دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

ارایه الگوی شناسایی عوامل استراتژیک بر فرآیند اجتناب مالیاتی شرکت‎های خصوصی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با تمرکز بر مدلسازی ساختاری تفسیری و تحلیل میک مک.

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
رضا ملکی نژاد خیمه سری 1
حسن قدرتی 2
علی اکبر فرزین فر 3
حسین جباری 3
1 گروه مدیریت صنعتی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.
2 گروه مدیریت صنعتی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران
3 گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.
چکیده
هدف از این پژوهش بررسی عوامل درون سازمانی و برون سازمانی موثر در فرآیند اجتناب مالیاتی شرکت‎های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و ارایه ی الگویی مناسب در این زمینه بوده است. برای ارائه دادن مدل، روش مدل سازی ساختاری تفسیری به کار گرفته شده است. نتایج مدل سازی ساختاری تفسیری نشان دهنده ی این امر است که عوامل درون سازمانی در فرآیند اجتناب مالیاتی شامل ساختار مالکیت و حاکمیت شرکتی، اندازه شرکت، اهرم مالی و کیفیت اطلاعات داخلی، است. همچنین عوامل برون سازمانی موثر در این زمینه، شامل رقابت در بازار محصول، محدودیت های مالی، مسئولیت اجتماعی شرکت، تمرکز مشتری و اعتماد اجتماعی است. پس از بررسی این عوامل به ارایه ی الگوی پژوهش متناسب با آن ها پرداختیم. علاوه بر این، نتایج تحلیل ماتریکس میک مک به ما نشان داد که ده عامل مرتبط با تبیین الگوی اثرگذاری بر فرآیند اجتناب مالیاتی در شرکت‎های بورسی از بُعد قدرت نفوذپذیری و وابستگی به سه دسته عوامل نفوذی، وابسته و پیوندی تقسیم می شوند. عامل‎های تمرکز مشتری و اعتماد اجتماعی چون قدرت نفوذ کم و قدرت وابستگی زیادی دارند، عامل های وابسته هستند. عامل‎های مسئولیت اجتماعی شرکت، ساختار مالکیت، حاکمیت شرکتی و کیفیت اطلاعات داخلی چون قدرت نفوذ زیاد و قدرت وابستگی کمی دارند، عوامل نفوذی یا محرک‎های اصلی می باشند. همچنین عوامل اهرم مالی، اندازه شرکت، رقابت در بازار محصول و محدودیت‎های مالی، متغیرهای استراتژیک پژوهش می‎باشند در دسته ی متغیرهای پیوندی دسته‎بندی می‎شوند.
کلیدواژه‌ها
اجتناب مالیاتی
عوامل برون سازمانی
عوامل درون سازمانی
فرآیند اجتناب مالیاتی
بورس اوراق بهادار تهران

عنوان مقاله English

Presenting a model for identifying strategic factors on the tax avoidance process of private companies accepted in the Tehran Stock Exchange, focusing on interpretive structural modeling and MICMAC analysis.

نویسندگان English

Reza Malekinejad Kheimehsari 1
hasan ghodrati 2
Ali Akbar Farzinfar 3
Hossein Jabbari 3
1 Department of Industrial Management, Kashan Branch, Islamic Azad University, Kashan, Iran.
2 Department of Industrial Management, Kashan Branch, Islamic Azad University, Kashan, Iran.
3 Department of Accounting, Kashan Branch, Islamic Azad University, Kashan, Iran.
چکیده English

The purpose of this research was to investigate the effective internal and external factors in the tax avoidance process of companies listed in the Tehran Stock Exchange and to provide a suitable model in this field. To present the model, interpretive structural modeling method has been used. The results of interpretative structural modeling show that internal organizational factors in the process of tax avoidance include ownership structure and corporate governance, company size, financial leverage and internal information quality. Also, effective external organizational factors in this field include competition in the product market, financial constraints, corporate social responsibility, customer focus and social trust. After examining these factors, we presented the research model according to them. In addition, the results of the Meek Mak matrix analysis showed us that the ten factors related to the explanation of the influencing pattern on the tax avoidance process in listed companies are divided into three categories of penetrating, dependent and linked factors in terms of permeability and dependence. Factors of customer focus and social trust are dependent factors because they have low penetration power and high dependence power. The factors of corporate social responsibility, ownership structure, corporate governance and quality of internal information are influential factors or main drivers because they have high influence power and low dependence power. Also, the factors of financial leverage, company size, competition in the product market and financial limitations are the strategic variables of the research and are classified in the category of linked variables.

