دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت

ارائه مدل مفهومی کنترل‌های داخلی مالی مبتنی بر مخاطرات احتمالی و شفافیت گزارشگری مالی دولت (مطالعه موردی: دولت اقلیم کردستان عراق)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
نزار نصرالدین معروف 1
امید محمودی خوشرو 2
پیمان امینی 3
1 دانشجوی دکتری تخصصی، رشته حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگا ه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار، گروه حسابداری، واحد سنندج، دانشگا ه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
3 استادیار، گرو ه حسابداری، دانشکد ه علوم انسانی و اجتماعی، دانشگا ه کردستان، سنندج، ایران
چکیده
اقلیم کردستان عراق دارای سازمان‌های دولتی مستقل و اقتصاد مبتنی بر نفت است. به دلیل ماهیت فعالیت‌های این اقلیم، سازمان‌های دولتی همواره با مخاطراتی روبه رو هستند که اگر مورد توجه قرار نگیرند سبب گزارشگری ناقص خواهد شد. یکی از مولفه‌های نظارتی نوین مورد تأکید نهادهای بین المللی اقتصادی و حسابرسی، کنترل‌های داخلی مبتنی بر مخاطرات احتمالی (پیشرفته) است که به دلیل توجه به تئوری‌های مبتنی بر پاسخگویی و حاکمیت سازمانی (حاکمیت شرکتی)، سبب بهبود شفافیت گزارشگری مالی خواهد شد. پس از شناسایی مولفه‌های کنترل‌های داخلی مبتنی بر مخاطرات احتمالی و شفافیت گزارشگری مالی در مقالات پیشین و نظرخواهی از 5 نفر از خبرگان (روش دلفی فازی) مولفه‌ها مشخص شدند و پرسشنامه محقق ساخته تنظیم شد. تعداد 175 پرسشنامه بسته توسط کارکنان مالی و بودجه بخش دولتی اقلیم کردستان تکمیل و سپس با تکنیک معادلات ساختاری تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که کنترل‌های داخلی مالی مبتنی بر مخاطرات احتمالی بر شفافیت گزارشگری مالی بخش عمومی اقلیم کردستان عراق تأثیر معناداری دارد. کنترل‌های داخلی مالی مبتنی بر مخاطرات احتمالی رویکرد نوینی از کنترل‌های پیشگیرانه است که باید در انطباق با استانداردهای بین‌المللی موسسات عالی حسابرسی (اینتوسای) مورد توجه قرار گیرد. با توجه به تأکید نهادهای بین‌المللی حسابرسی دولتی بر کنترل‌های داخلی مبتنی بر مخاطرات احتمالی و نوسان‌های مختلفی که همواره در حال رخ دادن است، نتایج این پژوهش برای افزایش شفافیت گزارشگری مالی دولت و بهبود حسابرسی نهادهای نظارتی دارای ارزش است.
کلیدواژه‌ها
اقلیم کردستان عراق
بخش دولتی
شفافیت گزارشگری مالی
کنترل‌های داخلی مالی مبتنی بر مخاطرات احتمالی

عنوان مقاله English

Presenting a conceptual model of financial internal controls based on possible risks and transparency of government financial reporting (case study: Kurdistan Regional Government of Iraq)

نویسندگان English

nezar nasredin maroof 1
OMID MAHMOODI KHOSHROO 2
peyman amini 3
1 PhD student, accounting field, science and research department, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Accounting, Sanandaj Branch, Islamic Azad University, Sanandaj, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Accounting, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran.
چکیده English

The Iraqi Kurdistan region has independent government organizations and an oil-based economy. Due to the nature of the activities in this climate, government organizations are always facing risks that, if not taken into account, will cause incomplete reporting. One of the new regulatory components emphasized by international economic and auditing institutions is internal controls based on possible risks(advanced), which will be improves the transparency of financial reporting due to the attention to theories based on accountability and organizational governance (corporate governance). after identifying the components of internal controls based on risk and transparency of financial reporting in previous articles and asking 5 people of experts for their opinions (Fuzzy Delphi method) the components were determined and a researcher-made questionnaire was prepared. 175 closed questionnaires were completed by the finance and budget employees of the Kurdistan region's government sector and then analyzed using the structural equation. The findings showed that internal financial controls based on possible risks have a significant effect on the transparency of financial reporting in the public sector of the Kurdistan Region of Iraq. Financial internal controls based on possible risks are a new approach of preventive controls that should be considered in accordance with the international standards of the Supreme Audit Institutions (INTOSAI). Considering the emphasis of international government auditing institutions on internal controls based on possible risks and various fluctuations that are always happening, the results of this research are valuable for increasing the transparency of government financial reporting and improving the auditing of regulatory institutions.

