دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

طراحی مدل ارتقای سطح استدلال حرفه ای در حسابرسی با محوریت عوامل روانی حرفه ای مؤثر بر قضاوت حرفه‏ای و شک و تردید حسابرسان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
ایرج کهراری 1
مهران متین فرد 2
محمد حسنی 3
علی اکبر چهارمحالی 4
1 دانشجوی دکتری گرو ه حسابداری، واحد تهران شمال، دانشگا ه آزاد اسلامی، تهران، ایرا ن.
2 استادیار گرو ه حسابداری، واحد تهران شمال، دانشگا ه آزاد اسلامی، تهران، ایران .
3 استادیار گرو ه حسابداری، واحد تهران شمال، دانشگا ه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 استادیار گروه حسابداری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/jmaak.2024.77961.4394
چکیده
قضاوت حرفه ای یکی از عناصر اصلی حسابرسی است. حسابرسان هم درباره استفاده درست و به جای تهیه کنندگان گزارش های مالی از استانداردهای حسابداری و هم در مورد چگونگی انجام کار حسابرسی باید پیوسته از قضاوت حرفه ای خود استفاده کنند . برای آن که قضاوت حسابرسان به درستی انجام شود می بایست به عوامل روانی حرفه ای مؤثر بر قضاوت حرفه ای و شک و تردید حسابرسان توجهی ویژه داشت. در همین راستا، این مقاله با هدف طراحی مدل ارتقای سطح استدلال حرفه ای در حسابرسی با محوریت عوامل روانی حرفه ای مؤثر بر قضاوت حرفه ای و شک و تردید حسابرسان به انجام رسیده است. نوع پژوهش توصیفی-پیمایشی است. شیوه گردآوری داده‌ها با استفاده از پرسشنامه بوده، و رویکرد و جهت گیری این مقاله قیاسی و کاربردی می باشد. در این مقاله ابتدا با استفاده ازماتریس خودتعاملی نظرات 20 خبره در مورد چگونگی ارتباط عوامل با یکدیگر مورد بررسی قرار گرفت، که نحوه ارتباط و اثرگذاری عوامل استخراج شده با کمک خبرگان گردآوری شد. با نرم افزار ISM متلب داده های گردآوری شده در قالب ماتریس خودتعاملی تجزیه و تحلیل شدند و الگویی پنج سطحی حاصل شد. الگوی پژوهش نشان داد که ویژگی های شخصیتی مطلوب و خردورزی حسابرسان تاثیرگذارترین عوامل هستند. در ادامه برای تعیین هویت عوامل تشکیل دهنده مدل از تحلیل میک-مک استفاده شد و تحلیل داده ها نشان داد که ویژگی های شخصیتی مطلوب دارای هویت مستقل و سایر عوامل دارای هویت رابط هستند.

عنوان مقاله English

Designing a Model to Enhance the Level of Professional Reasoning in Auditing Focused on Psychological Factors Influencing Professional Judgment and Auditors’ Skepticism

نویسندگان English

iraj kahrari 1
mehran matin fard 2
Mohammad Hassani 3
Ali Akbar Chaharmahali 4
1 Ph.D. Student in Accounting, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor of Accounting, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor of Accounting, North Tehran Branch, Islamic Azad University
4 Assistant Professor of Accounting, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

Professional judgment is one of the core elements of auditing. Auditors must consistently apply their professional judgment regarding the proper use of accounting standards by financial statement preparers and the execution of the audit work itself. To ensure that auditors’ judgments are made correctly, special attention must be given to the psychological factors that influence professional judgment and auditors’ skepticism. In this context, this article aims to design a model to enhance the level of professional reasoning in auditing, centered on the psychological factors affecting professional judgment and auditors’ skepticism. The type of research is descriptive-survey. Data collection was conducted using a questionnaire, and the approach and orientation of this article are deductive and practical. Initially, the article examines the interrelationship of factors through a self-interaction matrix based on the opinions of 20 experts, gathering insights on how the identified factors relate to and influence each other. The data collected were analyzed using the ISM MATLAB software, resulting in a five-level model. The research model indicated that desirable personality traits and auditors’ wisdom are the most influential factors. Furthermore, to identify the components of the model, the Mic-Mac analysis was employed, revealing that desirable personality traits possess an independent identity, while other factors have a relational identity.

