دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

اثر بنیان های اخلاقی بر نگرش مذهبی حسابرسان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
ناصر کریمی 1
مهدی زینالی 2
یونس بادآور نهندی 3
1 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2 استادیار گروه حسابداری ، واحد تبریز ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تبریز ، ایران
3 دانشیار گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
10.22034/jmaak.2025.23930
چکیده
رفتارهای اخلاقی در حرفه حسابرسی از اهمیت ویژ‌ه‌ای برخوردار است و در این میان می‌توان از باورهای دینی به عنوان یکی از عوامل تاثیرگذار بر رفتار آن‌ها نام برد. به عقیده پژوهشگران، دین و اخلاق با هم مرتبط هستند و بسیاری از افراد مذهبی از مبانی اخلاقی خاصی حمایت می‌کنند لذا، هدف پژوهش حاضر تبیین رابطه میان بنیان‌های اخلاقی با نگرش مذهبی حسابرسان است. روش پژوهش حاضر توصیفی و از نوع همبستگی است. جامعه آماری را حسابرسان شاغل در موسسات حسابرسی بخش دولتی و خصوصی تشکیل می‌دهند که با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس، تعداد 206 نفر از آن‌ها انتخاب شد. ابزار مورد استفاده برای سنجش متغیرهای پژوهش، پرسش‌نامه‌های استاندارد می‌باشد. در نهایت تجزیه و تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم افزار لیزرل انجام شد. یافته های تحقیق نشان می دهد متغیر بنیان‌های اخلاقی رابطه مثبت و معنی‌داری با نگرش مذهبی حسابرسان دارد. بر اساس تحلیل یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که بنیان‌های اخلاقی حسابرسان در پایه‌ریزی و شکل‌دهی باور و نگرش مذهبی آن‌ها نقش دارد.
کلیدواژه‌ها
نیان‌های اخلاقی
نگرش مذهبی
باورها

عنوان مقاله English

The Impact of moral foundations and auditors' religious attitudes

نویسندگان English

Naser karimi 1
Mehdi Zeynali 2
Younes Badavar Nahandi 3
1 Ph.D. Student in Accounting, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
2 Dept. of Accounting, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
3 Dept. of Accounting, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
چکیده English

Moral behaviors are of particular importance in the auditing profession and religious beliefs can be mentioned as one of the influencing factors on their behavior. According to the researchers, religion and morality are linked and many religious people support certain moral foundations, therefore, the purpose of the present study is to explain the relationship between moral foundations and auditors' religious attitudes.
The present research method is descriptive and correlational. The statistical population consists of auditors working in public and private audit firms, and 206 of them were selected using the convenience sampling method. The tools used to measure research variables are standard questionnaires. Finally, the analysis of the collected data was done using structural equation modeling in Lisrel software.
The findings show that the moral foundations variable has a positive and significant relationship with religious attitudes.
Based on the analysis of research findings, it can be concluded that auditors' moral foundations play a role in establishing and shaping their religious beliefs and attitudes.

کلیدواژه‌ها English

Moral Foundations
Religious Attitudes
Belief

75

  • کابلی رضا ؛ بنی مهد بهمن (1402)خودشیفتگی مدیران، بنیان های اخلاقی و درک از مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت: ارائه الگو بر اساس معادلات ساختاری ، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت ، در نوبت چاپ
  • کارگر کامور نجمه ؛ خان محمدی محمد حامد؛ یزدانی شهره ؛ مرادی زهرا ( 1399) بررسی تاثیر جهت گیری مذهبی بر رویکردهای اخلاقی تصمیم گیری مدیران مالی دانش سرمایه گذاری ، شماره 34 صص 127-147
  • مصباح یزدی محمد تقی ( 1389) ترس از خدا و نقش سازنده آن در زندگی ؛ مجله معرفت سال نوزدهم شماره 7 صص 5-14
  • ملکی دنیا ، بنی مهد بهمن ، وکیلی فرد حمیدرضا (1401) رابطه میان سلطه اجتماعی و  بی تفاوتی اخلاقی : شواهدی از حرفه حسابرسی ، دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری ، شماره 13 صص 200-221
  • مهرانی ساسان ؛ ثقفی علی ؛ موسی خانی محمد ؛ سپاسی سحر ( 1390) عوامل مؤثر بر تصمیم گیری اخلاقی حسابداران رسمی ایران ؛ اخلاق در علوم و فن آوری ؛ سال ششم  شماره 3 صص 6-12
  • میرزایی، مختار؛پورزامانی، زهرا؛ بیات، علی.(1401)، ارزش های اخلاقی، هویت اجتماعی و ایدئولوژی اخلاقی با تاکید بر مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت ، فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، سال 18، صص179-183.
  • وکیلی فرد حمیدرضا ؛ حسین پور فاطمه ( 1396) بررسی اثر شدت نگرش مذهبی حسابداران بر مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت ؛ دوفصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری ، شماره 3 صص  185 -214

 

