دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

تاثیر تجدید ارائه های فرصت طلبانه در صورت های مالی، سوگیری تاییدی حسابرس و تاخیر در گزارشگری مالی بر نوع خطای حسابرسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه حسابداری ، واحد مسجد سلیمان ، دانشگاه آزاد اسلامی ، مسجد سلیمان ، ایران
چکیده
هدف پژوهش حاضر تاثیر تجدید ارائه های فرصت طلبانه در صورت های مالی، سوگیری تاییدی حسابرس و تاخیر در گزارشگری مالی بر نوع خطای حسابرسی در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشد. بدین منظور از اطلاعات 124 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی بازه زمانی 1396 تا 1403 استفاده شد. نتایج آزمون فرضیه‌های پژوهش که با استفاده از رگرسیون لاجیت و با رویکرد داده‌های تابلویی تخمین زده شده بود نشان داد تجدید ارائه‌های فرصت طلبانه در صورت های مالی باعث افزایش خطای حسابرسی نوع اول و دوم می‌شود. همچنین سوگیری تاییدی حسابرس بر اساس هر دو شاخص افزایش ریسک حسابرسی و شاخص حسابرس مستقل یکسان باعث افزایش خطای حسابرسی شده و رابطه مثبت و معناداری بین آنها برقرار است. علاوه بر این نتایج نشان داد تاخیر در انتشار صورت‌های مالی باعث افزایش ریسک خطر حسابرسی نوع اول و دوم می‌شود. این نتایج بیانگر این واقعیت است که از آنجایی که تجدید ارائه صورت‌های مالی را می‌توان یک رویداد با اهمیت دانست که نشان دهنده کیفیت پایین گزارشگری مالی قبلی است و از طرفی نشانه‌ای بر مدیریت غلط از طریق ساز و کارهای حاکمیت شرکتی ضعیف و حاکی از احتمال وجود خطای حسابرس در نوع گزارش حسابرسی (خطای نوع اول یا نوع دوم) می‌باشد که موجب سلب اطمینان سرمایه‌گذاران نسبت به اعتبار و شایستگی حسابرسان می‌شود
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The effect of providing an opportunistic opportunity in financial statements, auditor certification, and financial reporting on the type of audit error

نویسندگان English

عاطفه Ebrahimi
shahrokh bozorgmehrian
Accounting Department, Masjed Soleiman Branch, Islamic Azad University, Masjed Soleiman, Iran
چکیده English

Abstract
The aim of this study is to investigate the effect of opportunistic restatements in financial statements, auditor confirmation bias, and financial reporting delays on the type of audit error in the Tehran Stock Exchange. For this purpose, information from 124 companies listed on the Tehran Stock Exchange during the period 2017 to 2024 was used. The results of the research hypothesis test, which was estimated using Logit regression and a panel data approach, showed that opportunistic restatements in financial statements increase type I and type II audit errors. Also, auditor confirmation bias, based on both the audit risk increase index and the independent auditor index, increases audit errors, and there is a positive and significant relationship between them. In addition, the results showed that the publication of financial statements increases the risk of type I and type II audit. These results indicate the fact that since no presentation of financial statements can be an event with the knowledge that it indicates poor quality of financial reporting and on the other hand, it is an indication of mismanagement through poor corporate governance practices and indicates the possibility of error. The auditor in the type of audit report (type I or type II error) is what gives investors confidence in the credibility and reliability of the auditors.

