دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

ارائه الگوی مدیریت خطا و تاثیر آن بر اظهار نظر حسابرسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
صفورا ذوالفقاری 1
محمد محمودی 2
شهره یزدانی 2
محمدحامد خان محمدی 3
1 دانشجوی دکتری حسابداری، واحد دماوند ،دانشگاه آزاد اسلامی،دماوند،ایران
2 استادیار دانشکده حسابداری، واحد دماوند ،دانشگاه آزاد اسلامی،دماوند،ایران.
3 دانشیار گروه حسابداری، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران
10.22034/jmaak.2025.23934
چکیده
خطاها اجتناب‌ناپذیر هستند که ناشی از شرایط انسانی، خرابی سیستم و تعامل هر دو است. دانستن نحوه برخورد با وقوع آنها و مدیریت آنها ضروری است. مدیریت خطا سبب بهبود قضاوت حسابرسان می‌شود. مدیریت خطا با بهبود برنامه حسابرسی، کیفیت اظهار نظر حسابرسان را بالا می‌برد. هدف از این پژوهش ارائه الگویی برای مدیریت خطا و بررسی تاثیر آن بر اظهار نظر حسابرسان است. برای انجام پژوهش از روش دلفی فازی، فرآیند تحلیل رتبه‌ای و معادلات ساختاری استفاده شد. در دلفی فازی و فرآیند تحلیل رتبه‌ای از نظرات 12 نفر از خبرگان با روش نمونه‌گیری هدفمند استفاده شد. بر اساس محاسبات ماتریسی فرآیند تحلیل رتبه‌ای خود شخص حسابرس مهم‌ترین مولفه در مدیریت خطا است. در مرحله معادلات ساختاری با نظرخواهی از 386 حسابرس، یافته‌ها نشان داد که توانمندسازی حسابرسان، مدیریت خطا در سطوح حسابرس و موسسه حسابرسی و گروه حسابرسی، نظارت حسابرسی، رعایت قوانین و استانداردهای حسابرسی و ارزیابی عملکرد حسابرسان سبب بهبود اظهار نظر حسابرسی می‌شوند. در جهت بهبود قضاوت حسابرسی، نیاز است که حسابرسان در هنگام برنامه‌ریزی حسابرسی و برآورد آزمون‌های حسابرسی به مولفه-های مدیریت خطا توجه بیشتری نمایند.
کلیدواژه‌ها
اظهار نظر حسابرسی
دلفی فازی
فرآیند تحلیل رتبه‌ای
مدیریت خطا
معادلات ساختاری

عنوان مقاله English

Presenting the model of error management and its effect on the audit opinion

نویسندگان English

safoora zolfaghari 1
mohammad mahmoodi 2
shohre yazdani 2
Mohammadhamed Khanmohammadi 3
1 PhD. Student in Accounting, Department of Accounting, , Damavand Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor in Accounting, Department of Accounting, Damavand Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Accounting, Damavand Branch,, Islamic Azad University, Damavand, Iran.
چکیده English

Errors are inevitable, which are caused by human conditions, system failure, and the interaction of both. It is essential to know how to deal with their occurrence and manage them. Error management improves auditors' judgment. Error management improves the quality of auditors' comments by improving the audit program. The purpose of this research is to provide a model for error management and to examine its impact on auditors' opinions. Fuzzy Delphi, analytical hierarchy process (AHP) and structural equations were used to conduct the research. The opinions of 12 experts were used in the fuzzy Delphi stage and the AHP with the purposeful sampling method. Based on matrix calculations, the AHPof the auditor himself is the most important component in error management. In the stage of structural equations, by asking opinions from 386 auditors, the findings showed that the empowerment of auditors, error management at the levels of auditors, audit institutes and audit groups, audit supervision, compliance with audit rules and standards, and auditors' performance evaluation lead to the improvement of audit opinions. become in order to improve audit judgment, it is necessary for auditors to pay more attention to error management components when planning audits and estimating audit tests.

