دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

چارچوب شناسایی و تحلیل پیشران‌های موثر بر راهبری شرکتی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
روح الله اسماعیلی 1
رضا غلامی جمکرانی 2
محمدحسن ملکی 3
آزاده مداحی 4
1 دانشجوی دکتری حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
2 دانشیار گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
3 دانشیار مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه قم، قم، ایران
4 گروه حسابداری، دانشکد ه علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگا ه الزهرا، تهران، ایران
چکیده
راهبری شرکتی بخش لاینفک و ضروری حکمرانی جوامع امروزی است. دیدگاه ها و گزینش نظریه نمایندگی (رویکرد سهامدارمحور) یا نظریه ذینفعان (رویکرد جامعه محور) در نظام راهبری شرکتی جوامع، مختلف است. مطالعه حاضر به دنبال شناسایی مهم‌ترین پیشران‌های موثر بر آینده راهبری شرکتی در ایران است.
جامعه نظری پژوهش، مدیران و کارشناسان ارشد فعال در بازار سرمایه متخصص در راهبری شرکتی است. پیشران‌های پژوهش از طریق مرور پیشینه و مصاحبه با خبرگان راهبری شرکتی استخراج شده است. در ادامه برای غربال و تحلیل تأثیرگذاری پیشران‌ها به ترتیب از دو پرسشنامه خبره‌سنجی و اثرسنجی استفاده شد.
20 پیشران از طریق مرور پیشینه و 8 پیشران به وسیله مصاحبه با خبرگان استخراج شد. از بین پیشران‌های مطالعه، 10 پیشران از جمله توسعه فناوری هوش کسب‌و کار در شرکت‌ها و توجه شرکت‌ها به گزارش‌دهی خاصه گزارشات پایداری، دارای عدد دیفازی بالاتر از 7/0 بودند و برای اولویت‌بندی نهایی گزینش شدند. بر اساس شاخص خالص اثر، چهار پیشران‌های سیاست‌ها و اقدامات دولت‌ها در مورد رانت و فساد اقتصادی، نظارت بر قوانین و مقررات وضع شده توسط سازمان بورس، شفافیت فضای کسب‌و‌کار و مقررات و چالش‌های قانونی به‌ترتیب بالاترین تأثیرگذاری را داشتند. همچنین مدل علی و ارتباطات دوسویه پیشران‌های اثرگذار بر آینده راهبری شرکتی در ایران را ارائه شده است.
با توجه به تأثیرگذارترین پیشران‌ها، پیشنهادهایی مانند کوچک‌سازی دولت، اصلاح فرهنگ سازمانی، بهبود تشکیلات اداری، توسعه سیستم‌های تصمیم‌یار برای رتبه‌بندی شرکت‌ها، بهبود الگوی حکمرانی و نهایتاً بازنگری مداوم قوانین راهبری شرکتی با توجه به نیازها و ضرورت‌های کسب‌و کار ارائه شده است.
کلیدواژه‌ها
پیشران
راهبری شرکتی
آینده راهبری شرکتی
تحلیل پیشران

عنوان مقاله English

A Framework for Identifying and Analyzing the Drivers of Corporate Governance in Iran

نویسندگان English

Ruhollah Esmaeli 1
Reza Gholami-Jamkarani 2
Mohammad Hasan Maleki 3
Azadeh maddahi 4
1 Ph.D. Student of Accounting, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran.
2 Associate Prof., Department of Accounting, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran.
3 Associate Prof., Department of Management, Faculty of Management and Economics, University of Qom, Qom
4 Department of Accounting, Faculty of Social and Economic, University of Alzahra, Tehran Iran.
چکیده English