کلیدواژه‌ها English

Kurdistan Region of Iraq
public sector
transparency of financial reporting
financial internal controls based on possible risks
اقبالی عموقین، علیرضا، محمدزاده سالطه، حیدر، صالحی، مهدی، نونهال نهر، علی­اکبر، (1404)، استخراج ارتباط علی و معلولی متغیرهای موثر بر کیفیت گزارشگری مالی با استفاده از رویکرد دیمتل. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 14(54)، 37-55.
اسلام­زاده، امید، حاجی­نژاد، ابوالفضل، زارع، پریسا، صفاری، مهدی، (1400)، کنترل­های داخلی در بخش عمومی(دیدگاه نظری)، تهران: انتشارات ترمه.
باباجانی، جعفر، بولو، قاسم، محمدرضاخانی، وحید. (1399). طراحی الگوی قابلیت حسابرسی داخلی در نهادهای بخش عمومی ایران. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 9(34)، 127-143.
تبارسوته، محمدسلمان. (1397). علل و پیامدهای فساد اقتصادی در اقلیم کردستان عراق. کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مدیریت و مهندسی صنایع.
حاجی پورکندرود، علی، و عبدالرحمن یوسف، رزگار. (1401). رویکردی بر ساختار و کارکرد سازمان های محاسباتی ایران, عراق و اقلیم کردستان. پژوهش های نوین حقوق اداری، 4(11 )، 143-186.
حیدری، مهدی، علی خانی، رضیه، مران جوری، مهدی. (1397). تأثیر استقلال هیات مدیره برکیفیت افشای اطلاعات اجتماعی در گزارش‌های سالانه. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 7(27)، 51-62.
خواجوی، شکراله، جهاندوست مرغوب، مهران، ویسی‌حصار، ثریا، (1400)، تأثیر توانایی مدیران بر پیامدهای عدم شفافیت اطلاعات شرکت، پژوهشهای کاربردی در گزارشگری مالی، 10(1)، 149-185.
ذبیح زاده، عبدالله، پورآقاجان، عباسعلی، رمضانی، جواد، عباسیان فریدونی، محمدمهدی. (1402). چگونگی تاثیر سطح هورمون تستوسترون بر رابطه بین ضعف کنترل داخلی و گزارش‌گری مالی متقلبانه. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 12(45)، 407-426.
سعدی، جهانگیر، جعفری لاریجانی، علی، نسل موسوی، سید حسین. (1403). تاثیر پذیرش استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی بر شفافیت مالی، ارزش های تایید کنندگی و پیش بینی کنندگی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 13(49)، 139-156.
فتحی عبدالهی، احمد، آقایی، محمدعلی، (1396)، بررسی اثربخشی حسابرسی داخلی در عملکرد مدیریت ریسک و کنترل سازمان های دولتی، مجله مدیریت سازمان های دولتی، دوره  5 ، شماره  3 پیاپی 19، صص 83 ـ 96.
گیوکی، اکبر، گرکز، منصور، صفری گرایلی، مهدی، معطوفی، علیرضا. (1403). تدوین الگوی گزارشگری یکپارچه. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 13(50)، 153-167.
مرادی بابک، بحری ثالث جمال. (1397). عوامل موثر بر اثربخشی حسابرسی داخلی در بهبود کنترل های داخلی مطالعه موردی: بانک ها و شرکت های دولتی آذربایجان غربی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت،7(28 )،107-122.
موسوی شیری، محمود، توکل نیا، اسماعیل، شاکری، ماهرخ. (1392). مشارکت حسابرسان داخلی در مدیریت ریسک بنگاه. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 2(7)، 29-48.
مهدویان، سید ابراهیم، لشگری، زهرا، خسروی پور، نگار، اسماعیل زاده، علی، یگانگی، محمدرضا. (1401). تاثیر وضع مقررات کنترل های داخلی برکیفیت اقلام تعهدی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 11(44)، 231-245.
نمازی، نویدرضا، دهقانی، سعیده، (1401)، بررسی رابطه بین نوآوری شرکت و شفافیت اطلاعات حسابداری با تأکید بر نقش تعدیلی ابعاد حسابرسی، پژوهشهای کاربردی در گزارشگری مالی، 11(1)، 187-224.
منابع انگلیسی
Alam, M.M., Said, J. and bin Abd Aziz, M.A. (2019), “Role of integrity system, internal control system, and leadership practices on the accountability practices in the public sectors of Malaysia”, Social Responsibility Journal, Vol. 15 No. 7, pp. 955-976.
Barth, M. E., & Schipper, K. (2008). Financial Reporting Transparency. Journal of Accounting, Auditing & Finance, Vol(n). 23(2), pp.173–190.
Beatriz Cuadrado-Ballesteros & Ana-María Ríos & María-Dolores Guillamón, (2023). "Transparency in public administrations: a structured literature review," Journal of Public Budgeting, Accounting & Financial Management, Emerald Group Publishing Limited, vol. 35(5), pages 537-567, June.
