دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

نقش عوامل مؤثر بر آینده حرفه حسابداری در عصر دیجیتال با استفاده از روش معادلات ساختاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
ازهار مجلی حسن حسن 1
عبدالرضا محسنی 2
ابراهیم عبد موسی السعیری 3
افسانه سروش یار 4
1 دانشجوی دکتری گروه حسابداری ، واحد اصفهان ( خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان ، ایران.
2 استادیار گروه حسابداری ، واحد بوشهر ،دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر ،ایران.
3 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه المستقبل، بابل، عراق
4 دانشیارگروه حسابداری ، واحد اصفهان (خوراسگان) ،دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان ،ایران.
10.22034/jmaak.2025.78540.4559
چکیده
طرح/روش‌شناسی/رویکرد–این پژوهش دارای اهداف کاربردی است و از نظر ماهیت، تحقیق توصیفی - همبستگی به شمار می‌رود. از یک روش‌شناسی مبتنی بر نظرسنجی استفاده کرده و داده‌هایی را از اساتید حسابداری ، حسابداران رسمی و دانشجویان دکتری شاغل حسابداری در سال 2025جمع‌آوری کرده است و از این نظرسنجی 350 پاسخ معتبر برای تحلیل انتخاب شدند. منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات از مدل معادلات ساختاری به کمک نرم افزار smart pls استفاده شده است انجام شد.
یافته‌ها– همچنین با توجه آزمون‌های انجام شده بین متغیرهای اتوماسیون هوشمند و بهینه سازی عملیات تولید، تحقق تمایز رقابتی در فضای دیجیتال، توسعه پایدار، حسابداری با رویکرد نوین، فناوری‌های محاسبات دیجیتال، هوشمندسازی فرآیند تصمیم گیری با تکیه بر تحلیل داده، سایبرنتیک‌ اطلاعات، حسابداری برند و توسعه راه کارهای خلاقانه بر بستر دیجیتال با آینده حرفه حسابداری در عصر دیجیتال رابطه معناداری وجود دارد. همچنین متغیرهای برنامه ریزی و استراتژی مالی دقیق تر، پیاده سازی استراتژی های مشتری محور مبتنی بر فناوری‌های دیجیتال، تاثیر فناوری‌های نوین بر عملکرد ساختاری سازمان و درآمدزایی استارتاپ‌ با با آینده حرفه حسابداری در عصر دیجیتال رابطه معناداری وجود ندارد.
اصالت/ارزش – این تحقیق درک نظری و عملی را از اینکه چگونه وجود نقش عوامل مؤثر بر آینده حرفه حسابداری در عصر دیجیتال را تقویت می‌کنند، غنی می‌کند. این مطالعه بر هم‌افزایی بین نقش نقش عوامل مؤثر بر آینده حرفه حسابداری در عصر دیجیتال و موفقیت حسابداری نور می‌افکند و بینش‌های کلیدی برای حسابداری در مواجهه با آینده الکترونیک ارائه می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
آینده حرفه حسابداری
عصر دیجیتال
معادلات ساختاری

عنوان مقاله English

The Role of Factors Influencing the Future of the Accounting Profession in the Digital Age Using Structural Equation Modeling (SEM)

نویسندگان English

Azhar Majli Hassan Hassan 1
Abdolreza Mohseni 2
Ebrahim Abd Mousa Al-Saeeri 3
Afsaneh Soroushyar 4
1 PH.D Student Department of Accounting, Isf.C. Islamic Azad University, Isfahan, Iran.
2 Associate Professor, Department of Accounting, Bu.C. Islamic Azad University, Bushehr, Iran
3 Assistant Professor, Department of Accounting, Al-Mustaqbal University, Babylon, Iraq
4 Associate Professor, Department of Accounting, Isf.C. Islamic Azad University, Isfahan, Iran.
چکیده English

