2471. https://doi.org/10.1108/MD-04-2017-0319
18- Mehri Namakavarani, O., Kazemi, H., Rezaei, F., & Ehtesham Rasi, R. (2023). The Research Future of Management Accounting Based on Data-Based Systems. International Journal of Knowledge Processing Studies, 4(1), 91-106. doi: 10.22034/kps.2023.391096.1117
19- Zhang, L., Chen, W., and Su, W. (2020). Product- market competition, internal control quality and audit opinions. Evidence from Chinese listed firms. Revista de Contabilidad Spanish Accounting Review, 23(1), 102-112.
20- Notta, O., & Vlachvei, A. (2018). Competitivenes index. In N. Tsounis & A. Vlachvei (Eds.), Advances in panel data analysis in applied economic research. ICOAE 2017. Springer Proceedings in Business and Economics (chap 48; pp. 693–705). Cham, Switzerland: Springer.
21-Uddin, G., & Oserei, K. (2019). Positioning Nigeria’s manufacturing and agricultural sectors for global competitiveness. Growth and Change.
22-Huggins, R., & Thompson, P. (2015). Entrepreneurship, innovation and regional growth: a network theory. Small Business Economics, 45(1), 103-128.