کلیدواژه‌ها English

audit opinion
fuzzy Delphi
analytical hierarchy process (AHP)
error management
structural equations
  • اصفهانی، مهدیه، فخاری، حسین، قاسمی، جمال. (1401)، بررسی عوامل موثر بر احتمال قصور حسابرس در ارائه اظهار نظر. فصلنامه دانش حسابرسی، دوره ۲۲ (۸۷) صص 236-264.
  • بیگی هرچگانی، ابراهیم، بهمن بنی مهد، رضا رئیس زاده و رمضانعلی رؤیایی (1395) بررسی تأثیر فرصت طلبی بر هشدار دهی حسابرسان، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، سال اول شماره دوم، صص 65-95.
  • جعفری نسب کرمانی، ندا، ملانظری، مهناز، رحمانی، علی، عزیزخانی، مسعود، بزرگ اصل، موسی. (1398). شناسایی و افشای موضوع‌های کلیدی حسابرسی در گزارش حسابرس: دیدگاه حسابرسان ایرانی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 8(29)، 229-242.
  • حاجیها، زهره، ابراهیمی، محمدرضا. (1395). رابطه بین بهبود در نوع اظهارنظر حسابرس با زمان بندی افشای اطلاعات مالی سالانه و میان دوره ای. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 5(18)، 1-13.
  • حیدری، مهدی؛ قادری، بهمن؛ رسولی، پیمان (1395) بررسی تاثیر کیفیت حسابرسی بر هزینه های نمایندگی و عدم تقارن اطلاعاتی با رویکرد الگوسازی معادلات ساختاری، بررسی­های حسابداری و حسابرسی، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، دوره 23، شماره 3، صص372-353.
  • دریایی، مجید، نیکو مرام، هاشم، خان محمدی، محمد حامد. (1399). تأثیر فرهنگ سازمانی بر گزارش خطا کاری سازمانی در حرفه حسابرسی. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، دوره 12، شماره 46، صص27-50.
  • رحیمیان، نظام الدین، رضا پور، نرگس، اخضری، حسین، (1390) نقش مالکان نهادی در کیفیت حسابرسی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه دانش حسابرسی، دوره 11، شماره 45، صص68-81.
  • رضایی، عباس، محمدی ملقرنی، عطاالله. (1399). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل داخلی و خارجی مؤثر برکیفیت حسابرسی دیوان محاسبات بر اساس ترکیب تکنیک‌های دیمتل، فرآیند تحلیل شبکه و سوات. دوفصلنامه علمی حسابداری دولتی، دوره 7 (1)، صص 59-78.
  • رمضانی، علی اکبر، بنی مهد، بهمن، رویایی، رمضانعلی. (1393). سهم بازار حسابرسی و اظهار نظر حسابرس: شواهدی از بخش خصوصی حسابرسی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 4(13)، 77-86.
  • زمانی رضا، لاری دشت بیاض محمود، حصارزاده رضا. (1401)، شناسایی عوامل اثرگذار بر عملکرد تیمی حسابرسان مستقل بر اساس رویکرد دلفی. فصلنامه دانش حسابرسی. دوره ۲۲ (۸۹) : صص 1-30.
