Internal Audit Quality in Iran: Barriers& challenges

Document Type : Original Article

Authors
Mohammad Reza Nikbakht 1
Vahid Mennati 2
Zabihollah Rezaee 3
Ali Rahmani 4
1 Associate Professor of accounting, University Of Tehran, Tehran, Iran.
2 PhD Student of Accounting, University of Tehran, Tehran, Iran (Corresponding Author).
3 Professor of accounting, School of Accountancy, university of Memphis, Memphis, USA
4 Professor of accounting, University of Alzahra, Tehran, Iran
Abstract
In the past decade, In order to develop corporate governance in Iran, regulatory authorities such as the Central Bank of the Islamic Republic of Iran (CBI) and the Securities & Exchange Organization (SEO) have considered the modern internal auditing through issuing guidelines and requirements in this regards. Due to the gradual expansion of the modern internal auditing in Iran, the many challenges surrounding this value-adding profession have been born that limits its effective implementation. On the other hand, many aspects of the internal auditing in Iran, including the internal audit quality (IAQ) and it' S obstacles and barriers, have not been clarified yet. Also, limited areas of the Internal Audit Challenges (IAC) and barriers have been considered in previous research. In order to explain and describe the various aspects of IAC and it’ s Improvement Strategies, by using the qualitative approach and grounded theory, internal audit multi-stakeholders (user, executive, regulators and standard setter) were studied for the first time in Iran. In this regard, 33 people were interviewed. In addition, 30 papers and seminars which published in Iranian professional magazines that reflect the viewpoints of the above-mentioned stakeholders were also used and analyzed. The data were analyzed by using the open coding, axial coding & selective coding approach that are specific to the grounded theory and major categories, categories, and subcategories (concepts) were extracted. Using a system model approach that includes inputs, process, outputs, outcomes and contextual factors, the IAC model as an emerged theory was designed. The model incorporates multidimensional of IAC. The findings suggest that there are many challenges in implementing and achieving the IAQ in many aspects for Iranian organization. Due to these, the multidimensional strategies have been introduced at engagement level, internal audit function level, firm level and national level.
Keywords
Internal Audit quality
Internal Auditing
Internal Audit Barriers
Qualitative research
Grounded Theory
*       ابوالمعالی، خدیجه، (1391)، پژوهش کیفی از نظریه تا عمل، نشر علم، تهران، چاپ اول.
*       اسدی، مرتضی، (1391)، ابلاغ به‌تنهایی کافی نیست، فصلنامه حسابدار رسمی، شماره 21، زمستان، ص 7-11.
*       اسدی، مرتضی، (1392)، کمیته حسابرسی اثربخش؛ دانش و تجربه مربوط، گفتگو با مرتضی اسدی، دوماهنامه حسابرس، سال 15، شماره 69، بهمن- اسفند، ص 38-45.
*       اشتراوس، آنسلم، وکوربین، جولیت، (1998)، اصول روش پژوهش کیفی، نظریه مبنایی- رویه‌ها و شیوه‌ها، ترجمه محمدی، بیوک، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، 1393، چاپ سوم.
*       امجدیان، فریدون، (1394)، از حقیقت کنترل‌های داخلی تا واقعیت اجرای آن، ماهنامه حسابدار، سال 31، شماره 283، آبان ماه، ص 37-44.
*       امیدواری، ناصر، (1392)، دل‌نگرانی‌های بزرگان حرفه حسابرسی داخلی، ماهنامه بورس، شماره 107، دی‌ماه، ص 32-33.
*    امیدواری، ناصر، (1393)، دشواری‌های استقرار نظام حسابرسی داخلی، دوماهنامه حسابرسان داخلی، دوره 1، شماره 1، خرداد و اردیبهشت، ص 20-26.
*       انصاری، عبدالهمدی و شفیعی، حسین، (1388)، بررسی تأثیر متغیرهای حسابرسی داخلی بر برنامه حسابرسی، فصلنامه بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، شماره 58، زمستان، ص 21-34.