Birendra K. Mishra, Erik Rolland, Asish Satpathy, Michael Moore, (2019) "A framework for enterprise risk identification and management: the resource-based view", Managerial Auditing Journal, https:// doi.org/10.1108/MAJ-12-2017-1751
Chang, Y-T., Chen, H., Cheng, R.K., Chi, W., (2018), The impact of internal audit attributes on the effectiveness of internal control over operations and compliance, Journal of Contemporary Accounting & Economics, doi.org/10.1016/j.jcae.2018.11.002.
Chow, E., (2008), Internal Control from a Risk-Based Perspective, published by International Federation of Accountants,  https://www.ifac.org/system/files/publications/files/internal-control-from-a-ris.pdf
Doxey, c., (2021), Mitigating Risk By Improving Internal Controls, https://www.apqc.org/blog/mitigating-risk-improving-internal-controls
Erin, O. and Adegboye, A. (2022), "Do corporate attributes impact integrated reporting quality? An empirical evidence", Journal of Financial Reporting and Accounting, Vol. 20 No. 3/4, pp. 416-445.
Fernandes, R.B. and Barbosa, A. (2022), "Factors associated with the voluntary disclosure of the integrated report in Brazil", Journal of Financial Reporting and Accounting, Vol. 20 No. 3/4, pp. 446-471.
Hoai, T., T., Hung, B., Q., Nguyen, N., P., (2022), The impact of internal control systems on the intensity of innovation and organizational performance of public sector organizations in Vietnam: the moderating role of transformational leadership, Heliyon 8 (2022) e08954, journal homepage: www.cell.com/heliyon.
Islam, M., Slof, J. and Albitar, K. (2023), "The mediation effect of audit committee quality and internal audit function quality on the firm size–financial reporting quality nexus", Journal of Applied Accounting Research, Vol. ahead-of-print No. ahead-of-print. https://doi.org/10.1108/JAAR-06-2022-0153
Kaawaase, T.K., Nairuba, C., Akankunda, B. and Bananuka, J. (2021), "Corporate governance, internal audit quality and financial reporting quality of financial institutions", Asian Journal of Accounting Research, Vol. ahead-of-print No. ahead-of-print. https://doi.org/10.1108/AJAR-11-2020-0117.
Lansiluoto, A., Jokipii, A., Eklund , T., (2016), Internal Control Effectiveness – a Clustering Approach, Managerial Auditing Journal, Vol. 31 Iss 1 pp. 5 – 34.
Lennox, C. S., & Wu, X. (2022). Mandatory internal control audits, audit adjustments, and financial reporting quality: Evidence from China. The Accounting Review, 97(1), 341-364
Metwally, A.B.M. and Diab, A. (2024), "Towards an institutional understanding of risk-based management controls: evidence from a developing market", Qualitative Research in Accounting & Management, Vol. 21 No. 2, pp. 165-191.
Nerantzidis, M., Pazarskis, M., Drogalas, G. and Galanis, S. (2022), "Internal auditing in the public sector: a systematic literature review and future research agenda", Journal of Public Budgeting, Accounting & Financial Management, Vol. 34 No. 2, pp. 189-209. https://doi.org/10.1108/JPBAFM-02-2020-0015.
Nurunnabi, M. (2021), "Disclosure, Transparency, and International Financial Reporting Standards", International Financial Reporting Standards Implementation: A Global Experience (Contributions to International Accounting), Emerald Publishing Limited, Bingley, pp. 199-311.
Otoo, F.N.K., Kaur, M. and Rather, N.A. (2023), "Evaluating the impact of internal control systems on organizational effectiveness", LBS Journal of Management & Research, Vol. 21 No. 1, pp. 135-154.
Redeemer Krah & Gerard Mertens, (2023). "Financial transparency, trust and willingness to pay in local governments of sub-Saharan Africa," Journal of Public Budgeting, Accounting & Financial Management, Emerald Group Publishing Limited, vol. 35(6), pages 100-120, April.
Sarah B. Clinton, Arianna Spina Pinello, Hollis A. Skaife, (2014), The implications of ineffective internal control and SOX 404 reporting for financial analysts, Journal of Accounting and Public Policy, Vol. 33, No. 4, , PP. 303–327.