اسدی، مرتضی، نعمتی، محمد،(1394)، قضاوت حرفه ای در حسابرسی، فصلنامه حسابدار رسمی، شماره 27.
برزیده، فرخ؛ خیراللهی، مرشد(1394)؛ مسئولیت پاسخگویی، فشارزمانی و کتمان شواهد؛ دانش حسابرسی سال یازدهم، شماره 45.
بنی مهد، بهمن، شیرزاد، بهرام،(1398)، بررسی و تبین متغیرهای حسابداری با نوع اظهار نظر حسابرس در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، مجله حسابداری مدیریت، شماره 62.
حاجیها، زهره ،احمد گودرزی و فتاحی، زهرا،(1392)، ارتباط ویژگی های تردید حرفه ای حسابرسان و قضاوت و تصمیم گیری آنها، فصلنامه علمی پژوهشی حسابداری مدیریت، شماره 19.
حساس یگانه، سید محمد حسین مدنی، (1394) ،"تاثیر گزارش حسابرسی مستقل درتصمیم گیری اعتبار دهندگان". فصلنامه مطالعات حسابداری، شماره 6، 113-127.
حسینی، سیدعلی و رسولی، ندا ،(1398)، قضاوت حرفه ای در حسابرسی و اندازه گیری آن: مفاهیم، نظریه ها و چشم انداز تئوریک، فصلنامه علمی پژوهشی دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت،شماره 31.
حمیدیان، محسن، بزرگمهریان، شاهرخ، جنت مکان، حسین، ،1397 نقش تخصص حسابرس در صنعت در پیشگیری از اعمال تغییر طبقه بندی فرصت طلبانه اقلام صورت سود و زیان، پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، سال دهم، شماره ،93 تابستان، صص .93-113.
خوش طینت، محسن، بستانیان، جواد، (1396) ، قضاوت حرفه ای در حسابرسی، مطالعات تجربی حسابدرای مالی، شماره 27.
دریائی، عباسعلی و عزیزی، اکرم ،(1397)، رابطه اخلاق، تجربه و صلاحیت حرفه ای حسابرسان با کیفیت حسابرسی با توجه به نقش تعدیل کننده شک و تردید حرفه ای، مجله علمی- پژوهشی دانش حسابداری مالی، شماره 16.
رجبعلی زاده، جواد،(1397)، تاثیر احساسات و حالات روانیِ حسابرسان بر قضاوت حرفهای حسابرسی: بررسی مطالعات و ارائۀ چکیدهای از مفاهیم و رویکردهای پیشنهادی، مجله پژوهش های تجربی حسابداری، شماره 31.
رنجبریان, لیلا, عبدی, رسول, رضایی میاندواب, نادر، پاک مرام, عسگر. (1399). نقش تعدیل‌کنندگی شک و تردید حرفه‌ای در مدل قضاوت حرفه‌ای حسابرس. ماهنامه جامعه شناسی سیاسی ایران, 3(4), 1621-1636.
سعیدی گراغانی، مسلم و ناصری، احمد ،(1396)، تفاوت های فردی و قضاوت حرفه ای حسابرس، پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، شماره 26.
شفعتی، مرتضی، عبدلی، محمدرضا و ولیان، حسن،(1399)، طراحی الگوی ساختاری استدلال حسابرس با استفاده از رهیافت
الگو سازی ساختاری تفسیری فازی، فصلنامه مطالعات میان رشته ای در علوم انسانی،شماره 48.
Anugerah, R. Nelly Sari, R. Frostiana, R. (2021). The Relationship between Ethics, Expertise, Audit Experience, Fraud Risk Assessment and Audit Situational Factors and Auditor Professional Skepticism. Department of Accounting, Faculty of Economics, Universities INDONESIA
Bruns Jr., W.J. (2017). Inventory Valuation and Management Decisions. The Accounting Review, 40: 345– 357
Chung, J., J. Cohen, and G. S. Monroe. (2018). The effect of moods on auditors’ inventory valuation decisions. Auditing: A Journal of Practice & Theory 27 (2): 137–159
DELIU, Delia,(2020), Elevating Professional Reasoning in Auditing. Psycho-Professional Factors Affecting Auditor’s Professional Judgement and Skepticism, Journal of Accounting and Auditing: Research & Practice,Vol.20.
Duckworth, A. L., Weir, D., Tsukayama, E., & Kwok, D (2019). Who does well in life? Conscientious adults excel in both objective and subjective success. Frontiers in Personality Science and Individual Differences, 3(356), 1-8
Glover, S. M., and. Prawitt. D. F .(2018). Enhancing Auditor Professional Skepticism. Available at: http:// www.thecaq.org/docs/research/skepticismreport.pdf
Koch, C., Salterio, S. (2017). The Effects of Auditor Affinity for Client and Perceived Client Pressure on Auditor Proposed Adjustments, The Accounting Review: September September 2017, Vol. 92, No. 5, pp. 117-142.
Patel, C., Harrison, G.L., McKinnon, J.L. (2020).Cultural Influences on Judgments of Professional Accountants in Auditor–Client Conflict Resolution.Journal of International Financial Management and Accounting,13(1): 1-31.
Peytcheva, M., Wright, A., Majoor, B. (2018). The impact of principles-based versus rules-based accounting standards on auditors’ motivations and evidence demands. Behavioral Research in Accounting, 26(2), 51-72
Popa, I.E., , (2017), ”Essential Characteristics of a Correct Professional Judgment Process”, International Journal of Business Research.
Şpan, G.A. (2018). Foundation of the Prrofessional Judgment in Statutory Audit. PhD thesis, Babeş-Bolyai University, ClujNapoca
Trotman, K.T., (2020), The Review Process and the Accuracy of Auditor Judgments.Journal of Accounting Research, 23(2): 740-752.
Vogel,J. (2019).Bonjour on explanation and skepticism, Studies in History and Philosophy of Science 41,pp413-421.
دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت
دوره 15، شماره 58
تابستان 1405
صفحه 331-346