کلیدواژه‌ها English

Financial statement restatement
auditor confirmation bias
delay in financial reporting
audit error
1-     آریامنش، فاطمه. (1401)، بررسی تأثیر بندهای گزارش حسابرسی بر دوره تصدی حسابرس و تجدید ارائه صورتهای مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد حسابداری ، موسسه آموزش عالی علامه امینی، گروه حسابداری
2-     اسلام زاده امید و قیومی ، مصطفی. (1402). بررسی رابطه سرعت اعلام سود و تجدید ارائه صورتهای مالی با نگهداری وجه نقد در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با در نظر گرفتن نقش پیچیدگی و حاکمیت شرکتی، نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، دوره 7، ش 24، صص 1468-1448.
3-      
4-     حکمت؛ هانیه ، رحمانی؛علی و روزبان،مرضیه . (1403). بررسی رابطه گزارش مشروط حسابرسی و تجدید ارائه صورت‌های مالی. پژوهشهای کاربردی در گزارشگری مالی، دوره 13، ش 2، صص 79-49.
5-     حکمی پور,نوشین و قنبرزاده,میترا . (1404). شناسایی و رتبه‌بندی عوامل موثر بر کیفیت حسابرسی از دیدگاه گروه‌های درگیر با آن در ایران به روش تحلیل عاملی تاییدی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، دوره 14، ش 55، صص 144-129.
6-     حسنی، محمد، (1401)، تأثیر محرک‌های بالقوه ریسک دادخواهی ناشی از اشتباه‌ها و تحریف‌ها در گزارشگری مالی صاحبکاران بر تعدیل اظهارنظر حسابرسی. قضاوت و تصمیمگیری در حسابداری و حسابرسی، دوره یکم، شماره 3، صص 165-125.
7-     خانی، عبدالله، ساکنی، محمد. (1399). کاهش سوگیری‌های قضاوتی حسابرسان در هنگام ارزیابی انگیزه‌های رفتاری مثلث تقلب براساس استاندارد حسابرسی 240 ایران. مجله دانش حسابداری، دوره 3، ش 11، صص 194-167.
8-      
9-     دقیقی ماسوله، مهرداد ؛ فولادی, مسعود ؛ فرهادی، مریم و ملایی؛ مهنام ،(1402)، بررسی تأثیر قابلیت مقایسه صورت‌های مالی بر ارزش نهایی نگهداشت وجوه نقد و ارزش نهایی مخارج سرمایه‌ای: رویکرد متغیرهای ابزاری. نشریه پژوهش های حسابداری مالی، دوره 15، ش 1، صص 148-125.
10-  
11- قافله‌باشی، سید محمد امین، زمانی فروشانی؛ محمد جواد، جودکی، زهرا. (1401). تجدید ارائه صورت‌های مالی و کارایی سرمایه‌گذاری: نقش میانجی‌گری محدودیت مالی، تحقیقات حسابداری و حسابرسی، دوره 14، ش 53، صص 174-155.
12-  
13- کهن دل ،زهرا، دعائی، میثم (1402)، نقش سوگیری­های احساسی دگرگون­گریزی، زیانگریزی، سوگیری رفتاری نماگری و سوگیری ناهماهنگی شناختی روی اشتباهات حسابرسان"، تحقیقات حسابداری و حسابرسی، دوره 58، ش 15، صص 218-199.
14- کهن دل ،زهرا، دعائی، میثم ، زمانیان فر، لیلا، کابلی، مناسادات، (1401)؛ بررسی تأثیر سوءگیری های شناختی واکنش کمتر از حد، اتکا، در دسترس بودن و محافظه کاری بر خطای حسابرسان"، پژوهش های راهبردی بودجه و مالی، دوره 3، ش 3، صص 133-103.
15- کهن دل،زهرا ؛ دعائی ، میثم و زمانیان فر؛ لیلا . (1404). اثربخشی تورش‌های شناختی بر خطای حسابرسی مبتنی بر مدل معادلات ساختاری. دانش سرمایه‌گذاری، دوره 56، ش 14، صص 526-507.
16- کریمی، زهرا، یعقوب نژاد، احمد، صمدی لرگانی، محمود، پورعلی لاکلایه، محمدرضا. (1400). ارزیابی تاثیر سوگیری‌های روانشناختی فردی و ابعاد شخصیتی حسابرسان بر کیفیت حسابرسی. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، دوره 52، ش 13، صص 23-52.
17-  
18- لطفی جو، نشمین؛ بنی مهد، بهمن، وکیلی فرد، حمیدرضا. (1402). خودشیفتگی حسابرس و اظهارنظر مقبول حسابرسی. فصلنامه پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای، دوره 3، ش 11، صص 81-64.
19- لطفی، سلمان ، حاجیها، زهره و وکیلی فرد،حمید رضا . (1403). تأثیر سوگیری تأییدی حسابرس بر خطای حسابرسی با تأکید بر نقش تعدیلی ویژگی های صاحبکار و حسابرس، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، دوره 13، ش 52، صص 120-101.
20- محمد زاده مقدم، محمد باقر، اسماعیل زاده مقری، علی, خسروی پور، نگار، (1401)، تاثیر سوگیری شناختی حسابرسان بر هوش معنوی و سبک حسابرس. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، دوره 41، ش 11، صص 355-341.
21- مهرانی، ساسان و رحیمی پور، اکبر. (1401). پیش‌بینی احتمال تجدید ارائه صورت‌های مالی با استفاده از مدل منفرد بنیش و بهبود مدل ازطریق رگرسیون لاجیت و الگوریتم ژنتیک. نشریه پژوهش های حسابداری مالی، دوره 14، ش 2، صص 116-91.
22- مستاجران، عبدالرسول خادم الحسینی امیرمحمد، (1403). توانایی مدیریت و تاخیر در گزارش حسابرسی با تعدیل گری کیفیت حسابرسی. نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، دوره 31، ش 8، صص 1961-1944.
23- هرمزی، شیرکو، نیکومرام، هاشم، رویایی، رمضانعلی، رهنمای رودپشتی، فریدون.(1395). بررسی تأثیر سوگیری های روانشناختی بر تردید حرفه ای حسابرسی. پژوهش های تجربی حسابداری، دوره 4، ش 6، صص 148-123.
 