*       ایمان، محمدتقی، (1391 الف)، روش‌شناسی پژوهش‌های کیفی، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چاپ اول.
*       ایمان، محمدتقی، (1391 ب)، فلسفه روش پژوهش در علوم انسانی، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
*       آقاجعفری، مهدی، (1380)، بررسی اثربخشی حسابرسی داخلی در شرکت ملی نفت ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.
*       باباجانی، جعفر و بابایی، مسعود، (1390)، تأثیر استقرار واحد حسابرسی داخلی و تشکیل کمیته حسابرسی در ارتقای سطح مسئولیت پاسخگویی مالی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی، فصلنامه دانش حسابداری، شماره 4، بهار، ص 7-27.
*       باباجانی، جعفر و خنکا، عبدالخالق، (1391)، ضرورت تشکیل کمیته حسابرسی و استقرار واحد حسابرسی داخلی در شهرداری‌های کلان‌شهرها برای ارتقاء سطح مسئولیت پاسخگویی، فصلنامه مطالعات تجربی حسابداری مالی، شماره 33، بهار، ص 39-72.
*       بازرگان، عباس، (1391)، مقدمه‌ای بر روش‌های پژوهش کیفی و آمیخته- رویکردهای متداول در علوم رفتاری، نشر دیدار، تهران.
*       بانک مرکزی ج.ا.ا. (1386)، رهنمودهایی برای نظام مؤثر کنترل داخلی در مؤسسات اعتباری، مدیریت کل نظارت بر بانک‌ها و مؤسسات اعتباری، شماره مب/1172.
*       بانک مرکزی ج.ا.ا. (1393)، حسابرسی داخلی در بانک‌ها، مدیریت کل مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی اداره مطالعات و مقررات بانکی.
*       بانک مرکزی ج.ا.ا. (1396)، دستورالعمل الزامات ناظر بر حاکمیت شرکتی در مؤسسات اعتباری غیردولتی، مدیریت کل مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی اداره مطالعات و مقررات بانکی.
*       برازنده، مریم، (1390)، کیفیت عملکرد حسابرسی داخلی و مدیریت سود، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه الزهرا.
*       بنی مهد، قاسم، (1394)، ضعف‌های سنتی واحدهای حسابرسی داخلی و کمیته حسابرسی در شرکت‌های ایرانی، روزنامه دنیای اقتصاد، شماره 3665، 10 دی‌ماه.
*       پزشک زاده، فاطمه، (1380)، بررسی میزان اتکای حسابرسان مستقل بر انواع حسابرسی داخلی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده مدیریت، دانشگاه الزهرا.
*       پور اسماعیلی، کیهان، (1381)، بررسی تأثیر گزارش‌های حسابرسی داخلی بر کیفیت تصمیم‌گیری مدیران در شرکت‌های تولیدی و صنعتی پذیرفته‌شده د ر بورس اوراق بهادر تهران، فصلنامه مدیر ساز، شماره 11، پائیز، ص 51-59.
*       پور زرندی، ابراهیم، (1392)، درک اندک حسابرسی داخلی از مدیران گرفته تا حسابرسان! ماهنامه بورس، شماره 107، دی‌ماه، ص 52-53.
*       حاجیها، زهره و رفیعی، آزاده، (1393)، تأثیر کیفیت عملکرد حسابرسی داخلی بر به هنگام بودن گزارش حسابرسی مستقل، پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، سال 6، شماره 24، زمستان، ص 121-137.
*       حساس یگانه، یحیی، (1379)، شناسایی عوامل مؤثر در عدم اتکای حسابرسان مستقل بر کار حسابرسان داخلی، نشریه مطالعات مدیریت بهبود و تحول، شماره 25 و 26، بهار و تابستان، ص 49-64.
