دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

نقش تعدیل کنندگی استراتژی تجاری ، اندازه شرکت و محیط رقابتی بر رابطه بین تحریم‌های اقتصادی و کیفیت گزارشگری مالی،آزمون تئوری‌های اقتضایی و اقتصاد سیاسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمد مهدیخانی 1
علی اکبر چهار محالی 2
مهران متین فرد 2
هاشم نیکومرام 3
1 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران
2 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران
3 استاد گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم وتحقیقات ، تهران، ایران
چکیده
کیفیت گزارشگری مالی ابزاری برای ایفای مسئولیت پاسخگویی به نیازهای جامعه است اما وجود تحریم‌های اقتصادی مانعی بر سر راه دستیابی به این هدف است در این بین تناسب بین ویژگی‌های سازمانی و عوامل محیطی می‌تواند در بهبود کیفیت گزارشگری مالی موثر باشد. لذا در این پژوهش در صدد بررسی تاثیر عوامل اقتضایی( اندازه شرکت، استراتژی تجاری و محیط رقابتی) بر رابطه بین تحریم‌ها برکیفیت گزارشگری مالی شرکت‌ها هستیم. نتایج پژوهش براساس داده‌های 128 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای دوره زمانی 12 ساله (1400-1389) با استفاده از رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری حاکی از آن است که وجود تحریم‌ها از میزان کیفیت گزارشگری مالی می‌کاهد. از طرفی فاکتور اقتضایی اندازه شرکت اثر مستقیم و مثبتی بر رابطه میان تحریم‌ها و کیفیت گزارشگری مالی دارد، بنابراین اثر معکوس تحریم‌ها را افزایش می‌دهد. همچنین نتایج نشان می‌دهد که فاکتور اقتضایی استراتژی تجاری اثر معکوسی بر رابطه میان تحریم‌ها و کیفیت گزارشگری مالی دارد و نیز فاکتور اقتضایی محیط رقابتی اثر معکوسی بر رابطه میان تحریم‌ها و کیفیت گزارشگری مالی دارد. نتایج این پژوهش می‌تواند درک مدیران و حسابرسان را از تاثیر انطباق عوامل محیطی و ویژگی‌های سازمانی در بهبود کیفیت گزارشگری مالی در شرایط تحریم اقتصادی ارتقا دهد.
کلیدواژه‌ها
کیفیت گزارشگری مالی
تحریم‌های اقتصادی
استراتژی تجاری
تئوری اقتضایی
مدل معادلات ساختاری

عنوان مقاله English

Moderating in the role of business strategy , firm size and competitive environment in the relationship between economic sanctions and financial reporting quality, a test of contingency theories and political economy

نویسندگان English

Mohammad Mehdikhani 1
A Akbar Chahar Mahali 2
mehran matin fard 2
hashem nikoomaram 3
1 PhD student of Accounting Department, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Islamic Azad University, Tehran North Branch, Iran
3 Professor, Department of Accounting, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

The quality of financial reporting is a tool for fulfilling the responsibility of responding to the needs of society, but the existence of economic sanctions is an obstacle on the path to achieving this purpose. In the meantime, the balance between organizational characteristics and environmental factors can be effective in improving the quality of financial reporting. Therefore, in this research, we are trying to investigate the impact of contingent factors (company size, business strategy and competitive environment) on the relationship between sanctions and the financial reporting quality of companies. The results of the research based on the data of 128 companies admitted to the Tehran Stock Exchange for a period of 12 years (1389-1400) using the structural equation modeling approach indicate that the presence of sanctions reduces the quality of financial reporting. On the other hand, the firm Size contingency factor has a direct and positive effect on the relationship between sanctions and the quality of financial reporting. Therefore, it increases the reverse effect of sanctions. Also, the results show that business strategy contingency factor has an inverse effect on the relationship between sanctions and the quality of financial reporting. Also, the competitive environment contingent factor has a negative effect on the relationship between sanctions and the financial reporting quality. The results of this research can improve managers' and auditors' understanding of the impact of the adaptation of environmental factors and organizational characteristics in improving the financial reporting quality under economic sanctions.