24- Arung,G.M, Pallab,KB. Helen,R.(2024),Financial reporting timeliness and its determinants in UK charities,Advances in Accounting,Volume 65, PP 1-25.https://doi.org/10.1016/j.adiac.2024.100733
25-        Beyer,B. Draeger,M. Rapley,T.(2023),Audit process ineffectiveness: evidence from audit report errors,journal of Accounting Literature,DOI:10.1108/JAL-09-2023-0159
26- Cassell, C., Dearden, S., Rosser, D., & Shipman, J. (2021). The Effect of Confirmation Bias on Auditors’ Risk Assessments: Archival Evidence. AUDITING: A Journal of Practice & Theory, DOI:2308/AJPT-2020-035.
27- Kim, J. B., Li, L., Lu, L. Y., & Yu, Y. (2021). Financial statement comparability and managers’ use of corporate resources. Accounting & Finance, 61, 1697-1742. https://doi.org/10.1111/acfi.12642
28- Kent, D.B, (2020), “The Spiritual Intelligence Project: Extracting Cognitive Ability from the Psycho spiritual Realm”, Kluwer Academic Publishers. Printed in the Netherlands Journal of Happiness Studies, 2, PP.329–330
29- Kinney, W., & Uecker, W. (1982). Mitigating the Consequences of Anchoring in Auditor Judgments. The Accounting Review, 57 (1), 55-69
30- Nicholas,C. W. Robert Knechel, Park,H.(2025),Interim restatements and the audit engagement,Journal of Accounting and Public Policy,Volume 53,–PP 1-30, https://doi.org/10.1016/j.jaccpubpol.2025.107350
31- Nash,j. Bailey,c.(2024), The effect of restatements on office-level audit quality,Managerial Auditing Journal,Volume 39, Issue 5, 4 June 2024, Pages 500-521,https://doi.org/10.1108/MAJ-09-2022-3709
32- Velte.p.(2023),The impact of external auditors on firms’ financial restatements: a review of archival studies and implications for future research, Vol.:(0123456789)Management Review Quarterly ,N 73,PP 959- 985. https://doi.org/10.1007/s11301-022-00264

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 12 مرداد 1405