دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

تدوین چارچوب مفهومی افشای تخلفات در حرفه های حسابرسی بر اساس نظریه سبک رهبری فراگیر

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
شیوا قربانی 1
مجید بمانی محمدآبادی 2
زهره موسوی کاشی 3
1 گروه حسابداری، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران
2 گروه حسابداری، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
3 گروه مدیریت صنعتی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران
10.22034/jmaak.2026.79533.4845
چکیده
هدف پژوهش حاضر تدوین چارچوب مفهومی افشای تخلفات در حرفه های حسابرسی بر اساس نظریه سبک رهبری فراگیر است. در این پژوهش، تأثیر سبک رهبری فراگیر بر افشای تخلفات با در نظر گرفتن نقش میانجی نیاز به خودمختاری، نیاز به صلاحیت، نیاز به ارتباط و عواطف مثبت بررسی شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش اجرا، توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری شامل ۳۰۰ نفر از حسابرسان شاغل در مؤسسات حسابرسی خصوصی بود که با روش نمونه‌گیری مناسب مورد بررسی قرار گرفتند. داده‌ها از طریق پرسشنامه استاندارد جمع‌آوری و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار SmartPLS تحلیل شدند.نتایج نشان داد سبک رهبری فراگیر تأثیر مثبت و معناداری بر نیاز به خودمختاری، نیاز به صلاحیت، نیاز به ارتباط و عواطف مثبت دارد. همچنین نیاز به خودمختاری، نیاز به صلاحیت و نیاز به ارتباط تأثیر مثبت و معناداری بر افشای تخلفات در حرفه حسابرسی دارند. با این حال، تأثیر مستقیم سبک رهبری فراگیر و نیز عواطف مثبت بر افشای تخلفات معنادار نبود. یافته‌ها بیانگر آن است که رهبری فراگیر از طریق تقویت نیازهای بنیادین روان‌شناختی می‌تواند زمینه را برای افزایش تمایل حسابرسان به افشای تخلفات فراهم کند. بر این اساس، چارچوب مفهومی ارائه‌شده است و می‌تواند مبنایی برای توسعه سیاست‌ها و شیوه‌های مدیریتی به‌منظور تقویت فرهنگ گزارش‌دهی تخلفات در حرفه حسابرسی باشد
کلیدواژه‌ها
سبک رهبری فراگیر
افشای تخلفات حسابرسی
نیاز به خودمختاری
نیاز به ارتباط
نیاز به صلاحیت
عواطف مثبت

عنوان مقاله English

Developing a Conceptual Framework for Whistleblowing in the Auditing Profession Based on Inclusive Leadership Theory

نویسندگان English

Shiva Ghorbani 1
Majid Bemani Mohammadabadi 2
Zohreh Mousavi Kashi 3
1 Department of Accounting, Ka. C. Islamic Azad University, Karaj, Iran
2 Department of Accounting, Ka. C. Islamic Azad University, Karaj, Iran
3 Department of Industrial Management, Ka. C. Islamic Azad University, Karaj, Iran
چکیده English

The aim of this study is to develop a conceptual framework for whistleblowing in the auditing profession based on the theory of inclusive leadership style. In this research, the impact of inclusive leadership style on whistleblowing is examined by considering the mediating role of the need for autonomy, the need for competence, the need for relatedness, and positive affect. This research is applied in terms of its purpose and descriptive-correlational in terms of its methodological approach. The statistical population consisted of 300 auditors working in private audit institutions, who were examined using an appropriate sampling method. Data were collected through a standard questionnaire and analyzed using structural equation modeling (SEM) with SmartPLS software. The results indicated that inclusive leadership style has a positive and significant effect on the need for autonomy, the need for competence, the need for relatedness, and positive affect. Moreover, the need for autonomy, the need for competence, and the need for relatedness have a positive and significant effect on whistleblowing in the auditing profession. However, the direct effect of inclusive leadership style and positive affect on whistleblowing was not significant.The findings indicate that inclusive leadership can pave the way for enhancing auditors' willingness to report misconduct by strengthening the basic psychological needs. Accordingly, the proposed conceptual framework can serve as a foundation for developing policies and managerial practices aimed at fostering a whistleblowing culture in the auditing profession