کلیدواژه‌ها English

Tax avoidance
external factors
internal factors
tax avoidance process
Tehran Stock Exchange
  1. جباری، امیر، اکبرپور گجلار، مهرداد، مرادخانی، نرگس، زینالی، زینال. (1397). بررسی رابطه اجتناب از مالیات و رشد اقتصادی در ایران با رویکرد سرمایه های انسانی. فصلنامه پژوهش ها و سیاست های اقتصادی، 26، 151-176.
  2. شیبانی تذرجی، عباس؛ خدامیپور، احمد؛ پورحیدری، امید (1397). بررسی تأثیر تمرکز مشتری براجتنـاب مالیـاتی بـا درنظـر گرفتن سهم بازار شرکت. فصلنامه بررسیهای حسابداری و حسابرسی، 25(2)، 232-215.
  3. فرجی، امید، سجادپور، رضا، رفیعی، مرتضی، برجی، پریسا (1399). قابلیت مقایسۀ صورت های مالی، رقابت بازار محصول و اجتناب مالیاتی، پژوهش های حسابداری مالی، 12(45/3)، 44-23.
  4. قرنجیک، آرزو، گرکز، منصور (1397). بررسی رابطه بین برخی مکانیزم های حاکمیت شرکتی با اجتناب مالیاتی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، دانش حسابرسی، 18(70)، 193-175.
  5. کرمی، غلامرضا، شهابی، علیرضا. (1395). مدل سیاست مالیاتی با تاکید بر ارزش های فرهنگی. تحقیقات مالی، 18(3)، 541-562.
  6. مهربان پور، محمد رضا، آهنگری، مهناز، وقفی، سید حسام، مام صالحی، پرویز. (1396). بررسی عوامل موثر بر اجتناب از مالیات و تاثیر آن بر معیارهای ارزیابی عملکرد با استفاده از معادلات ساختاری. مجله علمی پژوهشی دانش حسابداری مالی، 4(3) ، 65-86.
  7. نوری صفت، مینا، اللهیاری، عباس. (1397). تاثیر کاهش سود تقسیمی بر اجتناب از پرداخت مالیات شرکت ها. فصلنامه علمی پژوهشی دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 7(28)، 215-224.
  8. Abdelfattah, T., & Aboud, A. (2020). Tax avoidance, corporate governance, and corporate social responsibility: The case of the Egyptian capital market. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation, 38, 100304.
  9. Atwood, T. J., & Lewellen, C. (2019). The complementarity between tax avoidance and manager diversion: Evidence from tax haven firms. Contemporary Accounting Research, 36(1), 259-294.
  10. Bayar, O., Huseynov, F., & Sardarli, S. (2018). Corporate Governance, Tax Avoidance, and Financial Constraints. Financial Management, 47(3), 651-677.
  11. Belz, T., von Hagen, D., & Steffens, C. (2019). Taxes and firm size: Political cost or political power? Journal of Accounting Literature, 42, 1–28.
  12. Budiman, J. dan Setiyono. (2012). Pengaruh Karakter Eksekutif Terhadap Penghindaran Pajak (Tax Avoidance). Simposium Nasional Akuntansi XV. Banjarmasin.
  13. Cao, Y., Dong, Y., Ma, D., & Sun, L. (2021). Customer concentration and corporate risk-taking. Journal of Financial Stability, 54, 100890.