  • صفرزاده، محمدحسین، سجادی، سید حسین، شعبانی، محیا. (1399). تأثیر‌ تیپ شخصیتی بر کیفیت حسابرسی (مطالعه موردی: حسابرسان دیوان محاسبات ایران). دوفصلنامه علمی حسابداری دولتی، دوره 6 (2)، صص 145-154.
  • صفری زهرا؛ موسوی کاشی، زهره. (1397). رابطه میان اثر بخشی فردی حسابرس و خطا در ارزیابی ریسک تقلب. فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری. (6) ، صص ۲۵۵-۲۷۷.
  • غفاری قاضیانی، عباس، خردیار، سینا، پورعلی، محمدرضا، صمدی، محمود. (1403). الگوی ضعف کنترل های داخلی براساس معیارهای غیرکنترلی شاخص کیفی حسابداری. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 13(51)، 13-22.
  • کاشانی پور محمد، کرمی غلامرضا، خنیفر حسین، شعبانی کیوان (۱۳۹۸). بررسی قصد هشداردهی حسابرسان مستقل درباره خطاکاری: کاربرد نظریه رفتار برنامه ریزی شده. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، دوره ۴ (۸)، صص۹۱-۶۳.
  • گرد، عزیز و میری پوده، میترا، (1396)، دیدگاه مدیریت خطا نسبت به کیفیت حسابرسی: حرکت به سمت مدل چند سطحی، فصلنامه پژوهش های جدید در مدیریت و حسابداری، شماره 4، صص181-227.
  • لطفی جو، نشمین، بنی مهد، بهمن، وکیلی فرد، حمیدرضا. (1402). خودشیفتگی حسابرس و اظهارنظر مقبول حسابرسی. فصلنامه پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای، دوره 3(11)، صص 64-81.
  • مولانیا، حمید، کامیابی، یحیی، خلیل‌پور، مهدی. (1402)، ارزیابیِ کیفیِ اثربخشیِ ساختارِ کنترلِ داخلیِ دانشگاه‌های علوم پزشکی تحلیلی مبتنی بر فازی تفسیری ساختاری. فصلنامه دانش حسابرسی، ۲۳ (۹۰) صص 25-53.
  • نادری، مریم، محمودی، محمد، یزدانی، شهره، (1401)، ارائه مدل اندازه‌گیری مدیریت خطا و اثر آن بر گزارشگری مالی متقلبانه با تأکید بر نقش کیفیت حسابرسی، مجله دانش حسابداری، دوره 13 (2)، صص 53-82.
  • نعمتی کشتلی، رضا، محمدزاده مقدم، محمدباقر، جعفری، هستی. (1401). تأثیر سبک های حل مسأله بر خودکارآمدی حسابرسان دیوان محاسبات ایران (آزمون نظریه شناختی و رفتاری کسیدی). دوفصلنامه علمی حسابداری دولتی، در حال انتشار.
  • نیک بخت، محمدرضا؛ محمودی، امید (1396) بررسی عوامل موثر بر کیفیت حسابرسی در ایران با توجه به شاخص های هیات نظارت بر حسابداری شرکتهای سهامی عام، بررسی های حسابداری و حسابرسی، دوره 24، شماره 3، صص441-462.
  • یزد پور، مصطفی، کردی، علی محمد، طاووسی، فاطمه، حیدری سورشجانی، زهرا. (1402). دستکاری جریان نقد عملیاتی و اظهارنظر حسابرس: نقش تعدیل‌گر کنترل داخلی و حسابرس رتبه اول. قضاوت و تصمیم گیری در حسابداری، دوره 2(7)، صص 1-24.

