دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

تبیین رفتار محافظه کاری حسابداری در پرتو توپولوژی شبکه های هیئت‌مدیره‌ شرکت‌های بورسی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حجت هاتفی مجومرد 1
فریدون رهنمای رودپشتی 2
هاشم نیکومرام 2
محمدحامد خانمحمدی 3
1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد، گروه حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار، گروه حسابداری، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران
10.22034/jmaak.2025.78945.4656
چکیده
چکیده
هدف این پژوهش شناسایی شبکه هیئت مدیره شرکت‌های عضو بورس اوراق بهادار و ارتباط آن با محافظه‌کاری می‌باشد. در این راستا در مرحله اول نحوه ارتباط تعداد 13.760 عضو هیئت مدیره و همچنین شبکه کلی اعضای هیئت مدیره و گراف شبکه اصلی شرکت‌های دارای بیشترین ارتباط برای 452 شرکت و با استفاده از نرم افزارهای تحلیل شبکه برای سالهای 1396 تا 1401 ترسیم گردید. فرضیه‌های تحقیق با استفاده از نمونه متشکل از 286 شرکت با مدل رگرسیونی مورد آزمون قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که بین درجه مرکزیت (فعالیت شبکه‌ای) و محافظه‌کاری شرطی ارتباط منفی و معنی‌داری وجود دارد. این نتیجه بدین معنا است که هر اندازه سطح فعالیت شبکه ای اعضای هیئت مدیره بیشتر باشد محافظه‌کاری کمتری دارند. همچنین بین شاخص بینیت (دسترسی به جریان اطلاعاتی) و محافظه‌کاری شرطی رابطه منفی و معناداری مشاهده شد، بدین معنا که با افزایش دسترسی به جریان اطلاعاتی شبکه اعضای هیئت مدیره، محافظه‌کاری کاهش می یابد. ولی شاخص نزدیکی (نفوذ اطلاعاتی) و متغیر وابسته محافظه‌کاری رابطه مثبت و معنادار وجود دارد و با افزایش نفوذ اطلاعاتی در شبکه اعضای هیئت مدیره، سطح محافظه‌کاری افزایش می یابد و هر اندازه نفوذ اطلاعاتی بیشتر باشد، محافظه‌کاری نیز بیشتر می‌شود.
کلیدواژه‌ها
محافظه‌کاری مشروط
شبکه اعضای هیئت مدیره
فعالیت شبکه ای
دسترسی به جریان اطلاعاتی
نفوذ اطلاعاتی

عنوان مقاله English

Accounting Conservatism Behavior explanation in Light of the Topology of Board of Directors Networks of Listed Companies

نویسندگان English

Hojjat Hatefi Majoomerd 1
Fraydoon Rahnamay Roodposhti 2
Hashem Nikoomaram 2
Mohammad Hamed Khanmohammadi 3
1 PhD student, Department of Accounting, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Professor, Department of Accounting, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Accounting, Damavand Branch, Islamic Azad University, Damavand, Iran.
چکیده English

Abstract
The aim of this study is to identify the board network of companies that are members of the stock exchange and its relationship with conservatism. In this regard, in the first stage, the relationship of 13,760 board members, as well as the overall network of board members and the main network graph of the most connected companies for 452 companies were drawn using network analysis software for the years 1396 to 1401. The research hypotheses were tested using a sample of 286 companies with a regression model. The findings showed that there is a negative and significant relationship between the degree of centrality (network activity) and conditional conservatism. This result means that the higher the level of network activity of board members, the less conservatism they have. Also, a negative and significant relationship is observed between the betweeness index (access to information flow) and conditional conservatism, meaning that as access to information flow of the board members' network increases, conservatism decreases. However, there is a positive and significant relationship between the closeness index (information influence) and the dependent variable of conservatism, and as information influence increases in the board member network, the level of conservatism increases, and the greater the information influence, the greater the conservatism.

