دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

بررسی نقش تعدیلگری ویژگی های شخصیتی در رابطه بین سبک های تصمیم گیری و مدیریت سود (واقعی و تعهدی) در مدیران مالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
منوچهر آراوند 1
حمیدرضا کردلوئی کردلوئی 2
زهره حاجیها 3
محمدحامد خان محمدی 4
طاهره محمودیان دستنایی 5
1 گروه حسابداری، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران
2 گروه حسابداری، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران دانشیار، گروه مدیریت مالی ، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران
3 استاد، گروه حسابداری، واحد تهران جنوب ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4 دانشیار،گروه حسابداری، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران.
5 گروه روانشناسی، واحد بهشهر ، دانشگاه آزاد اسلامی، بهشهر ، ایران
10.22034/jmaak.2026.23980
چکیده
چکیده
زمینه : هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش تعدیلگری ویژگی های شخصیتی در رابطه بین سبک های تصمیم گیری و مدیریت سود (واقعی و تعهدی) در مدیران مالی بوده است.
روش: پِژوهش حاضر از توع توصیفی همبستگی است. سبک های تصمیم گیری به عنوان متغیر مستقل و مدیریت سود بعنوان متغیر وابسته می باشد و پنج عامل شخصیتی نئو متغیر تعدیلگر در نظر گرفته شده است. جامعه آماری شامل کلیه مدیران مالی شرکت های عضو بورس و اوراق بهادار تهران انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده شامل پرسشنامه سبک‌های عمومی تصمیم‌گیری اسکات و بروس و پرسشنامه پنج عاملی نئو می باشد. برای تحلیل نتایج از مدل ساختاری با نرم افزار Smartpls استفاده شد.
یافته ها: نتایج نشان داد تغییرات سبک های تصمیم گیری ؛ در تعامل با ویژگی شخصیتی برونگرایی46درصد مربوط به مدیریت سود تعهدی و 9/32 درصد مربوط به سود واقعی بوده است. در تعامل با ویژگی انعطاف پذیری ، 1/44 درصد مدیریت سود تعهدی و30 درصد سود واقعی و در تعامل با ویژگی سازگاری ، 7/41 درصد مدیریت سود تعهدی و 1/27 درصد سود واقعی و در تعامل با ویژگی وظیفه شناسی ، 9/42 درصد مدیریت سود تعهدی و 1/31 درصد سود واقعی و در تعامل با ویژگی روانرجوری، 9/41 درصد مدیریت سود تعهدی و 5/32 درصد سود واقعی تبیین می شود. نتیجه گیری: و با توجه به اهمیت ویژگی های شخصیتی در شیوه تصمیم گیری مدیران اجرای آزمون های شخصیتی در زمان گزینش مدیران می تواند از ضروری ترین بخش های جذب و گزینش نیروی انسانی باشد.
کلیدواژه‌ها
مدیریت سود مبتنی بر تعهدی و واقعی
سبک های تصمیم گیری
پنج عامل شخصیتی نئو
مدیران مالی

عنوان مقاله English

Investigating the moderating role of personality traits in the relationship between decision-making styles and profit management (actual and accrual) in financial managers

نویسندگان English

Manouchehr Aravand 1
Hamidreza Kordlouie 2
Zohreh Hajiha 3
Mohammadhamed Khanmohammadi 4
Tahereh Mahmoudiyan dastnaee 5
1 Department of Accounting, Kish International Branch, Islamic Azad University, Kish Island, Iran
2 Department of Accounting, Kish International Branch, Islamic Azad University, Kish Island, Iran Associate Professor, Department of Financial Management, Islamshahr Branch, Islamic Azad University, Islamshahr, Iran
3 Professor. Department of Accounting, south Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
4 Associate Professor. Department of Accounting, Damavand Branch, Islamic Azad University, Damavand, Iran.
5 Department of Psychology, Behshahr Branch, Islamic Azad University, Behshahr, Iran.
چکیده English