 

منابع انگلیسی

  • Alareeni, B. (2019), "The associations between audit firm attributes and audit quality-specific indicators", Managerial Auditing Journal, Vol. 34 No. 1, pp. 6-43. https://doi.org/10.1108/MAJ-05-2017-1559
  • Alleyne, Philmore., Hudaib, Mohammad., Pik, Richard (2013) Towards a conceptual model of whistle-blowing intentions among external auditors, The British Accounting Review, Pages 10-23.
  • P. Hudaib. M. Pike. R. (2013), “Towards a Conceptual Model of Whistle-blowing Intentions among External Auditors”, The British Accounting Review 45, PP. 10–23.
  • AL-Rashdan, MosabTayseer (2022) Verification of Tax Avoidance By Audit QualityAnd Dimensions of Ownership Structure In Jordanian Manufacturing Companies, Journal of Positive School Psychology, Vol. 6, No. 6, 3374-3384
  • Alsmairat, Yazan Yaseen, Yusoff, Wan Sallha, Md Salleh, Mohd Fairuz , Ibrahim, Suraiya, Omar Ahmad Ali Jarwan (2022) The Effect of Audit Tenure and Internal Audit Effectiveness on External Audit Quality: Evidence from Jordanian External Auditors, Journal of Positive School Psychology, Vol.6, No.4, 2545-2561
  • Bing, J., Huang, C.X., Li, A. & Zhu, X. (2014). Audit Quality Research Report.
    Australian National Centre for Audit and Assurance Research. Hanna
    Neumann Building #21. Canberra
  • Börner, K. (2008). Atlas of science: visualizing what we know. Cambridge, Mass. MIT Press.
  • Dalton, D., & Radtke, R. R. (2013). The Joint Effects of Machiavellianism and ethical environment on whistle blowing. Journal of Business Ethics, 117 (1), 153–172.
  • Frese, M., & Keith, N. (2015). Action errors, error management, and learning in organizations. Annual Review of Psychology, 66 (1), 661e687.
  • Gold, A., Gronewold, U., & Salterio, S. E. (2014). Error management in audit firms: Error climate, type, and originator. The Accounting Review, 89 (1), 303e330.
  • Goodman, P. S., Ramanujam, R., Carroll, J. S., Edmondson, A. C., Hofmann, D. A., & Sutcliffe, K. M. (2011). Organizational errors: Directions for future research. Research in Organizational Behavior, 31, 151e176
  • Gronewold, U., Gold, A., & Salterio, S. E. (2013). Reporting self-made errors: The impact of organizational error-management climate and error type. Journal of Business Ethics, 117 (1), 189e208
  • Guenin-Paracini, H., Malsch, B., & Paille, A. M. (2014). Fear and risk in the audit Accounting, Organizations and Society, 39 (4), 264e288.
  • Hofmann, D. A., Frese, M. (2011). Errors, error taxonomies, error prevention, and error management: Laying the groundwork for discussing errors in organizations. In D. A. Hofmann, & M. Frese (Eds.), Errors in organizations (pp. 1e43). New York, NY: Routledge.
  • Lin, H.-L. and Yen, A.-R. (2023), "An examination of the association between interim audits and final audits", Asian Journal of Accounting Research, Vol. 8 No. 1, pp. 2-14.
  • Klamar A, Horvath D, Keith N and Frese M (2022) Inducing Error Management Culture – Evidence From Experimental Team Studies. Psychol. 12:716915.
  • Maroun, Warren., Solomon, Jill (2013) Whistle-blowing by external auditors: Seeking legitimacy for the South African Audit Profession? Accounting Forum, Pages 109-121
  • Near, J. P., & Miceli, M. P. (1985). Organizational dissidence. The case of whistle-blowing, Journal of Business Ethics, 4: 1-16
  • Nerantzidis, M., Pazarskis, M., Drogalas, G. and Galanis, S. (2022), "Internal auditing in the public sector: a systematic literature review and future research agenda", Journal of Public Budgeting, Accounting & Financial Management, Vol. 34 No. 2, pp. 189-209.
  • Oliveira, M.F., Santos, E. and Ratten, V. (2023), "Strategic perspective of error management, the role of leadership, and an error management culture: a mediation model", Journal of Economics, Finance and Administrative Science, Vol. 28 No. 55, pp. 160-175.
  • Ramsay,I.,Ban lair,M. ( 1993),Ownership Concentration,Institutional Investment and Corporate Governance:An Empirical Investigation of 100 Australian Companies,Melbourne University Law Review,Vol.19,Jun,pp.153-194.
  • Reason, J. (1990). Human error. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
  • Salehi, M., Fakhri Mahmoudi, M. and Daemi Gah, A. (2019), "A meta-analysis approach for determinants of effective factors on audit quality", Journal of Accounting in Emerging Economies, Vol. 9 No. 2, pp. 287-312. https://doi.org/10.1108/JAEE-03-2018-0025
  • Salehi, Mahdi, Mohammed Ibrahim Jebur, Saleh Orfizadeh, and Ali Mohammed Abbas Aljahnab, (2022), The Relationship between Audit Adjustments and Audit Quality in Iraq. Journal of Risk and Financial Management, 15: 330.
  • Schultz, J., Johnson, D., Morris, D., & Dyrnes, S. (1993), “An Investigation of the Reporting of Questionable Acts in an International Setting”, Journal of Accounting Research, 31, PP. 75–103.
  • Seckler,Christoph ,. Gronewold ,Ulfert ,. Reihlen ,Markus (2017). An error management perspective on audit quality: Toward a multilevel model .Accounting, Organizations and Society.
  • Van Dyck, C., Frese, M., Baer, M & ,.Sonnentag, S. (2015). Organizational error management culture and its impact on performance: a two-study replication. Journal of Applied Psychology; Journal of Applied Psychology, 90 (6), 1228.
  • Weick, K. E. (2012). Book review David A. Hofmann, & Michael Frese (Eds.), Errors in Administrative Science Quarterly, 57 (1), 159e161.
  • Weick, K. E., Sutcliffe, K. M., & Obstfeld, D. (1999). Organizing for high reliability: Processes of collective mindfulness. Research in Organizational Behavior, 21, 23e81