دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

مدل سازی ساختاری تفسیری عوامل تعیین کننده ریسک تاثیرگذار بر بازده سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مصطفی عبدالهی 1
حسن قدرتی 2
علی اکبر فرزین فر 2
حسین جباری 2
1 دانشجوی دکترای گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران
2 استادیار گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران
چکیده
بازده سهام از جمله مهمترین معیارها برای تصمیم‌گیری در بورس اوراق بهادار بازده سهام می‌باشد که محتوای اطلاعاتی داشته و سرمایه‌گذاران در تجزیه‌و‌تحلیل‌های مالی و پیش‌بینی از آن بهره می‌گیرند. سرمایه‌گذاران براساس عوامل تعیین‌کننده ریسک تا حدودی می‌توانند بازده سهام را پیش‌بینی نمایند. براین اساس هدف از انجام پژوهش حاضر، شناسایی و سطح‌بندی عوامل تعیین‌کننده ریسک تاثیرگذار بر بازده سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. شناسایی عوامل تعیین‌کننده ریسک با روش تحلیل محتوای کیفی پیشینه پژوهش و مصاحبه‌های نیمه‌ساختار‌یافته و بر پایه تکنیک اشباع نظری با 18نفر از اساتید رشته‌های حسابداری، مدیریت مالی و اقتصاد انجام گرفت. روایی و پایایی مصاحبه‌ها به ترتیب با روش روایی محتوایی نسبی و شاخص کاپای کوهن تایید شد. کدگذاری مصاحبه‌ها با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA منجر به شناسایی 12عامل تعیین‌کننده ریسک شد. به منظور سطح-بندی عوامل تعیین‌کننده ریسک شناسایی شده از نظرات 61نفر از مدیران میانی و ارشد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با روش نمونه‌گیری هدفمند و به کمک پرسشنامه استفاده شد. روایی و پایایی پرسشنامه به ترتیب با بهره‌گیری از روایی محتوا و روش آزمون ـ پس‌آزمون تایید شد. عوامل شناسایی شده با روش ساختاری تفسیری منجر به تشکیل هفت سطح شد که عوامل کلان اقتصادی اثرگذارترین و نقدینگی و گزارشگری مالی اثرپذیرترین عوامل بودند. مدل‌سازی عوامل تعیین‌کننده ریسک تاثیرگذار بر بازده سهام می‌تواند منجر به کاهش شکاف نظری پژوهش شود و مدیران، سرمایه‌گذاران و سیاست‌گذاران را از اهمیت تاثیرگذارترین عوامل آگاه نموده تا با تقویت این عوامل بتوانند زمینه سرمایه‌گذاری بیشتر را فراهم نمایند.
کلیدواژه‌ها
عوامل تعیین کننده ریسک
بازده سهام
مدل سازی ساختاری تفسیری

عنوان مقاله English

Interpretive structural modeling of risk determining factors affecting stock returns of companies listed on the Tehran Stock Exchange

نویسندگان English

mostafa abdollahi 1
hasan ghodrati 2
Ali Akbar Farzinfar 2
hossein jabbary 2
1 PhD student, Department of Accounting, Kashan branch, Islamic Azad University, Kashan, Iran
2 Assistant professor, Department of Accounting, Kashan branch, Islamic Azad University, Kashan, Iran,
چکیده English

which has informational content and is used by investors in financial analysis and forecasting. Investors can predict stock returns based on risk factors.Therefore, the purpose of the current research is to identify and stratify the factors that determine risk affecting the stock returns of companies listed on the Tehran Stock Exchange. The identification of risk determinants was carried out with the qualitative content analysis method of the research background and semi-structured interviews based on the theoretical saturation technique with 18 professors of accounting, financial management and economics. The validity and reliability of the interviews were confirmed by the method of relative content validity and Cohen's kappa index, respectively. Coding of interviews using MAXQDA software led to the identification of 12 risk determining factors. In order to stratify the identified risk determining factors, the opinions of 61 middle and senior managers of the companies admitted to the Tehran Stock Exchange were used with the purposeful sampling method and with the help of a questionnaire. Validity and reliability of the questionnaire were confirmed using content validity and test-post-test method. The factors identified by the interpretive structural method led to the formation of seven levels, the most effective macroeconomic factors and the most effective liquidity and financial reporting factors. modeling the factors that determine the risk affecting stock returns can lead to reducing the theoretical gap of the research and inform managers, investors and policy makers about the importance of the most influential factors so that by strengthening these factors they can invest.

کلیدواژه‌ها English

risk determinants
stock returns
interpretive structural modeling
آسیابی اقدم, لیلا, رحیم زاده, اشکان, رجائی, یداله. (1401). اثر متغیرهای اقتصادی بر رفتار قیمت سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار. اقتصاد مالی، 16 (59). 105-126.
محمدی, محمد, عبداله پور, فاروق, قدمیاری, نسرین. (1400). بررسی تاثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر رابطه کیفیت گزارشگری مالی و بازده سهام در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. چشم انداز حسابداری و مدیریت, 4(51), 78-95.
یعقوبی نژاد، فرهاد و فرخ، مجتبی(1396). ارایه مدلی جهت توسعه پایدار با رویکرد مدلسازی ساختاری تفسیری(مورد مطالعاتی : شرکت فروآلیاژ )،سومین کنفرانس بین المللی مدیریت،حسابداری و اقتصاد دانش بنیان با تاکید بر اقتصاد مقاومتی،تهران
 