کلیدواژه‌ها English

financial reporting quality
economic sanctions
business strategy
contingency theory
structural equation model
  • امیرآزاد, میر حافظ, برادران حسن‌زاده, رسول, محمدی, احمد و هوشنگ تقی زاده,. (1397). مدل جامع عوامل موثر بر کیفیت گزارشگری مالی در ایران به روش نظریه‌پردازی زمینه بنیان. نشریه پژوهش های حسابداری مالی. شماره 10، دوره 4، 21-42.
  • تنانی, محسن و محمد محب خواه. (1393). "بررسی رابطه بین استراتژی کسب و کار با کیفیت سود و بازده سهام در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار." پژوهش های تجربی حسابداری، شماره4، دوره3، 105-127.
  • دولو، مریم؛ درگاهی، حسین و مریم حکمت، (1396). اثر چرخۀ تجاری بر رابطۀ سودآوری و اهرم مالی، پژوهش‌های حسابداری مالی، شماره 9، دوره 33، 49-65.
  • داوری، علی؛ آرش رضا زاده (1395). "مدلسازی معادلات ساختاری با نرم افزار "PLS، تهران، انتشارات جهاد دانشگاهی، چاپ سوم.
  • رضایی، مهدی؛ پارسا، حجت و سیما مهربانیان، (1396). "تأثیر رشد اقتصادی و تحریم‎های اقتصادی بر چسبندگی هزینه در شرکت‎های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران"، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی،دوره 24، شماره 4، 551-572.
  • حاج نوروزی، احمد، فاضلی، نقی، خسرو فغانی ماکرانی (1402). "فراتحلیل بررسی تاثیر اندازه شرکت بر دقت پیش بینی سود "، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، دوره 12، شماره3، پیاپی47، 343-356.
  • رهنمای رودپشتی، فریدون (1396). "دایره المعارف نظریه شناسی و نظریه پردازی در حسابداری مدیریت"، جلد 1 و 2، انتشارات ترمه،1396، ایران، تهران، چاپ اول.
  • شیرازی دهخوارقانی، مجید و ناهید حقگو مهرداد (1397)." بررسی رابطه استراتژی تجاری با گزارشگری مالی متقلبانه با تأکید بر نقش کیفیت افشا"، چشم انداز حسابداری و مدیریت، دوره 1، شماره1، 60-76.
  • صیادی سومار، علی؛ رهنمای رودپشتی، فریدون، پور زمانی،زهرا؛ هاشم نیکومرام(1398)" تحلیل نقش حسابداران مدیریت به عنوان مشاوران استراتژیک شرکت­ها براساس آزمون الگوی اقتضایی". دانش حسابداری، دوره 10، شماره 3، 89-138.
  • عربی, مهدی, تقوی, مهدی, رویایی, رمضانعلی و بهمن بنی مهد.(1396). پیامدهای مالی تشدید تحریم­های اقتصادی بر مربوط بودن اطلاعات صورت های مالی. دانش حسابداری مالی,شماره 4، دوره 2، 27-52.
  • کاردان, بهزاد, ودیعی نوقابی, محمد حسین, مهدی امید فر. (1398). رابطه غیر خطی رقابت بازار محصول و کیفیت گزارشگری مالی. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، دوره 11، شماره 41،177-196.
  • مرزبان, حسین و علی حسین استادزاد. (1394). تاثیر تحریم‌های اقتصادی برتولید و رفاه اجتماعی ایران: رهیافتی از الگوی رشد تعمیم‌یافته تصادفی. پژوهش‌های اقتصادی ایران, دوره 20، شماره 63،37-69.
  • Arpan, J.S., Radebaugh, L.H. (1985). International Accounting and Multinational
    2nd. Edition, Wiley.
  • Ahmed, A. S. , Billings, B. K. , Morton, R. M. , and Stanford-Harris M. (2002). The role of accounting conservatism in mitigating bondholder-shareholder conflicts over dividend policy and in reducing debt costs. The Accounting Review, 77, 867-890.
  • Bentley, K A. , Omer, T. C. and Sharp, N. Y. (2012). Business Strategy, Financial Reporting Irregularities, and Audit Effort. Available at SSRN: http://ssrn. com/abstract=1705726.
  • Bushman, R and Piotroski, J and Smith, A (2004). What determines corporate transparency? Journal of accounting Research. Vol. 42 No. 2 May 2004: 207-252
  • Demerjian, P.R., Baruch. L., & McVay, S., (2012). Quantifying managerial ability: A new measure and validity tests. Management Science.No.58 (7):1229-1248.
  • .
  • Filip, A, Raffournier, B. (2014). Financial Crisis And Earnings Management: The European Evidenc. The International Journal of Accounting, 6: 455-478.
  • Gall, S. P., Mizik, N., & Roychowdhury, S. (2018). Managing for the Moment: The Role of Real Activity versus Accruals Earnings Management in SEO Valuation. SSRN eLibrary.
  • Gal-Or, E, (1985), "Information Sharing in Oligopoly", Econometrica 53, PP. 329-43.
  • Gertner, R., R. Gibbons; and D. S Scharfstein, (1988), "Simultaneous Signaling to the Capital and Product Markets", Rand Journal of Economics 19, PP. 173–190.
  • Guo, Y; B Jung; and S. Y Yang, (2015), "Product Market Competition and Earnings Quality: A Non−Linear Relationship", California State University, working paper.
  • Higgins, D., Omer, T. C., & Phillips, J. D. (2015). The influence of a firm's business strategy on its tax aggressiveness. Contemporary Accounting Research, 32(2), 674-702.
  • Ittner, C. , and Larcker, D. (1997). Product Development Cycle Time and Organizational Performance. Journal of Marketing Research, 34 (1) , 13-23.
  • Jones, K. L., Krishnan, G. V., & Melendrez, K D, Do models of
    discretionary acruals detect actual cases of fraudulent an restated earnings? An empirical aalysis, Contemporary
    Accounting Research, 2008, 25(2).
  • Kassnik, R,. (1999). On The Association Between Voluntary Disclosure and Earning Management . Journal of Accounting Research, Vol.19, No. 1. Pp.109-131.
  • Lin, L., Morris, R., Kang, H., & Tang, Q. (2013). “Information asymmetry of fair value accounting during the global financial crisis”. Journal of Contemporary Accounting and Economics. 9, pp.221-236.
  • Leventis,S.Weetman, P. & Caramanis, C.(2011). Agency Costs and Product Market Competition: The Case of Audit Pricingin Greece. The British Accounting Review, 43, 112–119.
  • Lim, E. K., Chalmers, K., & Hanlon, D. (2018). The influence of business strategy on annual report readability. Journal of Accounting and Public Policy, 37(1), 65-81.
  • Nursetya, Radhika and Nur Hidayati, Lina. (2020). HOW DOES FIRM SIZE AND CAPITAL STRUCTUREAFFECT FIRM VALUE? Journal of management and entrepreneurship research, Vol 10, PP67-76.
  • Pinnuk, M. (2012). “A review of the role of financial reporting in the global financial crisis”. Australian Accounting Review. 60, pp.1-14..
  • Wang, J. Y. (2010). Product Market Competition and Audit Fees. Electronic copy availableat: http:// ssrn،com/ abstract= 1697685.