دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

مدل‌سازی چالش‌ها و فرصت‌های بکارگیری متاورس در حسابداری

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مونا حاجی حسن قمی 1
حسن صادق پور 1
مهدی مشکی میاوقی 2
1 گروه حسابداری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
2 دانشیار گروه مالی، دانشگاه پیام نور ، تهران، ایران
10.22034/jmaak.2025.78382.4514
چکیده
حرفه حسابداری ناشی از وجود مبادله، اقتصادی و دادوستد بین افراد استفاده بهینه و محافظت از منابع کمیاب است، از 5 رویکرد در تحقیق استفاده شده است. مرحله اول از رویکرد مرور نظام‌مند جهت شناسایی فرصت‌های و چالش‌های بکارگیری متاورس در حسابداری بهره گرفته شد. در مرحله دوم با استفاده از رویکرد دلفی-فازی مولفه‌های مورد بررسی ازنظر خبرگان مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در بخش سوم با استفاده از رویکرد آماره t زوجی اقدام به مقایسه میانگین امتیازات چالش‌ها و فرصت‌ها در این حوزه پرداخته شد. در مرحله چهارم با استفاده از رویکرد تحلیل مولفه اصلی اقدام به مولفه‌سازی فرصت‌ها و چالش‌ها گردید و در نهایت بر اساس رویکرد رگرسیونی میزان اثرگذاری شاخص‌های استخراج شده فرصت‌ها و چالش‌ها بر بکارگیری پدیده متاورس در حوزه حسابداری مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج با استفاده از رویکرد مرور نظام‌مند و استخراج 2545 تحقیق از پایگاه‌های معتبر علمی و اعمال 38 مقاله مرتبط با موضوع شناسایی گردیدند. بر اساس نتایج این بخش 17 چالش و 32 فرصت شناسایی گردیدند. با استفاده از رویکرد دلفی فازی نوع سه لجستیک با تابع ورودی ترکیبی گووسی-مثلثی عوامل استخراج شده مورد تأیید قرار گرفتند. بر اساس آماره مقایسه میانگین‌ها و بر اساس شاخص تی زوجی تفاوت معناداری میان میانگین چالش‌ها و فرصت‌ها وجود دارد و شاخص چالش‌ها بیش از شاخص فرصت بر بکارگیری متاورس در حسابداری اثرگذار است. نتایج رویکرد رگرسیون چند متغیره بیانگر این واقعیت است که؛ چالش‌ها تأثیر منفی (696/0-) و فرصت‌ها تأثیر مثبت (217/0) و معناداری بر بکارگیری متاورس در حسابداری داشتند.
کلیدواژه‌ها
متاورس
بلاکچین
هوش مصنوعی
دلفی-فازی
یادگیری ماشینی

عنوان مقاله English

Modeling the Challenges and Opportunities of Using Metaverse in Accounting

نویسندگان English

mona hajihasanghomi 1
hasan sadeghpour 1
Mehdi Meshki Miavaghi, 2
1 Department of Accounting, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran
2 Associate Prof., Finance, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده English

The emergence of the metaverse in the field of accounting presents various challenges and opportunities. Accordingly, the objective of this study is to model the challenges and opportunities of applying the metaverse in accounting. This is an applied research. Five methodological approaches were employed in this study. The first approach involved a systematic literature review to identify challenges and opportunities. The second approach applied the fuzzy Delphi method to validate the extracted factors. In the third approach, the mean values of challenges and opportunities were compared. The fourth approach involved constructing components of challenges and opportunities. Finally, using a regression-based approach, the influence of the identified indicators on the application of the metaverse in accounting was examined. Through the systematic review, 38 relevant articles were identified. In this phase, 17 challenges and 32 opportunities were extracted. Based on the opinions of 17 experts and using a Type-3 Logistic Fuzzy Delphi approach, the extracted factors were validated. The results of the paired t-test indicated a significant difference between the mean values of the challenges and opportunities. The regression results showed that challenges have a significant negative effect (−0.696), whereas opportunities have a significant positive effect (0.217) on the application of the metaverse in accounting. Challenges were found to have a higher priority compared to opportunities in influencing the adoption of the metaverse in accounting. Therefore, it is recommended that professional bodies involved in the development of auditing and accounting standards provide the necessary groundwork to adapt to these changes by identifying the technologies used by companies and aligning them with national accounting and auditing concepts and requirements.

