دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

ارایه چارچوب مفهومی رفتاری درباره سوت زنی تخلفات مالیاتی : رویکرد نظریه داده بنیاد

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمد قاسمی گورجی 1
رویا دارابی 2
مرتضی حاجی عباسی 3
نعمت رستمی مازوئی 4
1 گروه حسابداری ، واحد امارات ، دانشگاه آزاد اسلامی ، دبی ، امارات متحده عربی
2 استاد، گروه حسابداری ،واحد تهران جنوب ، دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران،ایران
3 استادیار، گروه حسابداری،واحد تنکابن ، دانشگاه آزاد اسلامی ،مازندران ، ایران
4 استادیار، گروه حسابداری ، واحد چالوس ، دانشگاه آزاد اسلامی ،مازندران ،ایران
10.22034/jmaak.2026.78828.4622
چکیده
رفتار سوتزنی تخلفات مالیاتی فرآیندی است که طی آن افراد با هدف حمایت از منافع عمومی، فساد و تخلفات مالیاتی را گزارش میکنند. این رفتار تحت تأثیر عوامل فردی، سازمانی و اجتماعی قرار دارد و میتواند ابزاری کارآمد برای ارتقای شفافیت و عدالت مالیاتی باشد. تحقیق حاضر ارائه چارچوبی در راستای مفهوم رفتاری درباره سوت زنی تخلفات مالیاتی میباشد. پژوهش حاضر به مطالعه و بررسی چارچوب مفهومی رفتاری درباره سوت زنی تخلفات مالیاتی پرداخته است. متدولوژی این پژوهش از روش گراندد تئوری استفاده شده است. بخش کیفی که در تابستان سال 1404 انجام شده است مصاحبه با 15 نفر از خبرگان این حوزه میباشد که با استفاده از نظریه داده بنیاد بر اساس شش مولفة مدنظر اشتراوس-کوربین چارچوب مفهومی پژوهش تدوین گردید. نتایج نشان میدهد که عوامل مهم و موثر بر چارچوب مفهومی رفتاری درباره سوت زنی تخلفات مالیاتی در بعد شرایط علی 5)مولفه( از قبیل ویژگیهای فردی سوتزن؛ انگیزههای عدالتخواهانه و ...، شرایط مداخلهگر 6)مولفه( از قبیل شدت و بزرگی تخلف؛ ترس از انتقام و تلافیجویی و ...، شرایط زمینهای 7)مولفه( از قبیل چارچوب قانونی و نظارتی و بسترهای فناورانه و اطلاعاتی و...، از طریق شش راهبرد چارچوب رفتاری سوتزنی )همانند استراتژیهای حمایت سازمانی از سوتزنندگان و حفظ هویت و امنیت شخصی( منجر به پیامدهایی6)مولفه( از قبیل افزایش شفافیت و اعتماد عمومی و بازدارندگی و پیشگیری از تخلفات آینده و ... خواهد شد.
کلمات کلیدی: ارائه الگو، رفتار سوتزنی، سوتزنی تخلفات، تخلفات مالیاتی، نظریه داده بنیاد
کلیدواژه‌ها
ارائه الگو
رفتار سوت زنی
سوتزنی تخلفات
تخلفات مالیاتی
نظریه داده بنیاد

عنوان مقاله English

Providing a conceptual behavioral framework on whistling tax violations with the Foundation's Data Theory Approach

نویسندگان English

Mohammad Ghasemi gooraji 1
Roya Darabi 2
Morteza hajiabbasi 3
Nemat Rostami mazouei 4
1 Department of Accounting ,UAE.C.,Islamic Azad University , Dubai,United Arab Emirates
2 Department of Accounting ,ST.C. , Islamic Azad University Tehran,Iran
3 Department of Accounting ,TO.C. , Islamic Azad University, Tonekabon,Mazandaran,iran
4 Department of Accounting ,Cha.C. , Islamic Azad University, chalus,Mazandaran,iran
چکیده English

Tax whistleblowing behavior is a process in which individuals report corruption and tax violations with the aim of protecting the public interest. This behavior is influenced by individual, organizational, and social factors and can be an effective tool for promoting transparency and tax justice. The present study aims to provide a framework for the behavioral concept of tax whistleblowing. The present study has studied and examined the behavioral conceptual framework of tax whistleblowing. The methodology of this study has used the grounded theory method. The qualitative part, which was conducted in the summer of 1404, is an interview with 15 experts in this field, which was developed using grounded theory based on the six components considered by Strauss-Corbin. The results show that the important and effective factors on the conceptual framework of behavior regarding whistleblowing of tax violations in the dimension of causal conditions (5 components) such as the individual characteristics of the whistleblower; justice-seeking motives, etc., intervening conditions (6 components) such as the severity and magnitude of the violation; fear of revenge and retaliation, etc., and ground conditions (7 components) such as the legal and regulatory framework and technological and information platforms, etc., through six strategies of the behavioral framework of whistleblowing (such as organizational support strategies for whistleblowers and maintaining identity and personal security) will lead to consequences (6 components) such as increasing transparency and public trust, deterrence and prevention of future violations, etc. Keywords: Modeling, Whistleblowing Behavior, Whistleblowing of Violations, Tax Violations, Grounded Data Theory