کلیدواژه‌ها English

Inclusive Leadership
Auditor Whistleblowing
Needs for Autonomy
Needs for Competence
Needs for Relatedness
Positive Affect

  1. 1.       بنی مهد بهمن و گل محمدی آرش. (1396). بررسی رابطه میان جو اخلاقی و هشداردهی در مورد تقلب از طریق مدل گزارشگری اختیاری در حرفه حسابرسی ایران.‎ دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری،2(3)،61-

    2.       بهرامی, & نیک کار. (1404). تأثیر جو اخلاقی بر گزارش خطاکاری حسابرسان با نقش میانجی رضایت شغلی و تعهد سازمانی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت, 14(56), 83-95.‎

    3.       بیگی هرچگانی ابراهیم, بنی مهد بهمن, رییس زاده سیدمحمدرضا و رویایی رمضانعلی. (1395). بررسی تاثیر ویژگی رفتاری فرصت طلبی بر هشداردهی حسابرسان.‎

    4.       دریایی, نیکو مرام, هاشم, خان محمدی و محمد حامد. (1399). تأثیر فرهنگ سازمانی بر گزارش خطا کاری سازمانی در حرفه حسابرسی. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی, 12(46), 27-50.‎

    1. رحیمی, قنبری, ساروی و نورایی. (1405). طراحی مدل اخلاقی محرک‌های سوت زنی کشف تقلب. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری, 21(1), 113-121.‎

    6.       رفاهی بخش، سمانه، بنی مهد، بهمن، خردیار، سینا، و اوشک سرایی، مریم. (1397). عواطف فردی و رفتار مدیریت سود: آزمونی از نظریه روانشناسی مثبت گرا. حسابداری ارزشی و رفتاری، 3(6 )، 241-254

    1. سلطانی نژاد, احمدصادق, صفی پور افشار, & سلطانی نژاد. (1402). تأثیر سبک رهبری مدیران حسابرسی بر رفتار ناکارآمد حسابرس. پژوهشهای کاربردی در گزارشگری مالی, 12(2), 215-249.‎

    8.       شاهعلی زاده، رامین، نیکومرام، هاشم، حیدرپور، فرزانه، و رهنمای رودپشتی، فریدون. (1401). بررسی رابطه سبک رهبری مدیران با هشداردهی(سوت زنی) در موسسات حسابرسی: با تاکید بر نظریه های هوش هیجانی و هویت اجتماعی. دانش حسابداری مالی، 9(1 (پیاپی 32) )، 79-111.

    9.       شهابی, سیده سنور, بنی مهد, رضایی و فرزین. (1398). عدالت سازمانی و افشاگری اخلاقی تخلفات در حرفه حسابرسی. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری, 16(2), 156-

    10.   غفوری,محمد , بناگر,علیرضا و محرابی,جواد . (1405). طراحی چارچوب مفهومی افشاگری سازمانی به منظور کاهش فساد اداری. مدیریت استراتژیک هوشمند,5(3) ,385-432.

    1. قدمیاری و سلیمانی امیری. (1404). تأثیر سرسختی ذهنی بر دلبستگی شغلی و هشداردهی حسابرسان. پژوهش های حسابداری و حسابرسی عملیاتی و عملکرد, 5(1), 33-52.‎

    12.   کدخدایی الیادرانی, مژده و بنی مهد. (1401). تاثیر جنسیت حسابرس داخلی بانک های دولتی بر رابطه میان عواطف و گزارش تخلفات. حسابداری دولتی, 8(2), 73-80.‎

