دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

ارزیابی نقش فرار مالیاتی در ایجاد تفاوت‌های دائمی و موقت مالیاتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
عامر رهنما 1
مجتبی ملکی چوبری 2
سینا خردیار 3
1 گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
2 گروه حسابداری، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران
3 گروه حسابداری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.
چکیده
هدف از پژوهش حاضر ارزیابی نقش فرار مالیاتی در ایجاد تفاوت‌های دائمی و موقت مالیاتی می‌باشد. مالیات به عنوان یکی از ابزارهای سیاستی اقتصاد، بهترین و مهمترین منبع درآمد دولت است و یکی از معضلات اساسی نظام مالیاتی کشور‌ها از جمله ایران، افزایش روزافزون فرارهای مالیاتی است که منجر به ایجاد تعارض و تفاوت‌های مالیاتی می‌شود. نمونه پژوهش شامل 143 شرکت از شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است که در یک دوره زمانی هفت ساله از ابتدای سال 1392 تا پایان سال 1398 را شامل می‌شود. و جهت تحلیل فرضیه‌های پژوهش از نرم افزار Eviews استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که بین فرار مالیاتی و تفاوت دائمی مالیاتی رابطه معناداری وجود دارد. و با یک درصد افزایش در میزان فرار مالیاتی، تفاوت دائمی مالیاتی 04/0 درصد افزایش می‌یاید. بنابراین فرضیه اول پژوهش پذیرفته خواهد شد. در تحلیل نتایج آزمون فرضیه دوم می‌توان بین فرار مالیاتی و تفاوت موقتی مالیاتی از نظر آماری رابطه معناداری وجود ندارد. بنابراین فرضیه دوم پژوهش، پذیرفته نخواهد شد.
کلیدواژه‌ها
فرار مالیاتی
تفاوت دائمی مالیاتی
تفاوت موقتی مالیاتی

عنوان مقاله English

Evaluating the role of tax evasion in creating permanent and temporary tax differences

نویسندگان English

Amer Rahnama 1
Mojtaba Maleki Chubari 2
Sina Kheradyar 3
1 Department of Accounting, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran
2 Department of Accounting, Lahijan Branch, Islamic Azad University, Lahijan, Iran
3 Department of Accounting, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran
چکیده English

The purpose of this research is to explain the role of tax evasion in creating permanent and temporary tax differences. Tax, as one of the political tools of the economy, is the best and most important source of government income And one of the basic problems of the tax system of countries, including Iran, is the increasing increase in tax evasion, which leads to conflicts and tax differences. The research sample includes 143 companies from the companies accepted in the Tehran Stock Exchange, which covers a period of seven years from the beginning of 2012 to the end of 2018. And Eviews software was used to analyze research hypotheses. The research results showed that there is a significant relationship between tax evasion and permanent tax difference. And with a one percent increase in the rate of tax evasion, the permanent tax difference increases by 0.04 percent. Therefore, the first hypothesis of the research will be accepted. In analyzing the results of the second hypothesis test, it can be concluded that there is no statistically significant relationship between tax evasion and temporary tax difference. Therefore, the second research hypothesis will not be accepted.

کلیدواژه‌ها English

Tax evasion
permanent tax difference
temporary tax difference
پهلوان، مصطفی؛ صراف، فاطمه؛ عسگری، محمدرضا؛ دارابی، رویا (1402). عوامل تعیین کننده رفتار رژیمی ظرفیت و فرار مالیاتی حوزه تجارت الکترونیک در ایران. فصلنامه علمی پژوهشی دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، دوره 12، شماره 4 (پیاپی 48)، زمستان، ص­ص 337-362.
خاندانی، حسین؛ صامتی، مجید (1395). برآورد سهم وقفه­های جمع­آوری و فرار مالیاتی در ایجاد شکاف مالیاتی، کنفرانس بین­المللی مدیریت تغییر و تحول.
دارابی، رویا؛ زارعی، علی. (1396). تاثیر بیش اطمینانی مدیریت بر ریسک سقوط قیمت سهام: با تاکید بر نقش تعدیل­کنندگی محافظه­کاری حسابداری، مجله دانش حسابداری مالی، 7(4)، 121-139
دیدار، حمزه؛ منصورفر، غلامرضا؛ کفعمی، مهدی. (1393). بررسی تاثیر سازوکارهای حاکمیت شرکتی بر شکاف مالیاتی در شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه بررسی­­های حسابداری و حسابرسی، دوره بیست و یکم، شماره 4، صص 409-430
قادری، بهمن؛ کفعمی، مهدی؛ کریمی حصاری، فرشاد. (1397). بررسی تاثیر عوامل مالی و غیرمالی موثر بر شکاف مالیاتی، چشم­انداز حسابداری و مدیریت، سال 1، شماره 2، 16-1.
کریمی پتانلار، سعید؛ کریمی، جعفر (1401). شناسایی مهم­ترین عوامل موثر بر فرار مالیاتی در اقتصاد ایران و بررسی نحوه اثرگذاری آن­ها در طی زمان. فصلنامه مدلسازی اقتصادسنجی، دوره7، شماره4، شماره پیاپی 28.
مهرانی، ساسان؛ سیدی، سیدجلال (1392). بررسی رابطه بین اجتناب مالیاتی و اختلاف مالیاتی در شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. تحقیقات حسابداری و حسابرسی، زمستان، شماره24.
نصیری، سعید؛ کعب­عمیر، احمد؛ درسه، سیدصابر (1399). تاثیر عدم اطمینان محیطی بر اجتناب از مالیات و فرار مالیاتی در شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، دوره 9، شماره 36، شماره پیاپی36، ص­ص 51-41.
یاراحمدی، حسین؛ طاهری­نیا، مسعود؛ گیوکی، ابراهیم؛ طالب­نیا، قدرت­اله (1401). ارائه مدلی برای کاهش شکاف بین درآمد مشمول مالیات ابرازی و درآمد مشمول مالیات تشخیصی. فصلنامه علمی پژوهشی دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، دوره11، شماره4 (پیاپی 44). ص­ص 411-430.
یوسف­نژاد، ناصر؛ فرزین­فر، علی­اکبر؛ جباری، حسین؛ صفری گرایلی، مهدی؛ قدرتی، حسن (1401). سنجش تاثیر سیاست­های بخش عمومی بر فرار مالیاتی در ایران و کشورهای منتخب، مجله توسعه و سرمایه، 7(1)، 86-69
 
Alfonso, C., Rosaria, V. P. & Stefano, P. (2018). Spatial dynamic modelling of tax gap: the case of Italy, European Spatial Research and Policy, 25(1), 7-28.
Fama, E. F. & Jensen, M. C. (1983). Separation of Ownership and Control. Journal of Law and Economics, 26 (2): 301-325.
Hasan, I., Incheol Kim, I. Teng, H. and Wu, Q. (2022). The effect of foreign institutional ownership on corporate tax avoidance: International evidence. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation, 46, 1-18.
Kasper, M and Alm, J. (2022). Audits, audit effectiveness, and post-audit tax compliance. Journal of Economic Behavior and Organization, 195, 87-102.
Martti, v., (2020),”tax evasion and the psychology of the social contract”, journal of Economic and Business,vol.10, nol.pp111-125
Rainone, E. (2023). Tax evasion policies and the demand for cash.  Journal of Macroeconomics, 76, https://doi.org/10.1016/j.jmacro.2023.103520
Waseem, M. (2018). Taxes, informality and income shifting: evidence from a recent Pakistan tax reform, Journal of public economics, 157, 41-77.