دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

تأثیر ریسک مالیاتی بر تأخیر گزارش حسابرسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
غلامرضا سلیمانی امیری 1
نسرین ورمزیار 2
1 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهراء، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران
10.22034/jmaak.2026.23978
چکیده
نتایج گزارش حسابرسی یکی از ابزارهای کسب اطمینان از صحت اطلاعات صورتهای مالی است. اگر این گزارش با تاخیر در اختیار استفاده کنندگان قرار گیرد ضمن احتمال کاهش قابلیت اتکای اطلاعات و کاهش بهنگامی اطلاعات می‌تواند انتظارات سرمایه گذاران را از صورت‌های مالی تحت تاثیر قرار دهد. هدف این پژوهش بررسی تأثیر ریسک مالیاتی بر تأخیر گزارش حسابرسی است. برای این منظور، داده‌های 129 شرکت‌ بورس اوراق بهادار تهران، طی دوره زمانی 1392-1401 انتخاب و با استفاه از مدلهای رگرسیونی چندگانه مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد، ریسک مالیاتی با ضریب 0.583 بر تأخیر گزارش حسابرسی تأثیر مستقیم و معناداری دارد و با توجه به سطح خطای مورد پذیرش( 0.002) فرضیه پژوهش در سطح اطمینان 95% مورد تایید قرار می‌گیرد. نتایج مربوط به ضریب تعیین نشان داد، تقریباً 96% تغییرات متغیر وابسته به وسیله متغیرهای مستقل و کنترلی مدل، توضیح داده می‌شوند. یافته‌های پژوهش حاضر به ادبیات رو به رشد رابطه مالیات شرکت‌ها و حسابرسی، و به ادبیات تمایز بین سطح و ریسک استراتژی‌های اجتناب از مالیات شرکت‌ها اضافه می‌کند.
کلیدواژه‌ها
ریسک مالیاتی
تأخیر گزارش حسابرسی
اجتناب مالیاتی
بورس اوراق بهادار تهران

عنوان مقاله English

The effect of tax risk on audit report delay

نویسندگان English

Gholamreza Soleimani Amiri 1
Nasrin Varmaziar 2
1 Associate Prof.,Department of Accounting, Faculty of Social and Economic Sciences, AlZahra University, Tehran, Iran
2 Phd student, Department of Accounting, Faculty of Social Sciences and Economics, Alzahra University Tehran, Iran
چکیده English

The audit report results are one of the tools to ensure the correctness of the financial statements information. If this report is provided to the users with delay, it can affect the investors' expectations from the financial statements, as well as the possibility of reducing the reliability of the information and reducing the timeliness of the information. The main purpose of this research is to investigate the effect of tax risk on audit report delay. For this purpose, the data of 129 companies of Tehran Stock Exchange were selected during the period of 1392-1401 and analyzed using multiple regression models. The results showed that tax risk has a direct and significant effect on the delay of the audit report, with a coefficient of 0.583 and according to the accepted error level (0.002), the research hypothesis is confirmed at the 95% confidence level. The results related to the determination coefficient showed that almost 96% of the changes in the dependent variable are explained by the independent and control variables. The present research findings add to the growing literature on the relationship between corporate tax and audit, and to the literature on the distinction between the level and risk of corporate tax avoidance strategies.