    13.   کریم‌پور امشلی, بنی‌مهد, خلیل‌پور, & رمضانی‌فرید. (1399). تاثیر ماکیاولیسم، عواطف فردی و سبک‌های پردازش اطلاعات بر گزارشگری مالی متقلبانه. پژوهشهای کاربردی در گزارشگری مالی, 9(1), 223-256.‎

    1. کریمی احمد, هاشمی گهر محسن, شاهوردیانی شادی و  کردلوئی حمیدرضا. (1401). بررسی عوامل موثر بر گزارش تخلف حرفه ای در حسابرسی با رویکرد زمینه بنیاد.‎

    15.   گلدوست, طالب نیا, اسماعیل زاده مقری, رهنمای رودپشتی, رویایی و رمضانعلی. (1397). تحلیل رابطه ادراک اخلاقی و قضاوت اخلاقی شاغلان حرفه حسابداری بخش عمومی نسبت به هشداردهی تخلفات مالی (مطالعه موردی استان گیلان). حسابداری دولتی, 5(1), 85-98.‎

    1. یادگاری, عیسی, جباری خوزانی و آرزو. (1404). تاثیر مشغله کاری حسابرسان و کیفیت حسابرسی در افشاگری سازمانی با نقش میانجی فرهنگ سازمانی. مجله علمی, 23(2), 139-152.‎

    17.   یوسفی شارمی، میرامید، و بنی مهد، بهمن. (1398). تاثیر عواطف فردی بر بی طرفی حسابرس. دانش حسابداری مالی، 6(1 (پیاپی 20) )، 163-185.

     

     

     

    1. Alleyne, P., Hudaib, M., & Pike, R. (2013). Towards a conceptual model of whistle-blowing intentions among external auditors. The British Accounting Review, 45(1), 10-23
    2. Al-Thani, N., & Wright, S. (2026). Whistleblowing in financial practice: a review of processes and impacts. Frontiers in Sociology, 11, 1725253.

    20.    Carmeli, A., Reiter-Palmon, R., & Ziv, E. (2010). Inclusive leadership and employee involvement in creative tasks in the workplace: The mediating role of psychological safety. Creativity research journal, 22(3), 250-260

    1. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The" what" and" why" of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological inquiry, 11(4), 227-268.
    2. Duong, H. K., Lazerson, D. S., & Sequeira, E. (2025). Whistleblowing allegations and auditor resignation: should I stay or should I go?. Pacific Accounting Review, 37(2), 164-189.

    23.    hafaei, A., & Nejati, M. (2024). Creating meaningful work for employees: The role of inclusive leadership. Human Resource Development Quarterly, 35(2), 189-211.

    24.    Iqbal, Q., Volpone, S. D., & Piwowar‐Sulej, K. (2025). Workforce neurodiversity and workplace avoidance behavior: The role of inclusive leadership, relational energy, and self‐control demands. Human Resource Management, 64(1), 37-57.