Abstract
In the accounting literature, the decision-making approach as a dominant theory in accounting explains the theory of the company. Descriptive research method is correlation. Decision-making styles are independent variables and profit management is the dependent variable, and the five personality factors of Neo are the moderating variables. The statistical population includes all the financial managers of the member companies of the Tehran Stock Exchange in 1400. The total number of companies is 540 companies, and finally 120 companies were selected as a sample after screening (systematic exclusion). In order to measure the profit management based on the study of Klikman and Henning (2000), a scenario was first designed and then the scores extracted from the scenario were considered as the score of profit management. The tools used include Scott and Bruce's general decision-making styles questionnaire and Neo's five-factor questionnaire. Structural model with Smartpls software was used to analyze the results. The results showed that 45.7% of the changes related to scenario benefit management by decision-making styles interacted with extraversion personality trait, 51.4% interacted with flexibility trait, 42.2% interacted with adaptability trait, 6.6 46% is explained by the interaction with the characteristic of conscientiousness and 46.8% by the interaction with the personality characteristic of neuroticism. And due to the importance of personality traits in the decision-making process of managers, the implementation of personality tests during the selection of managers can be one of the most essential parts of recruitment and selection of human resources.

کلیدواژه‌ها English

scenario-based profit management
decision-making styles
five neo personality factors
financial managers
اسدی، نجمه؛ کرمی، غلام رضا(1398). الگوی رفتاری مدیریت سود مبتنی بر دانش ضمنی و تجربه مدیران، فصلنامه علمی و پژوهشی دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، شماره 9،شماره 36، ص87-95. 
خواجوی، شکرالله؛ بایزیدی، انور؛ جبارزاده کنگلویی، سعید (1390). بررسی رابطه‌ی بین مدیریت سود و مسئولیت پذیری اجتماعی در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران.
رابینز، استیفن، پی (1385). «رفتار سازمانی، مفاهیم، نظریه‌ها و کاربردها»، ترجمه علی پارسائیان، محمد اعرابی، تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، چاپ هشتم، صص 220-222.
رفاهی بخش سمانه؛ بنی مهد بهمن؛ خردیار سینا، اوشک سرائی مریم. (1397). عواطف فردی و رفتار مدیریت سود (آزمونی مبتنی بر نظریه روانشناسی مثبت گرا)، دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، سال سوم، شماره ششم، صفحه 254-241.
کریمی، کیانا و رهنما رودپشتی، فریدون (1393) پژوهشی با عنوان تورش های رفتاری و انگیزه‌های مدیریت سود، فصلنامه علمی و پژوهشی دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، دوره 4، شماره 14، ص 15-32.
گروسی فرشی. (1380). رویکردی نوین در ارزیابی شخصیت (کاربرد تحلیل عاملی در مطالعات شخصیت). چاپ اول. تبریز: نشر دانیال و جامعه پژوه.
منصور زارع، مینو (1396). نقش ویژگی‌های فردی هوش هیجانی، خودشیفتگی، و عدم درگیری اخلاق در تمایل به مدیریت سود، پایان نامه دکترای تخصصی رشته حسابداری، واحد علوم و تحقیات تهران.
هاشمی بهرمان مریم, پورزمانی زهرا(1399). تأثیر سبک های تصمیم گیری بر گزارشگری مالی متقلبانه (رویکرد مدل یابی ساختاری)،فصلنامه  پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی ، دوره 12، شماره 47. ص 77-91.
 