 

 

 

 

 

 

 

  1. Drucker, J., Funderburg, R., Merriman, D., & Weber, R. (2020). Do local governments use business tax incentives to compensate for high business property taxes?. Regional Science and Urban Economics, 81, doi: 10.1016/j.regsciurbeco.2019.103498
  2. Dyreng, S., Hanlon, M., Maydew, E., & Thornock, J. (2017). Changes in corporate effective tax rates over the past 25 years. Journal of Financial Economics, 124(3), 441–463.
  3. Gallemore. J., Labro, E. (2015). The Importance of the Internal Information Environment for Tax Avoidance, Journal of Accountingand Economics, 60, 149–167.
  4. Huang, H. H., Lobo, G. J., Wang, C., & Xie, H. (2016). Customer concentration and corporate tax avoidance. Journal of Banking & Finance, 72, 184–200.
  5. Iliev, P., & Roth, L. (2018). Learning from directors’ foreign board experiences. Journal of Corporate Finance, 51, 1–19.
  6. Itzkowitz, J. (2013). Customers and cash: How relationships affect suppliers’ cash holdings. Journal of Corporate Finance, 19, 159-180.
  7. Kovermann, J., & Velte, P. (2019). The Impact of Corporate Governance on Corporate Tax Avoidance – A Literature Review. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation, 36, 100270.
  8. Kerr, J.N. (2019). Transparency, information shocks, and tax avoidance. Contemp. Account. Res. 36(2), 1146–1183.
  9. Lanis, R., & Richardson, G. (2015). Is corporate social responsibility performance associated with tax avoidance? Journal of Business Ethics, 127(2), 439–457.
  10. Lestari, J., & Solikhah, B. (2019). The Effect of CSR, Tunneling Incentive, Fiscal Loss Compensation, Debt Policy, Profitability, Firm Size to Tax Avoidance, Accounting Analysis Journal 8(1), 31-37.
  11. Murni,Y., Sudarmaji, E., & Sugihyanti, E. (2016). The Role of Institutional Ownerships, Board of Independent Commissioner and Leverage: Corporate Tax Avoidance in Indonesia, IOSR Journal of Business and Management (IOSR-JBM), 18(11), 79-85.
  12. OECD. (2020). Glossary of Tax Terms. Retrieved from Centre of Tax Policy and Administration: http://www.oecd.org/ctp/glossaryoftaxterms.htm#T.
  13. Qingyuan, L., & Lumeng, W. (2018). Financial statement comparability and corporate tax avoidance. China Journal of Accounting Studies, 6(4), 448-473.
  14. Siswanti, & Kiswanto. (2015). Analisis Determinan Tax Aggresiveness pada Perusahaan Multinasional. Accounting Analysis Journal, 1(2), 1–6.
  15. Sohn, B. C. (2016). The effect of accounting comparability on the accrual-based and real earnings management. Journal of Accounting and Public Policy, 35(5), 513-539.
  16. Wahyudi, D. (2015). Analisis Empiris Pengaruh Aktivitas Corporate Social Responsibility (CSR) terhadap Penghindaran Pajak di Indonesia. Edisi, 2(4), 5–17.
  17. Wang, J. (2012). Do firms’ relationships with principal customers/suppliers affect shareholders’ income? Journal of Corporate Finance, 18, 860-878.
  18. Zhang, J. H. (2018). Accounting comparability, audit effort, and audit outcomes. Contemporary Accounting Research, 35(1), 245-276.
  19. Chen, A.-S., & Anh, P. T. (2020). The firm’s asset volatility, effective tax rate and leverage effect: Evidence from Taiwan. Investment Analysts Journal, 49(1), 16–33.
  20. Setayesh, M. H., & Ebrahimi, F. (2021). The Relationship between Financial Leverage Replacement Use in Financial Structure and Tax Avoidance, THE FINANCIAL ACCOUNTING AND AUDITING RESEARCHES, 13(49), 53-72.
  21. Zhu, M., Yeung, A. C. L., & Zhou, H. (2021). Diversify or concentrate: The impact of customer concentration on corporate social responsibility. International Journal of Production Economics, 240, 108214.
  22. Akbari, M., Ahmadi, F., Shammakhi, H.R. and Ranjbar, M.H., 2022. Providing a Comprehensive Model of Corporate Tax Avoidance Index Calculation. Journal of Management Accounting and Auditing Knowledge, 11(41), pp.1-18.
  23. Ahmadi Louyeh, A., Nikoomaram, H. and Banimahd, B., 2021. The Right of Auditor's Choice and Tax Avoidance Based on Glaser's Choice Theory. Journal of Management Accounting and Auditing Knowledge, 10(38), pp.1-16.