    1. Islam, T., Ahmed, I., & Alkharabsheh, O. H. M. (2026). Fostering a knowledge sharing culture: the role of fun, empowerment, and inclusive leadership. Global Knowledge, Memory and Communication, 75(3-4), 1337-1353.
    2. Jha, I. N., Pal, D., & Sarkar, S. (2024). Unlocking the secret to happiness at work: the power of inclusive leadership, organizational justice and workplace inclusion. Journal of Management Development, 43(2), 200-221.
    3. Kaplan, S. E., Moulang, C., & Xiao, X. (2026). The effects of psychological capital on accountants’ fraud reporting intentions. The British Accounting Review, 101893.
    4. Li, X., & Peng, P. (2022). How does inclusive leadership curb workers’ emotional exhaustion? The mediation of caring ethical climate and psychological safety. Frontiers in Psychology, 13, 877725.
    5. Maulidi, A. (2026). Feminisms and Gendered Dynamics of Whistleblowing: How Organisational Culture Shapes Women’s Ethical Decisions. Accounting Analysis Journal, 14(3), 202-213.
    6. McIntosh, T., Higgs, C., Turner, M., Partlow, P., Steele, L., MacDougall, A. E., ... & Mumford, M. D. (2019). To Whistleblow or not to Whistleblow: Affective and cognitive differences in reporting peers and advisors. Science and Engineering Ethics, 25(1), 171-210.
    7. Mutmainah, I. (2022). Effects of competence, ethical behavior, and work motivation on prevention of financial reporting fraud: whistleblowing system as a moderator. Jurnal Akuntansi ISSN, 2303, 0356.
    8. Peng, S., & Li, S. (2022, December). Inclusive Leadership and Workplace Deviant Behavior: The Role of Organizational Ethics climate and Moral Disengagement. In 2022 2nd International Conference on Management Science and Software Engineering (ICMSSE 2022) (pp. 420-425). Atlantis Press.
    9. Peng, S., & Li, S. (2022, December). Inclusive Leadership and Workplace Deviant Behavior: The Role of Organizational Ethics climate and Moral Disengagement. In 2022 2nd International Conference on Management Science and Software Engineering (ICMSSE 2022) (pp. 420-425). Atlantis Press
    10. Ramadhan, F. N. (2025). Pengaruh Tindakan Auditor Dan Whistleblowing System Terhadap Pengungkapan Kecurangan Laporan Keuangan. Jurnal Akuntansi Keuangan dan Bisnis, 2(4), 1060-1067.
    11. Ramlee, A. D. B. A., Syed Yusuf, S. N., Ahmad Nadzri, F. A., Zolkaflil, S., & Mohamad, M. (2025). Factors affecting future accountants and auditors' whistleblowing intentions. Asian Journal of University Education (AJUE), 21(1), 52-67.
    12. Sedlářík, Z., Bauwens, R., & van Engen, M. (2024). Needs before deeds: Psychological need satisfaction as a mechanism linking inclusive leadership to organizational citizenship behavior. Leadership & Organization Development Journal, 45(1), 51-63.
    13. Tamasevicius, V., Pauliene, R., Casas, R., Russo, F., Puslyte, G., & Thrassou, A. (2026). The role of psychological empowerment in the impact of inclusive leadership on employee innovative behavior. International Studies of Management & Organization, 56(1), 51-80.
    14. Ugaddan, R. G., & Park, S. M. (2019). Do trustful leadership, organizational justice, and motivation influence whistle-blowing intention? Evidence from federal employees. Public Personnel Management, 48(1), 56-81.
    15. Weiss, H. M., & Cropanzano, R. (1996). Affective events theory. Research in organizational behavior, 18(1), 1-74.
    16. Yan, L. I. U., Rui, L. I., & Shu-Meng, D. I. A. O. (2016). The Mechanisms of How Inclusive Leadership Impacts on Employee Whistle-blowing Intention. Journal of Psychological Science, 39(1), 144-150.
    17. Ye, Q., Wang, D., & Li, X. (2018). Promoting employees’ learning from errors by inclusive leadership: do positive mood and gender matter?. Baltic Journal of Management, 13(1), 125-142.
    18. Yudha, D. D. G., & Rizal, M. (2018). Gender, religiosity, positive mood and whistleblowing intention. Russian Journal of Agricultural and Socio-Economic Sciences, 73(1), 117-123.
    19. Zakiy, M., & Satyarini, J. N. E. (2025). Becoming a whistleblower and the role of a leader: desires and barriers. International Journal of Ethics and Systems.
    20. Zakiy, M., & Satyarini, J. N. E. (2025). Becoming a whistleblower and the role of a leader: desires and barriers. International Journal of Ethics and Systems.
    21. Zhang, J., Chiu, R., & Wei, L. Q. (2009). On whistleblowing judgment and intention: The roles of positive mood and organizational ethical culture. Journal of Managerial Psychology, 24(7), 627-649.
دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 22 مهر 1405