Alizadeh, R., Soltanisehat, L., Lund, P. D., & Zamanisabzi, H. (2020). Improving renewable energy policy planning and decision-making through a hybrid MCDM method. Energy Policy, 137, 111174.
Davidson, R. A., & Etherington, L. D. (1995). Personalities of accounting students and public accountants: Implications for accounting educators and the profession. Journal of Accounting Education, 13(4), 425-444.
Demirkan, I., Demirkan, S., & Kiessling, T. S. (2020). Strategic decision making of top management: Earnings management and corporate acquisitions. IEEE Transactions on Engineering Management.
Dewberry, C., Juanchich, M., & Narendran, S. (2013). Decision-making competence in everyday life: The roles of general cognitive styles, decision-making styles and personality. Personality and Individual Differences, 55(7), 783-788.
Doublin, K. (2015). Personality traits of accounting professionals in different practice areas (Doctoral dissertation, Appalachian State University).
Filiz, E., & Battaglio Jr, R. P. (2017). Personality and decision-making in public administration: the five-factor model in cultural perspective. International Review of Administrative Sciences, 83(1_suppl), 3-22.
Fulop, Janos, David, Roth, Schweik, Charles, (2006), “What is Mean Decision“, Making in the Content of Eco-Informatics, www.google.com, p 204.
Gambetti, E., & Giusberti, F. (2019). Personality, decision-making styles and investments. Journal of Behavioral and Experimental Economics, 80, 14-24.
Gati, I., Levin, N., & Landman-Tal, S. (2019). Decision-making models and career guidance. In International handbook of career guidance (pp. 115-145). Springer, Cham.
Hаров, А. С. (2020). Psychological aspects of managerial decision making. Молодой ученый, (44), 45-48.
Li, S., Nwaeze, E., & Yin, J. (2016). Earnings management in the electric utility industry: profit incentives. Review of Quantitative Finance and Accounting, 46(3), 633-660.
Libby, T., Proell, C. A., & Smith, S. D. (2019). Difficult cost goals and conflicting honesty incentives: The influence of decision responsibility. Journal of Management Accounting Research, 31(3), 185-200.
McCrae, R. R., & Costa Jr, P. T. (1991). The NEO Personality Inventory: Using the five‐factor modeI in counseling. Journal of Counseling & Development, 69(4), 367-372.
Mızrak, E., Bouffard, N. R., Libby, L. A., Boorman, E. D., & Ranganath, C. (2021). The hippocampus and orbitofrontal cortex jointly represent task structure during memory-guided decision making. Cell reports, 37(9), 110065.
Nazarov, A. S. (2021). Psychological foundations of managerial decision-making. Молодой ученый, (3), 46-48.
Oliveira, Arnaldo, (2007), “A Discussion Of Rational And Psychological Decision Making Theories And Models: The Search For a Cultural– Ethical Decision Making Model“, Electronic Journal of Business Ethics and Organization Studies, Vol 12, No 2, pp 12-13.
Parker, A. M., De Bruin, W. B., & Fischhoff, B. (2007). Maximizers versus satisficers: Decision-making styles, competence, and outcomes. Judgment and Decision making,2(6), 342.
Patton, John R., (2003), “Intuition in Decisions“, Journal of Management Decision, p989, The current issue and full text archive of this journal is available at www.emeraldinsight.com/0025-1747.htm.
Riaz, M. N., Riaz, M. A., & Batool, N. (2012). Personality Types as Predictors of Decision Making Styles. Journal of Behavioural Sciences, 22(2).
Schuldt, J. P., Chabris, C. F., Woolley, A. W., & Hackman, J. R. (2017). Confidence in dyadic decision making: The role of individual differences. Journal of Behavioral Decision Making, 30(2), 168-180.
Scott, S. G., & Bruce, R. A. (1995). “Decision-making style: The development and assessment of a new measure”. Educational and Psychological Measurement, 55(5), 818-831.
Shahed. H, Khanmohamadi .H., Mahmoudiyan.T., explaining the relationship between iq and a variety of earnings management emphasizing managers’ narcissism, International Journal of Finance and Managerial Accounting, Vol.7, No.24,
Singh, Romila & Greenhous, Jeffry H., (2004), “The Relation Between Career Decision–Making Strategies and Person–Job Fit: A Study of Job Changers“, Journal of Vocational Behavior (64), p202, Available online at www.sciencedirect.com.
Talukdar, T., Román, F. J., Operskalski, J. T., Zwilling, C. E., & Barbey, A. K. (2018). Individual differences in decision making competence revealed by multivariate f MRI. Human brain mapping, 39(6), 2664-2672.
Tyburski, E. (2017). Psychological determinants of decision making. In Neuroeconomic and behavioral aspects of decision making (pp. 19-34). Springer, Cham.
Walmsley, P. T., & Sackett, P. R. (2013). Factors affecting potential personality retest improvement after initial failure. Human Performance, 26(5), 390-408.
Weller, J., Ceschi, A., Hirsch, L., Sartori, R., & Costantini, A. (2018). Accounting for individual differences in decision-making competence: Personality and gender differences. Frontiers in psychology, 2258.
Yalch, M. M., Rickman, S. R., Good, E. W., & Levendosky, A. A. (2020). Influence of personality traits on college women’s appraisals of intimate partner violence. Journal of Trauma & Dissociation, 21(5), 574-584.