کلیدواژه‌ها English

Metaverse
Blockchain
Artificial Intelligence
Fuzzy Delphi
Machine Learning
  1. جمالیان پور، مظفر، زندی، زهرا، (1402)، حسابداری و حسابرسی در دنیای متاورس از دیدگاه واقعیت مجازی: یک تحقیق آینده، حسابدار، شماره 348. 1-12.
  2. حسنی، حسین. (1401). چالش‌های نوظهور دولت‌ها برای حکمرانی فضای سایبر پیامدهای پلتفرمی شدن و پیدایش. علوم سیاسی، 3(2)، 161-184.
  3. رستمی مازویی، نعمت، معزی، سودابه و ایران نژاد، وحید. (1403). متاورس در حسابداری و حسابرسی- چشم‌اندازی از آینده. کاوش‌های نوین در علوم محاسباتی و مدیریت رفتاری، 2(1)، 160-174.
  4. فیل سرائی، مهدی، اسماعیلی، فاطمه. (1402). بررسی نقش متاورس بر آینده حسابداری و حسابرسی، پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای، 4(13)، 58-85.
  5. فیل سرائی، مهدی، عمرانی، حامد. (1403). نقش متاورس بر آینده حسابرسی، مطالعات حسابرسی مطهر، 2(2)، 149-183.
  6. میراشرفی، امیرحسین، (1401)، بررسی و تحلیل علمی دنیای متاورس و چشم‌انداز آینده آن، فصلنامه رهیافت‌های نوین در مطالعات اسلامی، 4(12)، 1-22.
  7. Abboushi، S. (2017). Global Virtual Currency–Brief Overview. Journal of Applied Business and Economics، 19، no. 6: 10–18.
  8. Alawadhi, A & Alrefai, A. (2024). The Metaverse and Accounting: A Paradigm Shift in Emerging Technologies and Their Implications on Accounting Research. Journal of Emerging Technologies in Accounting. 21. 1-16. 10.2308/JETA-2023-031.
  9. Al-Gnbri، M.K. (2022)، Accounting and auditing in the metaverse world from a virtual reality perspective: a future research، Journal of Metaverse، Vol. 2 No. 1، pp. 29-41.
  10. Al-Hawamleh، A.، Altarawneh، M.، Hikal، H. & Elfedawy، A. (2024)، Blockchain technology and virtual asset accounting in the metaverse: a comprehensive review of future directions، International Journal of Computing and Digital Systems، Vol. 15 No. 1، pp. 1-16.
  11. Al-Sartawi، A. (2020)، Information technology governance and cybersecurity at the board level، International Journal of Critical Infrastructures، Vol. 16 No. 2، pp. 150-161.
  12. Arianna, D., Domenica, F & Antonella, N. (2024). The Technological Innovation of the Metaverse in Financial Sector: Current State, Opportunities, and Open Challenges, Intelligent Systems in Accounting, Finance and Management, John Wiley & Sons, Ltd., vol. 31(3), September.
  13. Ayboğa، M. H.، & F. Ganii. )2022(.The Covid 19 Crisis and the Future of Bitcoin in e-Commerce. Journal of Organizational Behavior Research, 7، no. 2: 203–213. 
  14. Bandara، O. K. K.، V. K. Tharaka، and A. P. R. Wickramarachchi. (2019). Industry 4.0 Maturity Assessment of the Banking Sector of Sri Lanka. In IEEE International Research Conference on Smart Computing and Systems Engineering، SCSE 2019، 190–195. Sri Lanka: Department of Industrial Management، Faculty of Science، University of Kelaniya. 
  15. Bhat، J. R.، S. A. AlQahtani، and M. Nekovee. (2023). FinTech Enablers، Use Cases، and Role of Future Internet of Things. Journal of King Saud University، Computer and Information Sciences, 35، no. 1: 87–101. 
  16. Bruni, R., Piccarozzi, M., & Caboni, F. (2025). Defining the Metaverse with challenges and opportunities in the business environment. Journal of Marketing Theory and Practice, 33(1), 60–77. https://doi.org/10.1080/10696679.2023.2273555
  17. Chang، A.، N. El-Rayes، and J. Shi. (2022). Blockchain Technology for Supply Chain Management: A Comprehensive Review. FinTech , 1، no. 2: 191–205. 
  18. Chao، C. H.، I. H. Ting، Y. J. Tseng، et al. (2022). The Study of Decentralized Autonomous Organization (DAO) in Social Network. In Proceedings of the 9th Multidisciplinary International Social Networks Conference، 59–65. 