کلیدواژه‌ها English

Presentation model
whistleblowing behavior
whistleblowing violations
tax violations
grounded theory
  1. رستمی، مهدی، و رضایی، سارا. .(1403) سوتزنی مالیاتی در ایران و سامانه های گزارش: مزایا، چالشها و سیاستهای پیشنهادی. فصلنامه پژوهشهای مالیاتی. تهران: سازمان امور مالیاتی کشور.
  2. صفری، محمد؛ فتاح زیارانی، مریم ) .(1398 شناسایی، مفهوم سازی و تبیین فرایند سوت زنی در سازمان، مطالعه موردی: شرکت سنگ آهن گهرزمین ، مدیریت فرهنگ سازمانی ، دوره چهل و نهم ، شماره شانزدهم.
  3. عاقلی، میثم؛ نیک منش، شمس الدین 1399) .( بررسی تاثیر عوامل رهبری سازمانی بر تمایل به سوت زنی، توسعه مدیریت و منابع انسانی و پشتیبانی، صص .35-1
  4. عباسی، حسن، و طاهری، زهرا. .(1402) تحلیل تأثیر سوتزنی بر انضباط مالی در شرکتهای دولتی: رویکرد آمیخته. مجله پژوهشهای حسابداری و حسابرسی. (4)14، .142–123
  5. مطهری، سعید؛ تفتیان، اکرم و معین الدین، محمود .(1401) تحلیل تأثیر سوت زنی بر انضباط مالی شرکت های دولتی، نشریه: حقوق اداری،(32)10، .239-204
  6. موسوی، محمدرضا، و کاظمی، فاطمه. .(1401) شناسایی و رتبهبندی پیشآیندهای افشاگری تخلف در ایران: مطالعه فراتحلیل. مجله پژوهشهای مدیریت مالی. تهران.
  7. Bashir, Sajid and Rafigh Khattak., Hamid and Hanif., Ayesha and Naseer Chohan, Sara. (2011). Whistle-blowing in public sector organizations: evidence from pakistan, The American Review of Public Administration, 41 (3), 285–296.
  8. Biegelman, M. T. (2010). Whistleblowing in the Tax-Fraud Context. In Whistleblowing in the Global
  9. Economy: How Effective Are Whistleblower Protection Laws? (pp. 196-177). Edward Elgar Publishing.
  10. Çeti̇nkaya, F. F., & Altintaş, M. (2021). The relationship between whistleblowing and mushroom management. Sosyal Bilimler Dergisi / Journal of Social Sciences, 31(2), 781-793.
  11. Chalouat, Iheb; Carrión-Crespo, Carlos; Licata, Margherita. (2021) "Law and practice on protecting whistle-blowers in the public and financial services sectors". International Labour Office, Geneva. Retrieved 17 March 2021.
  12. Cho, Y Jik., & Song, H. (2015). Determinants of Whistleblowing within Government Agencies, Public Personnel Management, 44 (4), 450–472
  13. Johannesen, N., & Stolper, T. (2021). The deterrence effect of whistleblowing: An event study of leaked customer information from banks in tax havens. European Economic Review, 136, 103741. https://doi.org/L·,L·L1/j.euroecorev.T·TL,L·√V³L
  14. Kaptein, M. (2022). How much you see is how you respond: The curvilinear relationship between the frequency of observed unethical behavior and the whistleblowing intention. Journal of Business Ethics: JBE, 175(4), 857-875. https://doi.org/L·,L··VsL·OOL-·T·-·³11√-1.

 

  1. Kenny, K., Fotaki, M. (2023). The Costs and Labor of Whistleblowing: Bodily Vulnerability and Post- disclosure Survival. J Bus Ethics 182, 341–364. https://doi.org/L·,L··V/sL·OOL-·TL-·O·LT-x.
  2. Lavena, C. F. (2016). Whistle-blowing: individual and organizational determinants of the decision to report wrongdoing in the federal government, American Review of Public Administration, Vol. 46, No.1, pp-113–136.
  3. Lee, Grace, Pitman, Mark K., & Wright, Anthony. (2020). Social media, whistleblowing and corporate fraud. Journal of Business Ethics, 164(2), 285–302. https://doi.org/L·,L··V/sL·OOL-·L8-³·VO-y
  4. LEE, Yoojin; NG, Shaphan; SHEVLIN, Terry; and VENKAT, Aruhn. The deterrence effects of tax whistleblower laws: Evidence from New York’s False Claims Acts. (2025). Management Science. 71, (5), 3688-3712. Available at: https://ink.library.smu.edu.sg/soa_research/2059
  5. Lewis, D. (2021). Stigma and Whistleblowing: Should Punitive Damages be Available in Retaliation Cases? Industrial Law Journal.
  6. Marwaha, K. (2017). Corporate governance and whistle blowing in India: promises or reality? International Journal of Law and Management. media and online news adoption. New Media Society.7, 357.
  7. OECD (2023)."Tax Transparency and Whistleblower Protections: Global Trends." OECD Taxation Working Papers.
  8. Okoro, U.K., Chineke, T.C. (2021). Whistleblowing on photovoltaic operations in Nigeria: panacea for sustainable development. Bull Natl Res Cent 45, 140. https://doi.org/L·,LL81/s³TT19-·TL-··O98- 8.
  9. Park, Heungsik, & Blenkinsopp, John. (2021). The influence of ethics training on whistleblowing intentions: Evidence from South Korea. Public Integrity, 23(5), 456–471. https://doi.org/10.1080/10999922.2020.1861441
  10. Rafi pour, F. (2009). Social Cancer Corruption. Tehran: Publication Joint Stock Company. (In Persian) Researchers. London: Routledge.
  11. Rajeevan, S. (2019). Building a bulletproof whistleblowing environment: an accountant’s perspective.
  12. Asian Journal of Accounting Research, 5(1), 15–31.
  13. Uygur, S.A., Napier, C.J. (2023). Understanding Fraud in the Not-For-Profit Sector: A Stakeholder Perspective for Charities. J Bus Ethics. https://doi.org/L·,L··V/sL·OOL-·T√-·O√V√-O.
  14. Wijaya & Asfiroyan (2020), "Whistleblowing on Tax Fraud - The Role of Monetary Incentives and Social Discrimination"
دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 12 خرداد 1405