دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

تبیین روابط میان بنیان های اخلاقی ، محافظه‌کاری اجتماعی و قضاوت اخلاقی حسابرس

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
اردشیر ادراکی 1
غلامحسن تقی نتاج ملکشاه 2
1 گروه حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران.
2 گروه حسابداری، دانشکده حسابداری و علوم مالی دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22034/jmaak.2026.79581.4859
چکیده
چکیده
رفتار و قضاوت اخلاقی حسابرسان موضوعی با اهمیت در حرفه حسابرسی است و برای این منظور ، سیاست گذاران حرفه حسابرسی برای بهبود و ارتقای رفتار و قضاوت اخلاقی حسابرسان ، آیین رفتار حرفه ای حسابرسان را تدوین و لازم الاجرا نموده اند. هدف این تحقیق تبیین روابط میان بنیان های اخلاقی ، محافظه‌کاری اجتماعی و قضاوت اخلاقی حسابرس است. این تحقیق از نظر هدف،کاربردی و از لحاظ جمع آوری داده ها توصیفی و از نوع تحلیل مسیر است. جامعه آماری شامل حسابرسان شاغل در موسسات حسابرسی می‌باشد. از این جامعه ، نمونه ای شامل 173 نفر انتخاب گردید. روش نمونه گیری نیز از نوع تصادفی است. ابزار مورد استفاده برای اندازه گیری متغیرها پرسش نامه می باشد. تجزیه و تحلیل داده ها بر اساس آمار توصیفی و معادلات ساختاری انجام شده است. نتایج تحقیق حاضر نشان می دهد که محافظه‌کاری اجتماعی تاثیر مثبت و معنی‌داری بر قضاوت اخلاقی و بنیان های اخلاقی دارد. همچنین، بنیان های اخلاقی، تاثیر مثبت و معنی‌داری بر قضاوت اخلاقی دارد.
کلیدواژه‌ها
محافظه کاری اجتماعی
بنیان های اخلاقی و قضاوت اخلاقی

عنوان مقاله English

Explaining the Relationships Among Moral Foundations, Social Conservatism, and Auditor Moral Judgment

نویسندگان English

ardeshir edraki 1
Gholamhassan Taghi Nataj Malekshah 2
1 Department of Accounting, Faculty of Economics and Management, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Department of Accounting, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده English

Auditor’s ethical behavior and judgment is an important issue in the auditing profession, and for this purpose, policymakers in the auditing profession have formulated and enforced the Code of Professional Conduct for Auditors to improve and promote auditors' ethical behavior and judgment. The purpose of this study is to explain the relationships between moral foundations, social conservatism, and auditors' moral judgment. This study is applied in terms of purpose and descriptive in terms of data collection and path analysis. The statistical population includes auditors working in auditing firms. A sample of 173 people was selected from this population. The sampling method is also random. The instrument used to measure variables is a questionnaire. Data analysis was performed based on descriptive statistics and structural equations. The results of the present study show that social conservatism has a positive and significant effect on moral judgment and moral foundations. Likewise, moral foundations also have a positive and significant effect on moral judgment.

کلیدواژه‌ها English

Social Conservatism
Moral Foundations
and Moral Judgment

  1. 1.       باقری منصور، بنی مهد بهمن ، نیکومرام هاشم (1395) محافظه کاری  اجتماعی و تمایل به مدیریت سود: یک رویکرد رفتاری ؛ حسابداری مدیریت شماره 29 صص 31-39

    2.       برادران محمد حسن، نخعی کریم، نخعی حبیب اله، حسن ملکی علیرضا(1405)  طراحی الگوی شایستگی اخلاقی- حرفه ای حسابرس و اثر آن بر قضاوت و تصمیم گیری. اخلاق در علوم و فناوری. ۲۱ (۱) :۱۳۲-۱۴۰

    3.       دراجی میترا ، بنی مهد بهمن ؛ شکری اعظم (1398) رابطه میان محافظه کاری اجتماعی و جهت گیری اخلاقی حسابداران و حسابرسان، تحقیقات حسابداری و حسابرسی ، شماره 42 صص 177 الی 192

    4.       کابلی رضا، بنی مهد بهمن ، محمدی ملقرنی عطالله (1404)  خودشیفتگی مدیران، بنیان های اخلاقی و درک از مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت: ارائه الگو بر اساس معادلات ساختاری، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، شماره 53صص 19-35

    5.       طهماسبی نیوشا، سروش یار افسانه(1403)  رابطه تضاد منافع و قضاوت اخلاقی با رفتار تصمیم گیری حسابرسان. اخلاق در علوم و فناوری. ۱۹ (۲) :۱۲۹-۱۳۹