*       حساس یگانه، یحیی، (1392)، کندوکاوی در چیستی حسابرسی و کنترل‌های داخلی، ماهنامه بورس، شماره 107، دی‌ماه، ص 10-12.
*       حساس یگانه، یحیی و علوی طبری، سید حسین، (1382)، رابطه بین منابع صرف شده برای حسابرسی داخلی و مخارج حسابرسی مستقل، فصلنامه مطالعات حسابداری، شماره 4، ص 71-96.
*       حسینی، محمد حسین، (1376)، بررسی تحلیل اثربخشی حسابرسی داخلی در صنعت گاز ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه شهید بهشتی.
*       حیدری، محمد، (1388)، بررسی تحلیلی اثربخشی حسابرسی داخلی در بانک‌های ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شهید باهنر کرمان، دانشکده حسابداری و اقتصاد.
*       خستویی، هوشنگ، مداحی، آزاده، دوانی، غلامحسین و محمد پور، مسعود، (1393)، میزگرد: استقرار سامانه‌های حسابرسی داخلی: از ضابطه‌گذاری تا دشواری‌های اجرایی، دوماهنامه حسابرسان داخلی، دوره 1، شماره 2، تیر و مرداد، ص 10-26.
*       خوزین، علی، (1383)، بررسی تحلیلی اثربخشی حسابرسی داخلی در شرکت‌های زیرمجموعه سازمان اتکا، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه شهید بهشتی.
*       دانایی‌فرد، حسن، الوانی، سید مهدی و آذر، عادل، (1392)، روش‌شناسی پژوهش کیفی در مدیریت: رویکردی جامع، انتشارات صفار، تهران، چاپ دوم.
*       رحمانی، علی، (1392)، هیچ اطلاعی از کارکرد حسابرسی داخلی در ایران نداریم، ماهنامه بورس، شماره 107، دی‌ماه، ص 40-41.
*       رحمانی، علی، مداحی، آزاده؛ و قشقایی، فاطمه، (1394)، موانع استقرار حسابرسی داخلی در دانشگاه‌های دولتی ایران، فصلنامه مدیریت نظامی، سال پانزدهم، شماره 57، ص 120-148.
*       سازمان بورس و اوراق بهادار. (1391). دستورالعمل کنترل‌های داخلی ناشران پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران، مصوب هیئت‌مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار (16/02/1391)، قابل‌دسترس از طریق (www.rdis.ir/ApprovedGuidLines.asp)
*       سازمان بورس و اوراق بهادار. (1391). منشور فعالیت حسابرسی داخلی، مصوب هیئت‌مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار (23/11/1391)، قابل‌دسترس از طریق (www.rdis.ir/ApprovedGuidLines.asp)
*       سازمان بورس و اوراق بهادار. (1391). منشور کمیته حسابرسی، مصوب هیئت‌مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار (23/11/1391)، قابل‌دسترس از طریق (www.rdis.ir/ApprovedGuidLines.asp)
*       سیفی، سعیده، (1384)، بررسی رابطه بین کمیته حسابرسی و استفاده از کار حسابرسی داخلی به‌عنوان یک زمینه آموزشی مدیریت و تأثیر این دو بر استقلال و بی‌طرفی حسابرسی داخلی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه الزهرا.
*       شمس احمدی، منصور، (1394)، راهبری شرکتی پیش‌شرط موفقیت کمیته‌های حسابرسی است، ماهنامه حسابدار، شماره 283، آبان ماه، ص 23-26.
*       صبری، رضا، (1395)، ضرورت تغییر از بازرسی به‌ حسابرسی داخلی در بانک‌ها: عبور از نظارت سنتی به نظارت نوین، سیمای بانکداری، شماره اول، آبان ماه، ص55.