Objective: Corporate governance is an integral and necessary part of the governance of today's societies. There are different viewpoints and selection of agency theory (shareholder-oriented approach) or stakeholder theory (community-oriented approach) in the corporate governance system of societies. Present study seeks to identify the most important drivers of corporate governance in Iran.
Method: The theoretical population of research is managers and senior experts active in the stock market who are experts in the field of corporate governance. The sampling method was done judgementally according to the expertise of experts in the field of corporate governance. The sample size in this study was 10 people. Research drivers were extracted through literature review and interviews with corporate governance experts. Then, two questionnaires of expertise and effect assessment were used to screen and analyze the effectiveness of the drivers. These questionnaires were analyzed by two methods of fuzzy Delphi and fuzzy dematel.
Results: 20 drivers were extracted through literature review and eight drivers were extracted through interviews with experts. Among the research drivers, 10 drivers had a defuzzy number greater than 0.7 and were selected for final prioritization. The effectiveness of the residual drivers was investigated with fuzzy dematel. According to the Net Effect Index, the drivers of government policies and actions on corruption, the monitoring of laws and regulations imposed by the Securities and Exchange Organization, the transparency of the business environment, and the legal regulations and challenges had the highest impact, respectively.

کلیدواژه‌ها English

Driver
Corporate Governance
The Future of Corporate Governance
Driver Analysis
بالارستاقی، عالیه؛  صفری گرایلی، مهدی (1394). بررسی عوامل موثر بر کیفیت حاکمیت شرکتی در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه مطالعات تجربی حسابداری مالی، 12(47)، 93.
پارسیان، حسین؛ کاظمی، حسین؛ رضازاده، جواد (1398). شناسایی شاخص‌های افشای داوطلبانه و نظام راهبری شرکتی؛ شکاف بین وضعیت موجود و مورد انتظار، مجله پژوهش‌های کاربردی در گزارشگری مالی، 8(14)، 67-95
دهقانی، مسعود؛ کسیانی، محمد (1398). بررسی تاثیر ساز و کارهای راهبری شرکتی بر تلاش حسابرسی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه دانش حسابرسی، 19(2)، 203-228.
شکرخواه، جواد؛ امیری، میثم؛  بولو، قاسم؛  مظفری، حمید (1400). تدوین اصول راهبری شرکتی برای بازار سرمایه ایران، فصلنامه چشم انداز مدیریت مالی، 10(31)، 29-52.
صالحی فر، محمد (1400). بررسی ابعاد راهبری شرکتی در بانک‌ها از دریچه پارادایم‌های نظریه اجتماعی، فصلنامه دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 10(38)، 129-143.
طوسی، عباس؛ احمدی، عباس؛ سیدهاشمی تولون، محمدرضا (1400). تدوین چارچوب مطلوب راهبری شرکتی برای بین‌المللی شدن: مطالعه موردی، فصلنامه فرایند مدیریت و توسعه، 33(4)، 29-70.
معطوفی، علیرضا؛ ولیان، حسن (1398). بررسی روابط متقابل عوامل موثر بر اجرای حاکمیت شرکتی در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از روش دیمتل. فصلنامه مهندسی تصمیم. 3 (9)، 198-161.
وکیلی فرد، حمیدرضا؛ موسوی، سیداحمد؛ سلیم، فرشاد (1393). حسابداری مدیریت و نظام راهبری شرکتی، فصلنامه مطالعات حسابداری و حسابرسی، 3(10)، 4-21.
محمدی، امید؛ گیوکی، ابراهیم؛ کبیری، محمدتقی؛ مسلمی، آذر (1401). بررسی تاثیرپذیری مکانیزم های نظام راهبری شرکتی و مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت از اختلالات رفتاری مدیرعامل، فصلنامه پژوهش های حسابداری مالی، 13(3)، 35-.64
 