کلیدواژه‌ها English

Conditional conservatism
Board members' network
Network activity
Access to information flow
Information influence
1.       بنی مهد، بهمن (1390)، اثر محافظه‌کاری حسابداری بر بدهی، پژوهش‌های مدیریت، شماره 88، صص 107-120.
2.       ابراهیمی کردلر، علی و شهریاری، علیرضا (۱۳۸۸). بررسی رابطه بین هزینه‌های سیاسی و محافظه‌کاری در بورس اوراق بهادار تهران. بررسی های حسابداری و حسابرسی 16 (57)، 16-3.
3.       تقی زاده، رضا ، رضایی، غلامرضا ، صادق زاده مهارلویی، محمد و زراعتگری، رامین (1401). تحلیلی بر آثار ساختار شبکۀ روابط هیئت‌مدیره در تعیین کارایی سرمایه‌گذاری در نیروی کار: نقش نظارتی مالکان نهادی. مدیریت دارایی و تامین مالی, 10(3), 46-21.
4.       عزیزی، صدیقه و عسکری حسن آیادی، سهیلا (1404). محافظه‌کاری حسابداری، راهبردهای تجاری آینده‌نگر و تدافعی و عدم‌اطمینان محیطی با تاکید بر مدل به موقع بودن نامتقارن. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت, 16(62), 213-235.
5.       مهرآور، مهدی، رستمی، وهاب ، ولی پور، هاشم و کارگر، حامد (1403). تاثیر محافظه‌کاری حسابرس بر رابطه میان خوانایی گزارشگری مالی و نوسانات خاص بازده سهام. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 15(58), 36-25.
6.       بارانی، زینب، گرکز، منصور و معطوفی، علیرضا (1404). تأثیر تمایل به پذیرش ریسک متهورانه و محافظه کارانه بر رفتارگزارشگری مالی با درنظر گرفتن اثر تعدیل‌کننده صداقت و فروتنی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت, 14(55), 60-45.
7.       قائد، مریم، خدادادی، ولی، جرجرزاده، علیرضا و کعب عمیر، احمد (1403). راهبری شرکتی و کارایی سرمایه‌گذاری: با تاکید بر محافظه‌کاری مدیریتی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت, 13(51), 344-323.
 
