انجمن حسابداری مدیریت ایران دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت 2322-5785 16 64 2026 02 07 Designing an Implementation Model of Employee Stock Ownership Plan (ESOP) in Iranian Startups طراحی مدل پیاده سازی ESOP در استارتاپ‌های ایران 245 264 24266 10.22034/jmaak.2025.78975.4663 FA مهران عربی گروه حسابداری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران احسان رحمانی نیا گروه حسابداری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ملک تاج ملکی اسکوئی گروه حسابداری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2025 11 15 This study aims to design a model for implementing Employee Stock Ownership Plans (ESOP) in Iranian startups. Conducted within an interpretivist paradigm and an inductive approach, the research employs Strauss and Corbin’s systematic grounded theory method for qualitative data analysis. Data were collected through semi-structured interviews with 18 experts in the fields of startups, human resources, information technology, and law, and analyzed using open, axial, and selective coding.<br>The findings reveal the interplay of causal factors—including legal, financial, and cultural constraints—as well as contextual and intervening conditions, and implementation strategies, all of which influence the success of ESOP implementation. The proposed model provides a comprehensive and localized framework for understanding the process and challenges of ESOP implementation in Iranian startups. It serves as a strategic guide to enhance effectiveness, motivation, and employee retention within this emerging entrepreneurial ecosystem. Moreover, the model can serve as a practical and strategic reference for policymakers, managers, and researchers in the fields of innovation and human resource management. این پژوهش با هدف طراحی مدل پیاده‌سازی طرح مالکیت سهام کارکنان (ESOP) در استارتاپ‌های ایران انجام شده است. مطالعه در چارچوب پارادایم تفسیری و با رویکرد استقرایی صورت گرفته و از روش نظریه‌پردازی داده‌بنیاد نظام‌مند استراوس و کوربین برای تحلیل داده‌های کیفی بهره‌مند شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۸ خبرگان حوزه‌های استارتاپ، منابع انسانی، فناوری اطلاعات و حقوق جمع‌آوری شده و با روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شده‌اند.<br>نتایج پژوهش بیانگر تأثیر متقابل عوامل علّی شامل محدودیت‌های قانونی، مالی و فرهنگی، شرایط زمینه‌ای و مداخله‌گر، و همچنین راهبردهای اجرایی بر موفقیت پیاده‌سازی ESOP است. مدل ارائه‌شده چارچوبی جامع و بومی برای درک فرآیند و موانع پیاده‌سازی ESOP در استارتاپ‌های ایران فراهم می‌کند و راهنمایی راهبردی جهت افزایش اثربخشی، انگیزش و حفظ نیروی انسانی در این زیست‌بوم نوپا است. این مدل می‌تواند برای سیاست‌گذاران، مدیران و پژوهشگران حوزه نوآوری و مدیریت منابع انسانی به‌عنوان مرجعی کاربردی و راهبردی مورد استفاده قرار گیرد. https://www.jmaak.ir/article_24266_b5c71703820ebd7c1e1b7118af88edcb.pdf