*       عبدلی، محمدرضا و نادعلی، علی اکبر، (1394)، بررسی تأثیر وجود حسابرسی داخلی بر کاهش رخداد تحریف‌های مالی و قانونی و مالیاتی در شرکت‌ها، دانش حسابرسی، سال پانزدهم، شماره 61، زمستان، ص 177-192.
*       عسگری، سمیرا، (1390)، اثر منبع حسابرسی داخلی بر تصمیم حسابرس مستقل به‌منظور اتکا بر حسابرسی داخلی (درون‌سازمانی و برون‌سازمانی) در سطوح مختلف ریسک، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه الزهرا.
*       علوی طبری، سیدحسین و بشیری منش، نازنین، (1391)، مروری بر تحقیقات اثربخشی حسابرسی داخلی، فصلنامه دانش و پژوهش حسابداری، شماره 30، پاییز، ص 6-11 و ص 62-72.
*       فتحی عبداللهی، احمد و آقایی، محمدعلی، (1396)، بررسی اثربخشی حسابرسی داخلی در عملکرد مدیریت ریسک و کنترل سازمان‌های دولتی، مدیریت سازمان‌های دولتی، دوره 5، شماره 3، ص 83-96.
*       فخاریان، ابولقاسم، مالمیر، امیر حمزه، مداحی، آزاده، علی‌اکبری، م؛ و هاشمی نژاد، س.م. (1392). کارشناسان در میزگرد ماهنامه بورس تأکید کردند: حسابرسی داخلی استانداردسازی می‌خواهد، ماهنامه بورس، شماره 107، دی‌ماه، ص 27-31.
*       قاسمی، محسن، (1394)، بازآفرینی حسابرسی داخلی در ایران: از ضابطه‌گذاری تا عمل، ماهنامه حسابدار، سال 31، شماره 283، آبان ماه، ص 32-36.
*       کثیری، حسین، (1392)، حسابرسی داخلی ترمز سازمان نیست، ماهنامه بورس، شماره 107، دی‌ماه، ص 16-21.
*       کثیری، حسین، (1394)، حسابرس داخلی باید شخصیت حرفه‌ای داشته باشد، ماهنامه حسابدار، سال 31، شماره 283، آبان ماه، ص 14-22.
*       کثیری، حسین، گوهرزاد، جواد، صبری، رضا، مروج، چنگیز و فخار، بهزاد، (1395)، بازرسی و حسابرسی داخلی در بانک‌های ایران چالش‌ها و فرصت‌ها، سیمای بانکداری، شماره اول، آبان ماه، ص 56-63.
*       کشتکار رجبی، مهناز، (1383)، بررسی تأثیر حسابرسی داخلی بر عملکرد شعب بانک مسکن، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، دانشکده حسابداری و مدیریت، استاد راهنما حمید حقیقت.
*       لنگری، محمود، (1392)، بازنگری در متون دانشگاهی حسابرسی الزامی است، ماهنامه بورس، شماره 107، دی‌ماه، ص 56-57.
*       مبشری، آق محمد، (1392)، بررسی میزان اثربخشی حسابرسی داخلی در بهبود کنترل‌های داخلی و عملکرد شرکت‌های مادر تخصصی (هلدینگ) و تابعه بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه گیلان.
*       محمدپور، مسعود، (1392)، استقرار حسابرسی داخلی در سازمان‌ها: چالش‌ها و راهکارهای غلبه بر آن، نخستین کنگره سالانه حسابرسان داخلی: حرفه‌ای شدن حسابرسی داخلی در ایران: الزامات و چالش‌ها.
*       محمودزاده، علی، (1393)، بسترها و نیازهای حسابرسی داخلی، دوماهنامه حسابرسان داخلی، دوره 1، شماره 1، خرداد و اردیبهشت، ص 10-14.
*       مدرس، احمد و بیداری، محمدعلی، (1390)، بررسی نقش ارزش‌افزوده حسابرسی داخلی، فصلنامه علمی و پژوهشی حسابداری مدیریت، شماره یازدهم ص 65.