Al-Gamrh, B., Ismail, K. N. I. K., Ahsan, T., & Alquhaif, A. (2020). Investment opportunities, corporate governance quality, and firm performance in the UAE. Journal of Accounting in Emerging Economies, 10(2), 261-276.
Ali Shah, S. Z., Butt, S. A., & Hassan, A. (2009). Corporate governance and earnings management an empirical evidence form Pakistani listed companies. European Journal of Scientific Research, 26(4), 624-638.
Antwi, I. F., Carvalho, C., & Carmo, C. (2021). Corporate governance and firm performance in the emerging market: A review of the empirical literature. Journal of Governance and Regulation/Volume, 10(1).
Basterretxea, I., Cornforth, C., & Heras-Saizarbitoria, I. (2022). Corporate governance as a key aspect in the failure of worker cooperatives. Economic and industrial democracy, 43(1), 362-387.
Bawaneh, S. S. (2020). Impact of corporate governance on financial institutions’ performance: A board composition case. Asian Economic and Financial Review, 10(1), 54-63.
Beatson, S. A., & Chen, J. (2018). Foreign investment, corporate governance and performance in the Chinese listed a share companies. Journal of Chinese Economic and Business Studies, 16(1), 59-93.
Boachie, C. (2021). Corporate governance and financial performance of banks in Ghana: the moderating role of ownership structure. International Journal of Emerging Markets, (ahead-of-print).
Brown, L. D., & Caylor, M. L. (2009). Corporate governance and firm operating performance. Review of quantitative finance and accounting, 32(2), 129-144.
Du Plessis, J. J., Hargovan, A., & Harris, J. (2018). Principles of contemporary corporate governance. Cambridge University Press.
Duong, H. K., Kang, H., & Salter, S. B. (2016). National culture and corporate governance. Journal of International Accounting Research, 15(3), 67-96.
Farooq, M., Noor, A., & Ali, S. (2021). Corporate governance and firm performance: empirical evidence from Pakistan. Corporate Governance: The International Journal of Business in Society.
Farooque, M., Jain, V., Zhang, A., & Li, Z. (2020). Fuzzy DEMATEL analysis of barriers to Blockchain-based life cycle assessment in China. Computers & Industrial Engineering, 147, 106684.
Fatima, S., Ishtiaq, M., & Javed, A. (2021). Impact of accounting information system on corporate governance: evidence from Pakistani textile sector. International Journal of Law and Management.
Goergen, M., & Tonks, I. (2019). Introduction to special issue on sustainable corporate governance. British Journal of Management, 30(1), 3-9.
Gompers, P., Ishii, J., & Metrick, A. (2003). Corporate governance and equity prices. The quarterly journal of economics, 118(1), 107-156.
Grandhi, S., & Chugh, R. (2013, January). The value of business intelligence tools: Aligning business intelligence governance with corporate governance. In The International Conference on E-Technologies and Business on the Web (EBW 2013) (pp. 7-9).
Guo, L., & Platikanov, S. (2019). Institutional ownership and corporate governance of public companies in China. Pacific-Basin Finance Journal, 57, 101180.
Habibi, A., Jahantigh, F. F., & Sarafrazi, A. (2015). Fuzzy Delphi technique for forecasting and screening items. Asian Journal of Research in Business Economics and Management, 5(2), 130-143.
Hu, K. H., Chen, F. H., Tzeng, G. H., & Lee, J. D. (2015). Improving corporate governance effects on an enterprise crisis based on a new hybrid DEMATEL with the MADM model. Journal of Testing and Evaluation, 43(6), 1395-1412.
Hu, K. H., Chen, F. H., Tzeng, G. H., & Lee, J. D. (2015). Improving corporate governance effects on an enterprise crisis based on a new hybrid DEMATEL with the MADM model. Journal of Testing and Evaluation, 43(6), 1395-1412.
Jiraporn, P., Chatjuthamard, P., Tong, S., & Kim, Y. S. (2015). Does corporate governance influence corporate risk-taking? Evidence from the Institutional Shareholders Services (ISS). Finance Research Letters, 13, 105-112.
Khatib, S. F., & Nour, A. N. I. (2021). The impact of corporate governance on firm performance during the COVID-19 pandemic: Evidence from Malaysia. Journal of Asian Finance, Economics and Business, 8(2), 0943-0952.
Krechovská, M., & Procházková, P. T. (2014). Sustainability and its integration into corporate governance focusing on corporate performance management and reporting. Procedia Engineering, 69, 1144-1151.
Kyere, M., & Ausloos, M. (2021). Corporate governance and firm’s financial performance in the United Kingdom. International Journal of Finance & Economics, 26(2), 1871-1885.
