انجمن حسابداری مدیریت ایران دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت 2322-5785 مقالات آماده انتشار 2026 04 27 The role of audit partners in preventing material misstatements arising from fraud in financial statements: a comparative analysis in Iran and Iraq نقش شرکای حسابرسی در پیشگیری از تحریف‌های با اهمیت ناشی از تقلب در صورت‌های مالی: تحلیلی مقایسه‌ای در ایران و عراق 24318 10.22034/jmaak.2026.79140.4724 FA انوار صباح الخضیر گروه حسابداری، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. میثم دعائی گروه مالی، واحد اسفراین، دانشگاه آزاد اسلامی، اسفراین، ایران. 0000-0003-2276-2973 ابراهیم عبد موسی السعبرى گروه حسابداری، دانشکده علوم اداری، دانشگاه المستقبل، بابل، حله، عراق. محمد علیمرادی گروه حسابداری، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. Journal Article 2026 02 04 In recent decades, particularly following major financial scandals, the role of auditors in preventing material misstatements arising from fraud especially at the level of senior partners has become a central topic in accounting literature. Despite the development of regulations and professional oversight, evidence indicates that misstatements are sometimes left uncorrected or overlooked in interactions with management and the role of partners’ professional decisions in identifying and resolving these misstatements has been less directly examined. This qualitative-comparative study, adopting a grounded theory approach, investigates and compares the role of audit partners in Iran and Iraq, two countries with distinct institutional contexts. Data were collected through 40 semi-structured interviews with senior partners, analysis of 50 relevant reports and review of regulatory documents and conceptual patterns of professional decision-making were extracted using open, axial and selective coding. Comparative analysis reveals the interrelated impact of managerial pressures, institutional constraints, professional skills and experience, technology and organizational culture on audit quality. The study’s innovation lies in its direct focus on the judgment and decision-making processes of audit partners, utilizing empirical data beyond indirect audit quality indicators. The findings contribute to theoretical accounting literature and provide practical frameworks for enhancing audit quality and designing regulatory policies in emerging markets. در دهه‌های اخیر و به‌ویژه پس از رسوایی‌های مالی، نقش حسابرسان در پیشگیری از تحریف‌های بااهمیت ناشی از تقلب به‌ویژه در سطح شرکای ارشد، به موضوعی محوری در ادبیات حسابداری تبدیل شده است. با وجود توسعه مقررات و نظارت حرفه‌ای، شواهد نشان می‌دهد تحریف‌ها گاه اصلاح نشده یا در جریان تعامل با مدیریت نادیده گرفته می‌شوند و نقش تصمیمات حرفه‌ای شرکا در شناسایی و حل‌وفصل این تحریف‌ها کمتر مورد بررسی مستقیم قرار گرفته است. این مطالعه کیفی - تطبیقی با رویکرد نظریه داده‌بنیاد، به بررسی و مقایسه نقش شرکای حسابرسی در ایران و عراق، دو کشور با بسترهای نهادی متفاوت، می‌پردازد. داده‌ها از طریق ۴۰ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با شرکای ارشد، تحلیل ۵۰ گزارش مرتبط و بررسی اسناد نظارتی جمع‌آوری شد و با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی، الگوهای مفهومی تصمیم‌گیری حرفه‌ای استخراج گردید. تحلیل تطبیقی نشان‌دهنده تأثیر متقابل فشارهای مدیریتی، محدودیت‌های نهادی، مهارت و تجربه حرفه‌ای، فناوری و فرهنگ سازمانی بر کیفیت حسابرسی است و نوآوری پژوهش در تمرکز مستقیم بر فرآیندهای قضاوت و تصمیم‌گیری شرکای حسابرسی و بهره‌گیری از داده‌های تجربی، فراتر از شاخص‌های غیرمستقیم کیفیت، قرار دارد. نتایج این مطالعه، علاوه بر توسعه ادبیات نظری، چارچوب‌های عملی برای ارتقای کیفیت حسابرسی و طراحی سیاست‌های نظارتی در بازارهای نوظهور ارائه می‌کند.