*       مشایخی، بیتا، حسن‌زاده، شادی، امینی، یاسین و منتی، وحید، (1394)، تأثیر همکاری حسابرسی داخلی در به‌موقع بودن گزارش حسابرسی مستقل، فصلنامه حسابرسی نظریه و عمل، سال دوم، شماره 3، صص 91-109.
*       مشایخی، بیتا، حسن‌زاده، شادی، امینی، یاسین و منتی، وحید، (1395)، تأثیر کیفیت حسابرسی داخلی بر حق‌الزحمه حسابرسی مستقل، پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، سال 8، شماره 31، پاییز، صص 41-56.
*       مشیر زاده، همایون، (1391)، چالش استقرار سیستم کنترل‌های داخلی در ایران، فصلنامه حسابدار رسمی، شماره 21، زمستان، ص 18-23.
*       مقیسه، مهدی، (1391)، بررسی رابطه بین کیفیت عملیات حسابرسی داخلی و گردش وجه نقد عملیاتی با اقلام تعهدی اختیاری با توجه به اطلاعات بورس اوراق بهادار ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حسابداری و مدیریت دانشگاه تربیت مدرس، استاد راهنما دکتر علی‌اصغر انوری رستمی
*       منافی، نقی، (1380)، بررسی نقش و جایگاه حسابرسی داخلی در ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه تهران، دانشکده مدیریت.
*       منتی، وحید، (1392)، کمیته‌های حسابرسی نوپا، ماهنامه بورس، شماره 107، دی‌ماه، ص 54-55.
*       منتی، وحید، (1396)، معرفی اجمالی تغییرات استانداردهای بین‌المللی حسابرسی داخلی بازنگری شده، روزنامه دنیای اقتصاد، شماره 4029، دوم اردیبهشت‌ماه.
*       موسوی شیری، محمود، توکل نیا، اسماعیل و شاکری، ماهرخ، (1392)، مشارکت حسابرسان داخلی در مدیریت ریسک بنگاه، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، سال دوم، شماره هفتم، ص 29.
*       مهام، کیهان، (1394)، گام بزرگی که لوازم آن آماده نیست، ماهنامه حسابدار، سال 31، شماره 283، آبان ماه، ص 27-31.
*       نادریان، هوشنگ، (1394)، تحلیلی بر حسابرسی داخلی در بخش عمومی، دوماهنامه حسابرسان داخلی، دوره 2، شماره 7، ص 4-5.
*       نیکخواه آزاد، علی و قناد، حمیدرضا، (1377)، عوامل عدم توسعه و روش‌های ارتقاء حسابرسی داخلی در ایران، فصلنامه بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، شماره 22.
*       نیکبخت، محمدرضا و معاذی نزاد، محمد مهدی، (1387)، عوامل مؤثر در اتکای حسابرسان مستقل بر کار حسابرسان داخلی، دو فصلنامه تحقیقات مالی، شماره 26، پاییز و زمستان، ص 93.
*       وحیدی الیزایی، ابراهیم و گرامی مقدم، مرضیه، (1395)، ارزیابی عوامل مؤثر بر اثربخشی حسابرسی داخلی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، پژوهش‌های حسابداری و حسابرسی، سال هشتم، شماره 31.
*    ولاشانی، محمدباقر، (1394)، باید در شکل فعلی گزارشگری حسابرسی داخلی بازنگری شود، ماهنامه حسابدار، سال 31، شماره 283، آبان ماه، ص 44-46.
*       Abbott, L. J. Parker, S. & Peters, G. F. (2010). Serving Two Masters: The Association between Audit Committee Internal Audit Oversight and Internal Audit Activities, Accounting Horizons 24 (1):1-24.