  19. Cheng, C. H., & Lin, Y. (2002). Evaluating the best main battle tank using fuzzy modification of Delphi. Human Systems Management, 5(1), 76-80.
  20. Davis, M. (2023). Navigating Regulatory Challenges in the Metaverse: Implications for Accountants and Auditors. Journal of Virtual Economies, 5(2), 98-115. https://doi.org/10.1177/21582440211032109
  21. Ferri, L., Spanò, R., Ginesti, G & Theodosopoulos, G. (2020). Ascertaining auditors’ intentions to use blockchain technology: evidence from the Big 4 accountancy firms in Italy. Meditari Accountancy Research. 10.1108/MEDAR-03-2020-0829.
  22. Guidi، B.، and A. Michienzi. (2022). SocialFi: Towards the New Shape of Social Media. ACM SIGWEB Newsletter 2022، no. 5: 1–8. 
  23. Horne، P. (2022). DeFi: The Financial Fabric of the Metaverse. Journal of Performance Measurement , 26، no. 4: 19–32.
  24. Jiang، Z.، X. Sun، Y. Son، & G. Ma. (2023). Digital Finance and M&As: An Empirical Study and Mechanism Analysis. PLoS ONE, 18، no. 8: e0289845. 
  25. Koohang، A.، J. H. Nord، K. B. Ooi، et al. (2023). Shaping the Metaverse Into Reality: A Holistic Multidisciplinary Understanding of Opportunities، Challenges، and Avenues for Future Investigation. Journal of Computer Information Systems, 63، no. 2: 735–765. 
  26. Li، Y.، B. Lucey، and A. Urquhart. (2023). Can Altcoins Act as Hedges or Safe-Havens for Bitcoin? Finance Research Letters, 52: 103360. 
  27. Liu، F.، H. Y. Fan، and J. Y. Qi. (2022). Blockchain Technology، Cryptocurrency: Entropy-Based Perspective. Entropy, 24، no. 4: 557.
  28. Miller, D., Thompson, E., & Roberts, J. (2024). Ethical Considerations in AI-Driven Auditing. Ethics in Accounting, 9(1), 45-62. https://doi.org/10.1002/eta.2024.001
  29. Prasanna, P. (2024)،  Fintech-enabled financial inclusion for rural networking”، in Musleh Al-Sartawi، A.، Helmy Abd Wahab، M.، Hussainey، K. (Eds)، Global Economic Revolutions: Big Data Governance and Business Analytics for Sustainability. ICGER 2023. Communications in Computer and Information Science، Springer، Cham، Vol. 1999.
  30. Rostami Mazoi, N., Moezzi, S., & Irannejad, V. (2024). Metaverse in accounting and auditing - a vision of the future. Novel Explorations in Computational Science and Behavioral Management, 2(1), 160-174. doi: 10.22034/necsbm.2024.448565.1048[In Persian]
  31. Smith, J., & Johnson, L. (2023). Ethical Implications of AI in Financial Auditing. Journal of Business Ethics, 176(3), 567-583. https://doi.org/10.1007/s10551-023-05012-7
  32. Vidal-Tomás، D. (2023). The Illusion of the Metaverse and Meta-Economy. International Review of Financial Analysis, 86: 102560. 
  33. Williams, S., & Carter, P. (2024). Artificial Intelligence in Auditing: Opportunities and Challenges. International Journal of Auditing Technology, 10(3), 210-233. https://doi.org/10.1506/ijatech.2024.00
  34. Zainurin، M. Z. L.، M. H. Masri، M. H. A. Besar، and M. Anshari. (2023). Towards an Understanding of Metaverse Banking: A Conceptual Paper. Journal of Financial Reporting and Accounting, 21، no. 1: 178–190. 
  35. Zhan، H.، X. Lv، and D. Xu. (2019). Research on Blockchain Technology in Promoting Environmental Protection Development of Agricultural Products E-Commerce Model in Jilin Province. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 612، no. 5: 052037. 
  36. Zhang، H.، S. Lee، Y. Lu، X. Yu، and H. Lu. (2023). A Survey on Big Data Technologies and Their Applications to the Metaverse: Past، Current and Future. Mathematics, 11، no. 1: 96. 
دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 11 خرداد 1405