Lipman, F. D. (2007). Summary of major corporate governance principles and best practices. International Journal of Disclosure and Governance, 4(4), 309-319.
Lipman, F. D., & Lipman, L. K. (2006). Corporate governance best practices: Strategies for public, private, and not-for-profit organizations. John Wiley & Sons.
Marlin, D., & Geiger, S. W. (2012). The composition of corporate boards of directors: Does industry matter? Journal of Business & Economics Research (JBER), 10(3), 157-162.
Monks, R. A., & Minow, N. (2011). Corporate governance. John Wiley & Sons.
Queiri, A., Madbouly, A., Reyad, S., & Dwaikat, N. (2021). Corporate governance, ownership structure and firms’ financial performance: Insights from Muscat securities market (MSM30). Journal of Financial Reporting and Accounting.
Shahid, M. S., & Abbas, M. (2019). Does corporate governance play any role in investor confidence, corporate investment decisions relationship? Evidence from Pakistan and India. Journal of Economics and Business, 105, 105839.
Song, X., & Yang, B. (2022). Oil price uncertainty, corporate governance and firm performance. International Review of Economics & Finance, 80, 469-487.
Tran, D. H. (2014). Multiple corporate governance attributes and the cost of capital–Evidence from Germany. The British Accounting Review, 46(2), 179-197.
Tzeng, G. H., Chen, W. H., Yu, R., & Shih, M. L. (2010). Fuzzy decision maps: a generalization of the DEMATEL methods. Soft Computing, 14(11), 1141-1150.
Vicente-Ramos, W., Reymundo, K., Pari, L., Rudas, N., & Rodriguez, P. (2020). The effect of good corporate governance on banking profitability. Management Science Letters, 10(9), 2045-2052.
Wahyuliza, S., & Geni, A. L. (2021). Corporate Governance, Firm Size dan Leverage Dalam Integritas Laporan Keuangan. INVEST: Jurnal Inovasi Bisnis dan Akuntansi, 2(1), 76-83.
Widani, N. A., & Bernawati, Y. (2020). Effectiveness of corporate governance and audit quality: The role of ownership concentration as moderation. Jurnal Etikonomi, 19(1), 131-140.
Zhou, M., Li, K., & Chen, Z. (2021). Corporate governance quality and financial leverage: Evidence from China. International Review of Financial Analysis, 73, 101652.
Kyere, M., & Ausloos, M. (2021). Corporate governance and firms financial performance in the United Kingdom. International Journal of Finance & Economics, 26(2), 1871-1885.
Chien, F. (2023). The role of corporate governance and environmental and social responsibilities on the achievement of sustainable development goals in Malaysian logistic companies. Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 36(1), 1610-1630.
Singh, K., & Pillai, D. (2022). Corporate governance in small and medium enterprises: a review. Corporate Governance: The International Journal of Business in Society, 22(1), 23-41.
Avdulaj, J., Merko, F., & Muço, K. (2021). The role of good governance in economic development: Evidence from eastern european transition countries. Transition Studies Review, 28(1), 67.
Shala, A., & Qehaja, A. B. (2021). The practices and corporate governance frameworks: comparative evidence from south-eastern European countries. Eastern Journal of European Studies, 12(1).
Panait, M., Gigauri, I., Hysa, E., & Raimi, L. (2023). Corporate Social Responsibility and Environmental Performance: Reporting Initiatives of Oil and Gas Companies in Central and Eastern Europe. In Corporate Governance for Climate Transition (pp. 167-186). Springer, Cham.
Deng, P., Wen, J., He, W., Chen, Y. E., & Wang, Y. P. (2022). Capital market opening and ESG performance. Emerging Markets Finance and Trade, 1-11.
Panait, M., Ionescu, R., Radulescu, I. G., & Rjoub, H. (2022). The Corporate Social Responsibility on Capital Market: Myth or Reality? In Research Anthology on Developing Socially Responsible Businesses (pp. 1721-1754). IGI Global.
Almaqtari, F. A., Farhan, N. H., Yahya, A. T., Al-Dalaien, B. O. A., & Shamim, M. (2023). The mediating effect of IT governance between corporate governance mechanisms, business continuity, and transparency & disclosure: An empirical study of Covid-19 Pandemic in Jordan. Information Security Journal: A Global Perspective, 32(1), 39-57.
Hassaan, M., & Salah, W. (2023). Corporate governance, financial transparency and currency devaluation shocks: evidence from Egypt. Corporate Governance: The International Journal of Business in Society.