Presenting the conceptual model of the audit report and the audit quality of the public sector with the Delphi method

Document Type : Original Article

Authors
ghobad shamsi 1
Babak Jashidi Navid 2
mehrdad Ghanbari 3
foroozan mohammadi yarijani 3
1 Ph.D. Candidate, Department of Accounting, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran
2 2. Department of, Accounting, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran
3 Assosiate Professor, Department of Accounting, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran.
10.22034/jmaak.2025.77915.4374
Abstract
The final product of the audit is a report that is presented to the key stakeholders of the unit under review. In the public sector, as in the private sector, audit reports have not been paid attention to, while previous researches have shown that audit reports have relationships with the concept of audit quality and risk-based internal controls in various ways. In this research, the goal is to model the relevant relationships more precisely. The current research is of an exploratory type, and by using the Delphi method and asking the opinions of 5 experts familiar with the subject, the components related to each of the variables were identified. The final model was determined based on the Kappa index. In this model, the audit report was declared as an independent variable and audit quality as a dependent variable, and it was found that risk-based internal controls can play a mediating role in this relationship. Validation of the model with path analysis and t-coefficient based on polling 110 experts in the field of auditing and finance in the public sector did not reject the proposed model. The existential philosophy of the research model is that internal controls play a decisive role in all aspects of auditing. The results of this research are valuable in improving the protection of people's rights by executive and supervisory institutions.
Keywords
audit report
audit quality
risk-based internal controls
public sector
Delphi method
  • احمدی لیمنجوبی، سیده ستاره، آزادی، کیهان،  نیک کار، بهزاد. (1402). شناسایی و رتبه‌بندی عوامل موثر بر رابطه حسابرس و کارفرما مبتنی بر رویکرد اخلاقی و تأثیر آن بر کیفیت گزارش حسابرسی با استفاده از فرآیند دلفی-فازی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 14(53)، 1-18.
  • اسکندر، هدی و مرادی، محمد و حسین زاده، سهراب، (1404)، آیا درآمد موسسه های حسابرسی نشانه ای از کیفیت کار آن هاست؟، فصلنامه بررسی های حسابداری و حسابرسی، دوره: 32، شماره: 2
  • اسکندری، احمد، بیات، علی، محمدی، علی، (1402)، تأثیر کیفیت گزارش‌های حسابرسی، ساختار زبانی گزارش، و حرفه ای گرایی حسابرسان بر روی رفتار استفاده‌کنندگان: با تاکید بر رجحان محتوای بر شکل، پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای، 3(11)، صص 8-35.
  • اسلام­زاده، امید، حاجی نژاد، ابوالفضل، زارع، پریسا، صفاری، مهدی، (1400)، کنترل های داخلی در بخش عمومی(دیدگاه نظری)، تهران: انتشارات ترمه.
  • امیدوار، مریم، وکیلی­فرد، حمیدرضا، عابدینی، بیژن. (1399)، ارائه مدلی از کیفیت حسابرسی بخش عمومی بر اساس روش تحلیل تم. فصلنامه دانش حسابرسی، ۲۰ (۸۱).
  • پزشک، یاسمن، پورزمانی، زهرا، (1398)، فصلی بودن حسابرسی، کیفیت افشاء اطلاعات و کیفیت حسابرسی، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، دوره 8(29)، صص 57-70.
  • جعفری، فاطمه، شیرشکن، سعید و باقری وفا، ایمان . (1404). بررسی ارتباط بین حسابرسی ضمنی و نهایی بر تاخیر گزارش حسابرس، تجدید ارائه صورتهای مالی و حق الزحمه حسابرسی. پژوهش های حسابداری و حسابرسی عملیاتی و عملکرد, 5(2), 17-32.
  • چمک، حسن، قنبری، مهرداد، جمشیدی­نوید، بابک، مسعودی، جواد. (1402)، عوامل موثر بر کیفیت حسابرسی بخش عمومی در شرایط بحران. فصلنامه دانش حسابرسی ; ۲۳ (۹۲) :۱۱۱-۱۳۲.
  • حبیبی، آرش، (1401)، مدل بندی معادلات ساختاری، تهران: انتشارات سایت پارس مدیر.
  • حضوری، محمدجواد، گرد، عزیز، گل­دوست، مجید، (1394)، بررسی عوامل مؤثر بر بروز نارسایی در سیستم کنترل­های مالی دستگاه­های اجرایی، فصلنامه دانش حسابرسی، دوره 15، شماره 59، صص 19-41.