    6.       مهرانی نیوشا، بنی مهد بهمن، حسینی سید حسین، رفاهی بخش سمانه(1404)  تعارض اخلاقی و تمایل به ترک شغل: شواهدی از حرفه حسابرسی. اخلاق در علوم و فناوری. ۲۰ (۳) :۱۵۰-۱۵۶

    7.       همایونی راد راحله؛ درویش حدیثه، ایرانشاهی سمیه (1404) واکاوی نقش اصالت در رفتار و پایبندی به اخلاق حرفه ای در استقلال حسابرس با توجه به نقش میانجی عملکرد حرفه ای، حسابداری مدیریت، شماره 66 صص 30-47

     

    1. Arthur, E., Odei Benefo, F. A. A. T., & Amofa, M. (2026). Auditors in the digital risk era: A conceptual framework for integrating cybersecurity, continuous auditing, and professional judgment. EDPACS, 1-13.
    2. Amormino, P., Ploe, M. L., & Marsh, A. A. (2022). Moral foundations, values, and judgments in extraordinary altruists. Scientific Reports, 12(1), 22111.
    3. An, S., Wallace, D., Maheshwari, S., Hatfield, C., & Sallee, K. (2026)Political Values, Gender, and Moral Judgments of Everyday Behavior. Gender, and Moral Judgments of Everyday Behavior. Available at: www.ssrn.com
    4. Barr, P. (2025). Moral foundations, moral emotions, and moral distress in NICU nurses. Nursing ethics, 32(2), 636-647.
    5. Casey, J. P., Vanman, E. J., & Barlow, F. K. (2025). Empathic conservatives and moralizing liberals: Political intergroup empathy varies by political ideology and is explained by moral judgment. Personality and Social Psychology Bulletin, 51(5), 678-700.
    6. Choung, H., & Kim, S. (2026, April). Can AI be a moral victim? The role of moral patiency and ownership perceptions in ethical judgments of using AI-generated content. In Proceedings of the 2026 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems (pp. 1-12).
    7. Cowan, K., & Yazdanparast, A. (2019). Moral foundations and judgment: conceptualizing boundaries. Journal of Consumer Marketing, 36(3), 356-365.
    8. Day, M. V., Fiske, S. T., Downing, E. L., & Trail, T. E. (2014). Shifting liberal and conservative attitudes using moral foundations theory. Personality and Social Psychology Bulletin, 40(12), 1559-1573.
    9. Everett J. (2013) The 12 Item Social and Economic Conservatism Scale (SECS).PLoS ONE 8(12): e82131.doi:10.1371/journal.pone.0082131
    10. Frimer, J. A., Biesanz, J. C., Walker, L. J., & MacKinlay, C. W. (2013). Liberals and conservatives rely on common moral foundations when making moral judgments about influential people. Journal of personality and social psychology, 104(6), 1040.
    11. Graham, J., Nosek, B. A., Haidt, J., Iyer, R., Koleva, S., & Ditto, P. H. (2011). Mapping the moral domain. Journal of Personality and Social Psychology, 101(2), 366–385. https://doi.org/10.1037/a00 21847
    12. Haidt J, Graham J. (2007). When morality opposes justice: Conservatives have moral intuitions that liberals may not recognize. Social Justice Research; 20: 98–116.
    13. Jost, J. T., Federico, C. M., & Napier ,J. L,(2013)." Political ideology: Its structure, functions ,and elective affinities." Annual Review of Psychology ,60,12
    14. 307 337
    15. Mekonnen, N. (2026). Moral intensity and ethical decision-making: a combined importance-performance map analysis for professional accountants. International Journal of Ethics and Systems, 42(2), 418-450.
    16. Moradi, M., Salehi, M., & Mahdi Balah, S. F. (2024). The effect of personality type, audit firm size and age on the professional judgment of Iraqi auditors. Journal of Islamic Accounting and Business Research.
    17. Septiari, D., & Sofyani, H. (2025). Mood and Emotion Effect on Auditor Judgment and Decision-Making: A Systematic Literature Review. International Journal of Economics, Management and Accounting, 33(1), 51-76.
    18. Shtudiner, Z., & Zvi, L. (2025). Religiosity and ethics in the labor market: resume fraud and judgment. International Journal of Emerging Markets, 20(5), 1908-1927.
    19. Silver, J. R., & Silver, E. (2017). Why are conservatives more punitive than liberals? A moral foundations approach. Law and human behavior, 41(3), 258.
دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 21 مهر 1405