  • Alston WP. (1971) Comments on Kohlberg's 'From is toought. Pps. 269-84 in T. Mischel (Ed.). Cognitive Development and Epistemology. New York: Academic Press.
  • Alshehri, F., Kauser, S., and Fotaki, M., (2019) Muslims’ view of God as a predictor of ethical behaviour in organisations : scale development and validation. Journal of Business Ethics, 158 . pp. 1009-1027. doi:10.1007/s10551-017-3719-8
  • Allport GW, Ross JM. (1967). Personal religious orientation and prejudice. Journal of personality and social psychology; 5: 432.
  • Bulbulia J, Osborne D, Sibley CG. (2013). Moral Foundations Predict Religious Orientations in New Zealand. PLoS ONE; 8(12): e80224. doi:10.1371/journal.pone.0080224
  • Batson CD, Schoenrade P, Ventis WL. (1993). Religion and the Individual?.a social-psychological perspective; New Yor. Oxford University Press.
  • Brown Busila, Angela,(2014) Ethical Decision-Making and Religious Identity: A Phenomenological Study on the Impact of Religious Identity on Ethical Decision-Making in New and Emerging Accounting PRrofessionals, dissertation presented to the Faculty of Saybrook University in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy in Human Sciences, San Francisco, CA June 2014.
  • Bahmani F, Amini M, Tabei SZ, Abbasi MB. (2017). The Concepts of Hope and Fear in the Islamic Thought: Implications for Spiritual Health. Journal of Religion and Health; 57(1):57–71. doi:10.1007/s10943-016-0336-2.
  • Black M, London P. (1966). The dimensions of guilt, religion, and personal ethics. Journal of Social Psychology; 69: 39-54.
  • De Regt S. (2012). Religiosity as a moderator of the relationship between authoritarianism and social dominance orientation: A cross-cultural comparison. International Journal for the Psychology of Religion; 22: 31–41. https://doi.org/10.1080/10508619.2012.635045.
  • Duh, R. Gul, F.a., Hsu, A. W(2022) Auditors’ Religious Beliefs and Audit Quality: Some Evidence from Taiwan, The International Journal of Accounting , Vol. 57(3): 1-48

 

 

  • Graham J, Haidt J. (2010). Beyond beliefs: Religions bind individuals into moral communities. Personality and Social Psychology Review;14: 140–150.
  • Graham J, Haidt J, Nosek BA. (2009). Liberals and conservatives rely on different sets of moral foundations. Journal of Personality and Social Psychology; 96: 1029–1046. https://doi.org/10.1037/a0015141
  • Haidt J, Graham J, Joseph C. (2009). Above and below left-right: Ideological narratives and moral foundations. Psychological Inquiry; 20(2–3): 110–119. https://doi.org/10.1080/10478400903028573
  • Haidt J, Joseph C. (2004). Intuitive ethics: How innately prepared intuitions generate culturally variable virtues.Daedalus; 133: 55-66
  • Hoge R.(1972). A validated intrinsic religious motivation scale. Journal for the Scientific Study of Religion; 369–376.

 

  • Hu ,Ning, Chen, Hong. Liu, Muhua.(2018). Religious atmosphere and the cost of equity capital: Evidence from China, China Journal of Accounting Research,
  • Hou,F., Shen,H., Wang, P., Xiong,H(2023) Signing auditors' cultural background and debt financing costs,International Review of Financial Analysis,Vol. 87, 102617, https://doi.org/10.1016/j.irfa.2023.102617
  • Haidt J, Graham J. (2007). When morality opposes justice: Conservatives have moral intuitions that liberals may not recognize. Social Justice Research; 20: 98–116.
  • Hoe SL. (2008). Issues and procedures in adopting structural equation modeling technique, journal of applied quantitative methods; 3(‌1):76-83.
  • Johnson KA, Hook JN, Davis DE, Van Tongeren DR, Sandage SJ, Crabtree SA. (2016). Moral foundation priorities reflect U.S. Christians’ individual differences in religiosity. Personality and Individual Differences; 100: 56–61. https://doi.org/10.1016/j.paid.2015.12.037
  • Jost, J.T., Hawkins, C.B., Nosek, B.A., Hennes, E.P., Stern, C., Gosling, S.D., et al. (2014). Belief in a just god (and a just society): A system justification perspective on religious ideology. Journal of Theoretical and Philosophical Psychology, 34, 56–81.
  • Kang LL, Rowatt WC, Fergus TA. (2016). Moral foundations and obsessive compulsive symptoms: A preliminary examination. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders; 11: 22-30.
  • Karimi N. Zeinali. M. Nahandi. Y. (2022). The Impact of Ethical Foundations on Reporting Audit Whistleblowing: Evidences from Private Audit Firms. International Journal of Ethics & Society. 4(2):27-32.
  • Keasey C. (1974). The influence of opinion agreement and quality of supportive reasoning in the evaluation of moral judgments. Journal of Personality and Social Psychology; 30:477-482.
  • Moid ,Sana. (2016). A Theoretical Construct of the Impact of Religious Beliefs on Accounting Practices in the Indian and Global Context, NMIMS Management Review, Electronic copy available at: http://www.nmims.edu/NMIMSmanagementreview
  • Moss E, Rousseau D, Parent S, St-Laurent D, Saintonge J. (‌1998). Corrlates of attchment,dt school age: Maternal reported stress .New york: McGraw hill.
  • Nasuri Gazni, F. Vatanparast, M. Azadi, K. Miyaoghi, M. (1400) Ethical foundations of accounting education and shareholders' willingness based on the Confucian model. Quarterly Journal of Accounting and Management Auditing. 10(38).97-113.
  • Sapp GL, Jones L. (1986). Religious Orientation and Moral Judgment. Journal for the Scientific Study of Religion; 25(2): 208.
  • Shariff , A. F.(2015) Does religion increase moral behavior? Current Opinion in Psychology 6:108–113
  • Yi D, Tsang JA. (2020). The relationship between individual differences in religion, religious primes, and the moral foundations. Archive for the Psychology of Religion / Archive for the Psychology of Religion; 42(2): 161–193.