Purpose – This study examines the role of influential factors on the future of the accounting profession in the digital age using structural equation modeling.
Design/Methodology/Approach – This research has applied objectives and is descriptive-correlational in nature. It employs a survey-based methodology and collected data in 2025 from accounting professors, certified accountants, and doctoral students engaged in accounting. From the survey, 350 valid responses were selected for analysis. Data analysis was performed using a structural equation modeling approach with Smart PLS software. This approach ensured a robust examination of the relationships among the constructs of the proposed model.
Findings – The results confirmed the relationships between the influential components affecting the future of the accounting profession in the digital age. Moreover, significant relationships were found between variables such as intelligent automation and production process optimization, achieving competitive differentiation in the digital space, sustainable development, modern accounting approaches, digital computing technologies, intelligent decision-making processes relying on data analytics, information cybernetics, brand accounting, and the development of creative digital-based solutions with the future of the accounting profession in the digital age. Conversely, no significant relationships were found between variables such as more precise financial planning and strategy, implementation of customer-centric strategies based on digital technologies, the impact of new technologies on organizational structural performance, and startup revenue generation with the future of the accounting profession in the digital age.
Originality/Value – This research enriches theoretical and practical understanding of how the presence of influential factors enhances the future of the accounting profession in the digital age. It highlights the synergy between these influential factors and the success of accounting, providing key insights for accounting in facing the electronic future. To date, no comprehensive study has been conducted in this area, particularly in Iraq. This study attempts to examine the impacts of influential factors on the future of the accounting profession in the digital age.

کلیدواژه‌ها English

Future of the accounting profession
digital age
structural equations
  1. بابایی، س.، و رضایی، ک. (۱۴۰۴). چالش‌ها و فرصت‌های حسابداری دیجیتال در ایران. فصلنامه مطالعات نوین حسابداری، 15(2)، 61–78.
  2. توسلی، ف. (۱۴۰۴). طراحی مدل مفهومی تحول حرفه حسابداری در ایران با رویکرد دیجیتال. فصلنامه راهبردهای توسعه مالی، 9(1)، 33–56.
  3. محمودی، م.، و همکاران. (۱۴۰۳). بازنگری برنامه‌های آموزشی حسابداری با رویکرد فناوری دیجیتال. مجله برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 14(1)، 59–79.
  4. Akyüz, F. & Gülten, S. (2023). Muhasebede dijital dönüşüm: Metaverse. Muhasebe ve Denetime Bakış,
    22(68), 91-108.
  5. Ajayi-Nifise, A. O., Odeyemi, O., Mhlongo, N. Z., Ibeh, C. V., & Elufioye, O. A. (2024). The future of accounting: Forecasting automation and AI integration. World Journal of Advanced Research and Reviews, 21(2), 399–407.Google Scholar
  6. Ashenafi, B.B. and Dong, Y. (2022), “Financial Inclusion, Fintech, and Income Inequality in Africa”, FinTech, Vol. 1 No. 4, pp. 376–387, doi: 10.3390/fintech1040028.
  7. Aini, Q., Anoesyirwan, A. and Ana, Y. (2020), “Effect of Cloud Accounting as Income Statement on Accountant Performance”, Aptisi Transactions On Management, Vol. 4 No. 1, pp. 13–21, doi: 10.33050/atm.v4i1.920
  8. Chouhan, V., Goswami, S. and Sharma, R. (2021), “Use of proactive spare parts inventory management (PSPIM) techniques for material handling vis-à-vis cement industry”, Materials Today: Proceedings, Vol. 45, doi: 10.1016/j.matpr.2020.11.757.
  9. Hood, D. (2015). Losing sleep: Leaders of the profession on its biggest nightmares. Accounting Today. Retrieved from <https://www.accountingtoday.com/news/losing-sleep>
  10. Hasan, F., Al-Okaily, M., Choudhury, T. and Kayani, U. (2024), “A comparative analysis between FinTech and traditional stock markets: using Russia and Ukraine war data”, Electronic Commerce Research, Vol. 24 No. 1, pp. 629–654, doi: 10.1007/s10660-023-09734-0.

