انجمن حسابداری مدیریت ایران دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت 2322-5785 مقالات آماده انتشار 2026 07 29 Designing a Sustainability Reporting Model and Prioritizing Its Key Influencing Factors in the Iraqi Banking System: An Exploratory Mixed-Methods Approach طراحی الگوی گزارشگری پایداری و اولویت‌بندی عوامل کلیدی مؤثر بر آن در نظام بانکی عراق: یک رویکرد آمیخته اکتشافی 24466 10.22034/jmaak.2026.79421.4811 FA احمد فایز حاکم دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران امین رستمی استادیار، گروه حسابداری، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-2156-0918 امین حاجیان نژاد استادیار، گروه حسابداری، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2026 07 01 Given the growing importance of sustainability reporting at the international level and the existing research gap within the Iraqi banking system, the main objective of this study is to design a comprehensive model and prioritize the key factors influencing sustainability reporting in Iraqi banks.<br>This research is applied-fundamental in terms of purpose and employs a mixed-methods approach with an exploratory sequential design. In the qualitative phase, Grounded Theory was utilized. Data were collected through semi-structured interviews with 28 experts, including bank managers and university professors, during 2025. The data were analyzed through three stages of open, axial, and selective coding. In the quantitative phase, data were gathered via a questionnaire developed based on the qualitative findings and administered to 141 bank managers. The collected data were then prioritized using the Friedman test.<br>The central category was identified as "the development of sustainability reporting in the Iraqi banking system," which is influenced by causal factors (environmental requirements, incentives, pressures, political characteristics, and international characteristics), contextual factors (the country's accounting environment, financial incentives, economic characteristics, and the banking environment), and intervening factors (corporate governance characteristics, structural characteristics, functional characteristics, managerial behavioral characteristics, and industry competition). Key strategies include designating a responsible entity, formulating standards, establishing a specialized committee, providing training, implementing internal control systems, and utilizing modern technologies. The consequences encompass enhanced social trust, improved employee quality of life, environmental preservation, capital market growth, and improved financial reporting quality. The quantitative results revealed that the three components—international environmental characteristics, environmental requirements, and environmental pressures—possess the highest priority. The proposed paradigmatic model provides a roadmap for policymakers and bank managers to enhance transparency, manage risk, and attract international investment. با توجه به اهمیت روزافزون گزارشگری پایداری در سطح بین‌المللی و خلأ پژوهشی در نظام بانکی عراق، هدف اصلی این پژوهش، طراحی الگویی جامع و اولویت‌بندی عوامل کلیدی مؤثر بر گزارشگری پایداری در بانک‌های عراق است.<br>پژوهش حاضر از نظر هدف، بنیادی-کاربردی و از نظر روش، یک تحقیق آمیخته با طرح اکتشافی متوالی است. در بخش کیفی، از نظریه‌ی داده‌بنیاد استفاده شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۸ خبره (مدیران بانک و اساتید دانشگاه) در سال ۱۴۰۴ جمع‌آوری و طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد. در بخش کمی، داده‌ها با پرسشنامه‌ای برگرفته از مؤلفه‌های کیفی و نظرخواهی از ۱۴۱ مدیر بانکی جمع‌آوری و با آزمون فریدمن اولویت‌بندی شدند.<br>مقوله‌ی مرکزی، توسعه‌ی گزارشگری پایداری در نظام بانکی عراق شناسایی شد که تحت تأثیر عوامل علّی (الزامات، مشوق‌ها، فشارهای محیطی، ویژگی‌های سیاسی و بین‌الملل)، عوامل زمینه‌ای (محیط حسابداری، مشوق‌های مالی، ویژگی‌های اقتصادی و محیط بانک) و عوامل مداخله‌گر (ویژگی‌های راهبری، ساختاری، عملکردی، رفتاری مدیران و رقابت) قرار دارد. راهبردهای کلیدی شامل تعیین نهاد مسئول، تدوین استانداردها، ایجاد کمیته، آموزش، کنترل داخلی و فناوری‌های نوین و پیامدهای آن شامل افزایش اعتماد اجتماعی، بهبود کیفیت زندگی کارکنان، حفظ محیط‌زیست، رشد بازار سرمایه و ارتقای کیفیت گزارشگری مالی است. نتایج کمی نشان داد که سه مؤلفه‌ی ویژگی‌های محیط بین‌الملل، الزامات محیطی و فشارهای محیطی بیشترین اولویت را دارند. الگوی پارادایمی ارائه‌شده، نقشه‌راهی برای سیاست‌گذاران و مدیران بانکی در جهت ارتقای شفافیت، مدیریت ریسک و جذب سرمایه‌گذاری بین‌المللی فراهم می‌آورد.