8.       Aobdia, D. (2019). The propagation of regulatory policy choices in network industries: Evidence from accounting standards. The Accounting Review, 94(3), 1-25.·
9.       Basu, S., 1997, The conservatism principle and the asymmetric timelines of earnings: Journal of Accounting and Economics 24: 3-37
10.    Battiston, S., Puliga, M., Kaushik, R., Tasca, P., & Caldarelli, G. (2012). DebtRank: Too central to fail? Financial networks, the FED and systemic risk. Scientific Reports, 2, 541.·
11.    Bianchi Pietro , Monika Causholli, Miguel Minutti-Meza, Valbona Sulcaj.(2022). Social Networks Analysis in Accounting and Finance. First published: 23 September 2022. https://doi.org/10.1111/1911-3846.12826.
12.    Borgatti, S. P., Everett, M. G., & Johnson, J. C. (2018). Analyzing social networks. Sage.·
13.    Cai, Y., & Sevilir, M. (2012). Board connections and M&A transactions. Journal of Financial Economics, *106*(1), 41–60. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2012.04.003
14.    Fich, E. M., & White, L. J. (2005). Why do CEOs reciprocally sit on each other's boards? Journal of Corporate Finance, *11*(1–2), 175–195.  https://doi.org/10.1016/j.jcorpfin.2003.06.001
15.    Gupta, V. K., Han, S., & Nanda, V. K. (2021). Policy footprints in corporate boardrooms: The role of politically connected directors in governance transfers. Strategic Management Journal, *42*(8), 1433–1462. https://doi.org/10.1002/smj.3281
16.    Haldane, A. G. (2013). Rethinking the financial network. In Speech delivered at the Financial Student Association.·
17.    Haunschild, P. R., & Beckman, C. M. (1998). When do interlocks matter? Alternate sources of information and interlock influence. Administrative Science Quarterly, 43(4), 815-844.·
18.    Intintoli, V. J., Kahle, K. M., & Zhao, W. (2018). Board connections and the quality of financial reporting. Journal of Business Finance & Accounting, *45*(7-8), 817–844. .https://doi.org/10.1111/jbfa.12322
19.    J. Rogers et al. (2009)Shareholder litigation and changes in disclosure behavior. Journal of Accounting and Economics (2009)
20.    Jin, L., & Myers, S. C. (2006). R2 around the world: New theory and new tests. Journal of Financial Economics, 79(2), 257-292.
21.    Kramarz, F., & Thesmar, D. (2013). Social networks in the boardroom. Journal of the European Economic Association, 11(4), 780-807.
22.    Liang, S., Chen, D., Fu, B., & Fang, K. (2017). Independent directors’ board networks and accounting conservatism. China Journal of Accounting Studies, 5(2), 173–195.
23.    Liu, C. L., S. M. Lai, and I. M. Haw. 2024. “Director Networks, Accounting Conservatism, and Director Reputation: Evidence After Financial Reporting Failure.” British Accounting Review 56, no. 6:101421. https://doi.org/10.1016/j.bar.2024.101421.
24.    Liu, Y., F. Zhang, and H. Zhang. 2024. “CEO Foreign Experience and Corporate Environmental, Social, and Governance (ESG) Performance.” Business Strategy and the Environment 33, no. 4: 3331–3355.
25.    Luminita Enache & Emma García‐Meca, 2019. "Board Composition and Accounting Conservatism: The Role of Business Experts, Support Specialist and Community Influentials," Australian Accounting Review, CPA Australia, vol. 29(1), pages 252-265, March.
26.    Mizruchi, M. S. (1996). What do interlocks do? An analysis, critique, and assessment of research on interlocking directorates. Annual Review of Sociology.
27.    Pfeffer, J., & Salancik, G. R. (1978). The external control of organizations: A resource dependence perspective.
28.    Ren Hao (2025) Sustainable Development and Accounting Conservatism. The Journal of Corporate Accounting & Finance. First published: 28 May 2025
29.    Rozoni, C. G., & Guárdia, R. M. (2015). Redes sociais e reputação corporativa: A influência dos conselheiros de administração [Social networks and corporate reputation: The influence of board members]. Revista de Administração Contemporânea, *19*(6), 665–687. https://doi.org/10.1590/1982-7849rac20151501
30.    Sahlan Linda Azlinda, Phua Lian Kee, Lok Char Lee.(2025).” Corporate Governance and Accounting Conservatism: Exploring the Linkages and Implications. INTERNATIONAL JOURNAL OF RESEARCH AND INNOVATION IN SOCIAL SCIENCE. |Volume VIII Issue XII December 2024. DOI: https://dx.doi.org/10.47772/IJRISS.2024.8120300
31.    Stuart, T. E., & Yim, S. (2010). Board interlocks and the propensity to be targeted in private equity transactions. Journal of Financial Economics, *97*(1), 174–189. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2010.03.012.
32.    Watts, R. L. (2003). Conservation in accounting Part I: Explanations and implications. Accounting Horizons, 17(3), 207-221.
33.    Yin Meiqun, Jidong Zhang, Jing Han 2020 . Impact of CEO-board social ties on accounting conservatism: Internal control quality as a mediator. The North American Journal of Economics and Finance Volume 52, April 2020, 101-172.
34.    Yin, X., Li, J., & Zhang, W. (2020). Social ties between CEOs and board members and accounting conservatism. Journal of Business Ethics, 163(2), 305-322. https://doi.org/10.1007/s10551-018-3994-z
35.    Zheng, F., & Fei, F. (2023). Network infrastructure construction and corporate accounting conservatism. Finance Research Letters, *58*(Part B), 104483. https://doi.org/10.1016/j.frl.2023.104483
36.    Zhou, J., and X. Lei. 2025. “ESG Rating Uncertainty and Corporate Financial Misconduct.” Journal of Business Research 189: 115092. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2024.115092.
37.    Taylor, S. (2015). Audit quality and accounting conservatism. Journal of Accounting Research, 53(5), 1125-1160. https://doi.org/10.1111/1475-679X.12087
38.    Folsam, M. (2009). Accounting conservatism and corporate governance. Journal of Accounting and Economics, 47(3), 231-248. https://doi.org/10.1016/j.jacceco.2008.12.001
39.    Callen, J. L., Segal, D., & Hope, O. K. (2009). The pricing of conservative accounting and the measurement of conservatism at the firm-year level. Review of Accounting Studies, 15(1), 145-178. https://doi.org/10.1007/s11142-009-9096-5.
دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 18 خرداد 1405