Ardimas, W., dan  W. (2014). Pengaruh Kinerja Keuangan dan  Corporate Social Responsibility  Terhadap Nilai Perusahaan Pada Bank Go Public Yang Terdaftar di BEI.
Attri, R.; Dev, N., & Sharma, V. (2013). Interpretive structural modelling (ISM) approach: An overview. Research Journal of Management Sciences, 23(19), 11-71.
Azar, A & Bayat, K. (2008). Business central process model design with interpretive structural modeling (ISM) approach. Information Technology Management Quarterly, 1(1), 3-18.
Dang, V. C., & Nguyen, Q. K. (2024). Internal corporate governance and stock price crash risk: Evidence from Vietnam. Journal of Sustainable Finance & Investment, 14(1), 24-41.
Domingo, R. S., Piñeiro-Chousa, J., & López-Cabarcos, M. Á. (2020). What factors drive returns on initial coin offerings?. Technological Forecasting and Social Change, 153, 119915.
Dranev, Y., Frolova, K., & Ochirova, E. (2019). The impact of fintech M&A on stock returns. Research in International Business and Finance, 48, 353-364.
Ellul, A. (2015). The role of risk management in corporate governance. Annual review of financial economics, 7, 279-299.
Gatzert, N., & Martin, M. (2015). Determinants and value of enterprise risk management: Empirical evidence from the literature. Risk Management and Insurance Review, 18(1), 29-53.
Gibson Brandon, R., Krueger, P., & Schmidt, P. S. (2021). ESG rating disagreement and stock returns. Financial Analysts Journal, 77(4), 104-127.
Gius, D., Mieszala, J., Panayiotou, E., & Poppensieker, T. (2018). Value and resilience through better risk management. Vol. 6. McKinsey on Risk, 1-10.
Golshan, N. M., and S. A. Rasid, (2012), Determinants of Enterprise Risk Management
Adoption: an Empirical Analysis of Malaysian Public Listed Firms, International Journal
of Social and Human Sciences, 6: 119-126.
Heikal, M., Khaddafi, M., & Ummah, A. (2014). Influence analysis of return on assets (ROA), return on equity (ROE), net profit margin (NPM), debt to equity ratio (DER), and current ratio (CR), against corporate profit growth in automotive in Indonesia Stock Exchange. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 4(12), 101.
Hou, K., & Van Dijk, M. A. (2019). Resurrecting the size effect: Firm size, profitability shocks, and expected stock returns. The Review of Financial Studies, 32(7), 2850-2889.
Husaini, A. (2012). Pengaruh Variabel Return On Assets, Return On Equity, Net Profit Margin Dan Earning Per Share Terhadap Harga Saham Perusahaan. Jurnal Profit. 6(1).
Huy, D. T. N., Dat, P. M., & Anh, P. T. (2020). BUILDING AN ECONOMETRIC MODEL OF SELECTED FACTORS’IMPACT ON STOCK PRICE: A CASE STUDY. Journal of Security & Sustainability Issues, 9.
Jiang, F., Lee, J., Martin, X., & Zhou, G. (2019). Manager sentiment and stock returns. Journal of Financial Economics, 132(1), 126-149.
Languju  O.,  Marjam  M.,  dan  Hizkia  H.D.T.  (2016).  Pengaruh  Return  on  Equity, Ukuran Perusahaan,  Price  Earning  Ratio,  dan  Struktur  Modal  Terhadap  Nilai  Perusahaan  Property  and  Real Estate Yang Terdaftar di Bursa Efek Indonesia. Jurnal Berkala Ilmiah Efisiensi. 16(02).
Lechner, P., & Gatzert, N. (2018). Determinants and value of enterprise risk management: empirical evidence from Germany. The European Journal of Finance, 24(10), 867-887.
Liebenberg, A. P., and R. E. Hoyt, (2011), The Determinants of Enterprise Risk Manage-
ment: Evidence from the Appointment of Chief Risk Officers, Risk Management and
Insurance Review, 6(1): 37-52
Obrimah, O. A. (2021). Valuation Implications of Market Incompleteness: A Robust Empirically Tractable Characterization of Stock Market Incompleteness. Available at SSRN 3284879.
Pagach, D., and R. Warr, (2011), The Characteristics of Firms that Hire Chief Risk Officers,
Journal of Risk and Insurance, 78(1): 185-211.
Razali, A. R., A. S. Yazid, and I. M. Tahir. (2011). “The Determinants of Enterprise Risk Management (ERM) Practices in Malaysian Public Listed Companies.” Journal of Social and Development Sciences 1 (5): 202–207
Richtermeyer, S. B. (2018). Enterprise Risk Management Integrating with Strategy and Performance. USA, Massachusetts: COSO.
Sadgrove, K. (2016). The complete guide to business risk management. Routledge.
Santioso, L., Bangun, N., & Yuniarwati, Y. (2020). Factors Affect Company Value In Manufacturing Companies Listed In Indonesia Stock Exchange. Jurnal Bisnis dan Akuntansi, 22(1), 1-12
Venturini, A. (2022). Climate change, risk factors and stock returns: A review of the literature. International Review of Financial Analysis, 79, 101934.