  • حکمی پور، نوشین، قنبرزاده، میترا. (1404). شناسایی و رتبه‌بندی عوامل موثر بر کیفیت حسابرسی از دیدگاه گروه‌های درگیر با آن در ایران به روش تحلیل عاملی تاییدی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 14(55)، 129-144.
  • خانجانی کاکرودی، سعیده، خسروانی، آرزو، فاضلی، نقی، (1402)، ارائه مدل کیفیت حسابرسی مبتنی بر فناوری بلاکچین. فصلنامه دانش حسابرسی ; ۲۳ (۹۳) :۱۳۳-۱۵۷.
  • دانایی فرد، حسن، امامی، سیدمجتبی. (1386). استراتژی های پژوهش کیفی- نظریه پردازی داده بنیاد. اندیشه مدیریت راهبردی (اندیشه مدیریت)، 1(2).
  • دهکردی، جمال، سلطانی­احمد، سعید، غیاثی­خوی، محمد، (1401)، مقدمه ای بر حسابرسی داخلی در بخش عمومی، چاپ اول، گرگان: انتشارات ویراست.
  • رخشان، مجاهد، ذبیحی زرین کلایی، علی،  پورآقاجان، عباسعلی. (1403). موانع ارتقای کیفیت حسابرسی با تأکید بر شناسایی رویه های معیوب. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 13(52)، 387-403.
  • شاه نظری اسماعیل، پیری حبیب، طالب‌نیا قدرت. (۱۴۰۴)، بررسی رابطه بین رعایت اصول اخلاقی و کیفیت حسابرسی و تأثیر آن بر کاهش فرار مالیاتی. نشریه اقتصاد و بانکداری اسلامی; ۱۴ (۵۱) :۱۳۹-۱۶۵.
  • صراف، فاطمه، محمدی، زهرا، (1399)، کیفیت حسابرسی بخش عمومی، چهارمین کنفرانس ملی پژوهش در حسابداری و مدیریت، تهران.
  • گلی، علی، خوزین، علی، اشرفی، مجید، نادریان، آرش، (1399)، بررسی نقش بیمه مسئولیت اجتماعی و حرفه‌ای حسابرسان بر ریسک شهرت اخلاقی و کیفیت حسابرسی با استفاده از رویکرد دلفی و معادلات ساختاری، پژوهش‌های اخلاقی (انجمن معارف اسلامی)، دوره 10(3)، صص 195-212.
  • گلیجانی، مهرداد، علی­خانی، رضیه، مران جوری، مهدی، فلاح، رضا. (1400). طراحی مدل فراترکیب عوامل موثر بر توسعه حسابداری در ایران. پژوهش­های حسابداری مالی و حسابرسی (پژوهشنامه حسابداری مالی و حسابرسی)، 13(50 )، صص 207-227.
  • نوروزی اصل بالکانلو مهناز، پیری پرویز، آشتاب علی، چالاکی پری. (۱۴۰۴)، ارائه الگوی کیفیت حسابرسی جهت استفاده در تصمیمات سرمایه‌گذاران با استفاده از مدل‌های آماری و یادگیری ماشین. نشریه اقتصاد و بانکداری اسلامی; ۱۴ (۵۱) :۲۶۹-۲۹۳.
  • Aida Hazlin Ismail, Natasha binti Muhammad Merejok, Muhamad Ridhuan Mat Dangi & Shukriah Saad, (2019), Does Audit Quality Matters in Malaysian Public Sector Auditing?, International Journal of Financial Research, Vol. 10, No. 3, Special Issue, pp. 203-215.
  • Alam, M.M., Said, J. and bin Abd Aziz, M.A. (2019), “Role of integrity system, internal control system, and leadership practices on the accountability practices in the public sectors of Malaysia”, Social Responsibility Journal, Vol. 15 No. 7, pp. 955-976.
  • Alharasis, E.E., Alkhwaldi, A.F. and Hussainey, K. (2024), "Key audit matters and auditing quality in the era of COVID-19 pandemic: the case of Jordan", International Journal of Law and Management, Vol. 66 No. 4, pp. 417-446.
  • Athavale, Manoj & Guo, Zhaorui & Meng, Yun & Zhang, Tianshu, (2022). "Diversity of signing auditors and audit quality: Evidence from capital market in China," International Review of Economics & Finance, Elsevier, vol. 78(C), pages 554-571.