کلیدواژه‌ها English

Tax Risk
Audit Report Delay
Tax Avoidance
Tehran Stock Exchange
بنایی قدیم، رحیم، واعظ، سیدعلی . (1400). تأثیر ریسک اطلاعاتی بر رابطه بین تاخیر غیرعادی گزرش حسابرسی و بازدهی غیرعادی سهام، مجله پیشرفت­های حسابداری دانشگاه شیراز،  13 (1)، 31-66.
بندری، فریبا و شیخی گرجان، مینا. (1401). بررسی تاثیر نوع موسسه حسابرسی بر رابطه بین سیاست­های جسورانه مالیاتی و تاخیر گزارش حسابرس شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، سومین کنفرانس بین المللی چالش­ها و راهکارهای نوین در مهندسی صنایع، مدیریت و حسابداری،چابهار،https://civilica.com/doc/1564680
پورحیدری، امید، گل محمدی شورکی، مجتبی. (1394). تأثیر ریسک وضعیت مالیاتی شرکت بر حق الزحمة حسابرسی، بررسی­های حسابداری و حسابرسی 22 (3)، 301-318
تنایی، محسن، نصرتی، سعید. (1402). نوسانات سود و تاخیر در گزارش حسابرسی، مطالعات حسابداری و حسابرس، 45، 105- 124.
رحیمیان، نظام الدین؛ توکل نیا، اسماعیل؛ قربانی، محمود. ( ۱۳۹۳). درماندگی مالی و تاخیر گزارش حسابرسی، دانش حسابداری مالی، دوره ۱، شماره ۲، ۷۷-5۷
رضایی دولت آبادی، حسین؛ حیدری سلطان آبادی، حسن ؛ بوستانی، حمیدرضا؛ کریمی سیمکانی، صادق.( ۱۳۹۲ ). بررسی عوامل تأثیرگذار بر تأخیر انتشار صورت­های مالی سالانه حسابرسی شده شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، حسابداری مالی، دوره ۶، شماره ۲۱، ۸۲ - 5۱
کیقبادی، امیررضا، فتحی، سمیه. (1397). تأثیر تأخیر غیر عادی گزارش حسابرسی و ضعف درکنترل­های داخلی وکیفیت حسابرسی بر ریسک سقوط قیمت سهام، دانش حسابرسی، 19 (75)،
مشایخ، شهناز، حامدی، فاطمه، فرزانه کارگر، اسماعیل. (1400). نقش تأخیر گزارش حسابرسی بر ارتباط بین نوسان­پذیری سود و حق الزحمه حسابرسی، دانش حسابداری مالی، 9 (1)، 55-77.
مشهورالحسینی، سید محمدرضاامینی، فاطمه. (1401). مروری جامع بر ادبیات و عوامل موثر بر تاخیر در گزارش حسابرسی و ارتباط آن با برخی مفاهیم مالی، فصلنامه دانش کارآفرینی 2 (2)،68- 90.
Accounting Standards Setting Committee. (2012). Auditing Standards. Tehran: Audit Organization. (in Persian)
Accounting Standards Setting Committee. (2014). Accounting Standards. Tehran: Audit Organization. (in Persian
Abernathy, J. L., Barnes, M., Stefaniak, C., & Weisbarth, A. (2017). An International Perspective on Audit Report Lag: A Synthesis of the Literature and Opportunities for Future Research. International Journal of Auditing, 21(1), 100–127. https://doi.org/10.1111/ijau.12083
Abernathy, J. L., Finley, A. R., Rapley, E. T., & Stekelberg, J. (2019). External Auditor Responses to Tax Risk. Journal of Accounting, Auditing & Finance, 36(3), 489–516. https://doi.org/10.1177/ 0148558X19867821Afify
Bryan, D., & Mason, T. (2020)."Earnings Volatility and Audit Rport Lag". Advances in Accounting. 51, 100496.
Givoly, D. & Palmon, D. (1982). Timeliness of annual earnings announcements: Some empirical evidence. Accounting Review, 57, 486−508.
Habib, A., Bhuiyan, M., Huang, H., & Miah, M. (2019). "Determinants of audit report lag: A
metaanalysis". International Journal of Auditing,23 (4), 20–44.
Knechel, W. and Pyne, J. (2001). Additional evidence on audit report lag. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 20, 137–146.
Kross, W. (1982). Profitability, earnings announcement time lags and stock prices. Journal of Business Finance and Accounting, 9, 313-328.
Kross, W. and Schroeder, D.A. (1984). An empirical investigation of the effect of quarterly earnings announcement timing on stock returns. Journal of Accounting Research, 22 (1), 153-176
Liu, H., Cullinan, C., & Zhang, J. (2021). Litigation against clients and audit report lag: An examination of the role of state ownership and regional legal development in China. Managerial Auditing Journal, 36(5), 744–769. https://doi.org/10.1108/MAJ-02-2020-2557 
Suwardi , Eko., Arfah Habib Saragih (2023) The effect of tax risk on audit report delay: Empirical evidence from Indonesia, Cogent Business & Management, 10:1, 2192315, DOI: 10.1080/23311975.2023.2192315
Zhou, Y., Liu, J., & Lei, D. (2022). The effect of financial reporting regimes on audit report lags and audit fees: Evidence from firms cross-listed in the USA. Journal of Financial Reporting and Accounting. https://doi.org/ 10.1108/JFRA-09-2021-0261
Wermert, J. G. & Dodd, J. L.& Doucet, T. A. (1997). "An Empirical Examination of Audit Reporting lag using client and cycle firm cycle times".
Zang, A. (2012). Evidence on the trade-off between real activities manipulation and accrual-based earnings management. The Accounting Review, 87(2), 675–703.