انجمن حسابداری مدیریت ایران دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت 2322-5785 16 63 2025 11 26 Presentation a Pattern of the Role of Effective Psychological Factors in Mental Representation on the Justification of Behavior and The Decision-Making Process of Management Accountants ارائه الگوی نقش عوامل مؤثر روانشناسی در بازنمایی ذهنی بر توجیه رفتار و فرایند تصمیم‌گیری حسابداران مدیریت 153 174 24201 10.22034/jmaak.2025.77879.4359 FA مهدی موذنی دانشجوی دکتری گروه حسابداری، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران آذر مسلمی استادیار گروه حسابداری، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران 0000-0001-5025-2984 محمدحامد خان محمدی دانشیار گروه حسابداری، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران طاهره محمودیان دستنائی استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بهشهر، ایران Journal Article 2024 08 15 Abstract: The form of accounting as an information system created and managed by people is influenced by human behavior. Psychological theory can be used in management accounting research based on the contingency approach in order to understand and explain the performance and effects of management accounting practices by considering how they affect people's mental states and behaviors. In psychological theory, mental representations act as an effective environment that evokes motivations and emotions and directs overt behavior towards the goal; that is, we get what we want [prefer] because of the way we think about it. The purpose of this research is Presentation a pattern of the role of effective psychological factors in mental representation on the justification of behavior and the decision-making process of management accountants. This research is a qualitative study, and in terms of its purpose, it is in the category of exploratory research, and the research method is based on a philosophical and scientific approach based on library studies and of the type of theoretical, which was used to identify the effective psychological factors on the justification of the behavior and decision-making process of accountants through the content analysis approach. After coding and classifying the identified theories, the final model was presented including 4 main psychological theories including motivational, social, cognitive and personality psychology and 39 sub-theories related to them. This result shows that management accountants besides searching the available information in a logical way, their mind and behavior are effective on the accounting procedures and the preparation of information is influenced by their psychological tendencies. ‌ تئوری روانشناسی را می‌توان در تحقیقات حسابداری مدیریت مبتنی بر رویکرد اقتضایی به منظور درک و توضیح عملکرد و اثرات شیوه‌های حسابداری مدیریت از طریق در نظر گرفتن نحوه تأثیر آنها بر حالات و رفتارهای ذهنی افراد استفاده کرد. در نظریه ‌‌روانشناسی ‌‌بازنمایی‌های ‌‌ذهنی ‌‌به‌عنوان ‌محیط ‌‌‌مؤثری ‌‌‌عمل ‌می‌کنند ‌‌‌که ‌انگیزه‌ها‌‌ و ‌احساسات‌ را‌ برمی‌انگیزد ‌و‌ رفتار ‌آشکار ‌را‌ به ‌سمت‌ هدف ‌‌هدایت‌‌ می‌کند؛ یعنی ما آنچه را که می‌خواهیم [ترجیح می‌دهیم] به دلیل طرز فکری است که در مورد آن داریم. هدف این تحقیق ارائه الگوی نقش عوامل مؤثر روانشناسی در بازنمایی ذهنی بر توجیه رفتار و فرایند تصمیم‌گیری حسابداران مدیریت می‌باشد. این تحقیق یک مطالعه کیفی است و از لحاظ هدف در زمره تحقیقات اکتشافی قرار دارد و روش پژوهش حاضر مبتنی بر رویکرد فلسفی و علمی بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای و از نوع پژوهش‌های تئوریک و نظری، مبتنی بر پیشینه تحقیقات مرتبط با موضوع می‌باشد که بر اساس رویکرد تحلیل محتوا به شناسایی عوامل مؤثر روانشناسی بر توجیه رفتار و فرایند تصمیم‌گیری حسابداران پرداخته شد. پس از کدکذاری و طبقه‌بندی نظریه‌های شناسایی‌شده، الگوی مورد نظر شامل 4 نظریه روانشناسی اصلی شامل روانشناسی انگیزشی، اجتماعی، شناختی و شخصیتی و 39 نظریه فرعی مرتبط به آنها ارائه شد. این نتیجه نشان می‌دهد که حسابداران مدیریت در کنار اینکه اطلاعات موجود را به شیوه‌ای منطقی جستجو می‌کنند، ذهن و رفتار آنها بر رویه‌های حسابداری مؤثر است و تهیه اطلاعات متأثر از تمایلات روان‌شناختی آنهاست. https://www.jmaak.ir/article_24201_30d4acd988cebcb9d2142e2af7a9dbaf.pdf