11.  Liu, S., Chan, F.T.S., Yang, J. and Niu, B. (2018), “Understanding the effect of cloud computing on organizational agility: An empirical examination”, International Journal of Information Management, Vol. 43, pp. 98–111, doi: https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2018.07.010

  1. Fotoh, L. E., & Lorentzon, J. I. (2023). Audit digitalization and its consequences on the audit expectation gap: A critical perspective. Accounting Horizons, 37(1), 43–69. https://doi.org/10.2308/HORIZONS-2021-027AAA Publications+1Quizlet+1
  2. Frey, C. & Osborne, M. (2013) The Future of Employment: How susceptible are Jobs to Computerisation. Oxford University Programme on the Impacts of Future Technology
    Gupta, B.B., Gaurav, A., Arya, V. and Chui, K.T. (2024), “Fintech advancements in the digital economy: Leveraging social media and personal computing for sustainable entrepreneurship”, Journal of Innovation & Knowledge, Vol. 9 No. 1, p. 100471, doi: https://doi.org/10.1016/j.jik.2024.100471.
  3. Gacar, A. (2019). Yapay zekâ ve yapay zekânın muhasebe mesleğine olan etkileri: Türkiye’ye yönelik
    fırsat ve tehditler. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 389-394.
  4. Guthrie, J. & Parker, L.D. (2016). Whither the accounting profession, accountants and accounting researchers? Commentary and projections. Accounting, Auditing & Accountability Journal. 29(1), 2-10.
  5. Kapoor, B., & Goel, S. (2017). Impact of digital technology on accounting practices. International Journal of Research in Finance and Marketing, 7(5), 25–34.
  6. Smith, M. (2015). The evolving role of accountants in the digital age. Journal of Finance and Accountancy, 10, 1–12.
  7. Stanciu, V. and Gheorghe, M. (2017). An exploration of the accounting profession – The stream of mobile devices. Accounting and Management Information Systems. 16(3), 369-385
  8. Serçemeli, M. (2018). Muhasebe ve denetim mesleklerinin dijital dönüşümünde yapay zekâ. Electronic
    Turkish Studies    , 13(30), 369-386
  9. Samkin, G. & Stainbank, L. (2016). Teaching and learning: Current and future challenges facing accounting academics, academicians, and the development of an agenda for future research. Meditari Accountancy Research. 24(3), 294-317.
  10. Tahmina Khanom(2020)” THE ACCOUNTANCY PROFESSION IN THE AGE OF DIGITAL TRANSFORMATION: CHALLENGES AND OPPORTUNITIES” International Journal of Creative Research Thoughts (IJCRT), Volume 8, Issue 2 February 2020 | ISSN: 2320-2882
    Atashi, S., Martin Cervantes, P.A. and de Frutos, P. (2024), “The effect of women’s gender on financial limitations according to the role of Fintech”, Responsible Business Research Conference (Tampere University), doi: 10.13140/RG.2.2.15990.82246.
  11. Zheng, G.-W. and Siddik, A. (2022), “Do Corporate Social Responsibility Practices and Green Finance Dimensions Determine Environmental Performance? An Empirical Study on Bangladeshi Banking Institutions”, Frontiers in Environmental Science, Vol. 10, doi: 10.3389/fenvs.2022.890096.
  12. Conway, Elaine & Darren Byrne (2018)”Contemporary Issues in Accounting, Palgrave.
    Macmillan “https://unpar.ac.id/masa-depan-akunansi-dan-bisnis-di-era-digital/
    https://sleekr.co/blog/4-tipe-masa-depan-akunensi/ https://magickpen.com/id/
  13. Zemankova, A. (2019). Artificial intelligence in audit and accounting: Development, current trends,
    opportunities and threats-literature review. International Conference On Control, Artificial
    Intelligence, Robotics & Optimization (ICCAIRO)    , 148-154.