  • Bartlett, R. W., Brecht, H. D., & Corless, J. C. (1995). Accountability mechanisms in the auditing profession. Accountability in Research, 4(2), 133–146
  • Blann, S. W. (2010). Auditor independence in the public sector. Government Finance Review, 26(4), 40–44.
  • Chang, Y-T., Chen, H., Cheng, R.K., Chi, W., (2018), The impact of internal audit attributes on the effectiveness of internal control over operations and compliance, Journal of Contemporary Accounting & Economics, doi.org/10.1016/j.jcae.2018.11.002.
  • Deis, D. R., & Giroux, G. A. (1992). Determinants of audit quality in the public sector. The Accounting Review, 67(3), 462–479.
  • Donaldy, Robert, Massoudi, Dianne; (2025), Audit quality and earnings management: evidence from rural and community banks in an emerging economy. Journal of Accounting in Emerging Economies 26 May 2025; 15 (3): 547–570. https://doi.org/10.1108/JAEE-03-2023-0063
  • Efrim Boritz, J. & Hayes, Louise & Timoshenko, Lev M., 2020. "How understandable are SOX 404 auditors reports?," International Journal of Accounting Information Systems, Elsevier, vol. 39(C).
  • Farooq Khalil, u., (2023),  Auditor choice and its impact on financial reporting quality: A case of banking industry of Pakistan, Asia Pacific Management Review, In Press.
  • Hichri, A. (2023), "Audit quality, value relevance, integrated reporting and the moderating role of business ethics: evidence from European ESG firms", Review of Accounting and Finance, Vol. 22 No. 5, pp. 663-681.
  • Hoai, T., T., Hung, B., Q., Nguyen, N., P., (2022), The impact of internal control systems on the intensity of innovation and organizational performance of public sector organizations in Vietnam: the moderating role of transformational leadership, Heliyon 8 (2022) e08954, journal homepage: www.cell.com/heliyon.
  • Hu, Z., Li, Y., Lin, B. and Kleinman, G. (2023), "The impact of key audit matter reporting on analyst forecast accuracy and forecast dispersion: evidence from Chinese listed firms", Managerial Auditing Journal, Vol. 38 No. 3, pp. 288-313.
  • Jones, R., & Pendlebury, M. (2010). Public sector accounting (6th ed.). Pearson Education Limited.
  • Lansiluoto, A., Jokipii, A., Eklund , T., (2016), Internal Control Effectiveness – a Clustering Approach, Managerial Auditing Journal, Vol. 31 Iss 1 pp. 5 – 34.
  • Lawrence J.Abbott, Colleen Boland, William Buslepp,Sean McCarthy, (2022), U.S. Audit partner identification and auditor reporting, Journal of Accounting and Public Policy, Volume 41, Issue 1
  • Obeid Al Shbail, Mohannad Zaid Jaradat, Ahmad Al-Hawamleh, Allam Hamdan, Abdalmuttaleb M.A. Musleh Alsartawi; (2025), Enhancing audit quality in non-Big 4 firms: the role of remote auditing and audit staff capabilities. Journal of Financial Reporting and Accounting 20 March 2025; 23 (2): 700–720. https://doi.org/10.1108/JFRA-11-2023-0653
  • Piot, C. (2001). Agency costs and audit quality: Evidence from France. European Accounting Review, 10(3), 461–499.
  • Rajabalizadeh, Javad, Schadewitz, Hannu; (2025), Audit report readability and information efficiency: evidence from the Tehran Stock Exchange. Journal of Accounting in Emerging Economies 14 March 2025; 15 (2): 491–516. https://doi.org/10.1108/JAEE-08-2024-0344
  • Ruba Taleb Alma’aitah, Krayyem Al-Hajaya, Nedal Sawan, Abdulaziz Alzeban; (2024), The impact of remote auditing on audit quality: the moderating role of technology readiness. Managerial Auditing Journal 29 October 2024; 39 (6): 624–647. https://doi.org/10.1108/MAJ-02-2024-4210
  • Sarah B. Clinton, Arianna Spina Pinello, Hollis A. Skaife, (2014), The implications of ineffective internal control and SOX 404 reporting for financial analysts, Journal of Accounting and Public Policy, Vol. 33, No. 4, PP. 303–327.