*       Abdolmohammadi, M. D’Onza, G. & Sarens, G. (2016). Benchmarking Internal Audit Maturity: A High-Level Look at Audit Planning & Processes Worldwide, The Global Internal Audit Common Body of Knowledge, CBOK 2015 Practitioner Survey, the IIA research Foundation (IIARF), July.
*       Bailey, J.A. (2016). Looking to the Future for Internal Audit Standards: Standards Updates, Usage, and Conformance, The Global Internal Audit Common Body of Knowledge, CBOK 2015 Practitioner Survey, the IIA research Foundation(IIARF), August.
*       Basel Committee on Banking Supervision. (2012). The Internal Audit Function in Banks, June.
*       Basel Committee on Banking Supervision. (2015). Guidelines: Corporate Governance Principles for Banks, July.
*       Bazmi, N. A. Rehman, M. & Rehman, C. A. (2016). Issues And Challenges Faced By Internal Auditors Of Private Sector Organizations, Social Science Learning Education Journal,Vol 1:1, pp 11-19.
*       Burke, J.F. & Jameson, S. E. (2015).A Global View of Financial Services Auditing: Opportunities, Challenges, and the Future, The Global Internal Audit Common Body of Knowledge, CBOK 2015 Practitioner Survey, the IIA research Foundation(IIARF).
*       Cangemi, M.P. (2015).Staying a Step Ahead: Internal Audit’s Use of Technology, The Global Internal Audit Common Body of Knowledge, CBOK 2015 Practitioner Survey, the IIA research Foundation (IIARF).
*       Chambers, R. (2016). ​​Five Powerful Statistics about Internal Audit from CBOK 2015, Internal Auditor Online Joural, February 22.
*       Cohen, J. G. Krishnamoorthy, G. & Wright, A. (2004).The Corporate Governance Mosaic and Financial Reporting Quality, Journal of Accounting Literature 23:87-152.
*       Desai, V. Roberts, R. W. & Srivastava, R. (2010). An Analytical Model for External Auditor Evaluation of the Internal Audit Function Using Belief Functions, Contemporary Accounting Research 27 (2):537-575.
*       Financial Reporting Council (FRC). (2008). The Audit Quality Framework, London: Financial Reporting Council.
*       Foster, R. C. & O’Connor, T. F. (2014). Seven Barriers to Performance Auditing in Canadian Cities, the Institute of Internal Auditors Research Foundation (IIARF).
*       Glover, S. M. Prawitt, D. F. & Wood, D. A. (2008). Internal Audit Sourcing Arrangement and the External Auditor's Reliance Decision, Contemporary Accounting Research 25 (1):193-213.
*       Gramling, A. A. Maletta, M. J. Schneider, A. & Church, B. K. (2004). The Role of the Internal Audit Function in Corporate Governance: A Synthesis of the Extant Internal Auditing Literature and Directions for Future Research, Journal of Accounting Literature 23:194-244.
*       Harrington, L. & Piper, A. (2015).Driving Success in a Changing World: 10 Imperatives for Internal Audit, The Global Internal Audit Common Body of Knowledge, CBOK 2015 Practitioner Survey, the IIA research Foundation(IIARF).
*       IAASB. (2014). A Framework For Audit Quality Key Elements That Create An Environment For Audit Quality, February.
*       Jabbarzadeh Kangarlouei, S. Motavassel, M. & Mohammadzadeh, V. (2013). Evaluation of internal audit effectiveness in Tehran Stock Exchange (TSE), International Journal of Advances in Management and Economics.
*       Jain, P. Harvey, K. Thakkar, R. & Cates, R. W. (2011). Assiting Small Internal Audit Acitivites in Impelementing International Standards For The Professional Practice Of Internal Auditing, the Institute of Internal Auditors(IIA) IPPF Practice Guide, March.
Krishnamoorthy, G. & Maletta, M. J. (2008). The Role of Internal Audit in the Financial Statement Audit: The Contingent Effects of Board Independence and Audit Committee Effectiveness, Working Paper (Northeastern University).