انجمن حسابداری مدیریت ایران دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت 2322-5785 15 60 2026 12 22 Comprehensive Model of Oligarchy in Auditing: Investigating the Structure and Correcting Trends الگوی جامع اُلیگارشی درحسابرسی: بررسی ساختار و اصلاح روندها 17 31 23974 10.22034/jmaak.2026.23974 FA سیروس حبیب زاده دانشجوی دکتری حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. مهدی علی نژاد ساروکلائی استادیارگروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. مهدی زینالی استادیار گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. 0000-0002-7791-0139 Journal Article 2023 04 05 Oligarchy in auditing has a critical view that audit affairs are in the hands of a distinct group and indicates that a special group in the auditing profession, with political governance and because of being close to government bodies, has the monopoly of auditing certain mother industries in companies and it has restricted the creation of competition by increasing the audit quality among audit institutions. T The statistical population of this research includes experienced professors in the field of auditing, partners of auditing institutions, and senior managers of auditing organizations, which was done during the years 2021 and 2021 and using the purposive mixed sampling method. Likewise, to measure the final model validity, the structural equation modeling approach was used and PLS software was used to fit it. The findings reveal that cultural, environmental, and social factors (0.345); structural and technical factors (0.439); political governance and managerial weakness (0.569), and inhibitory and supervisory factors (0.549) are effective in creating audit oligarchy. Likewise offering cultural and social platforms (0.328); structural and technical reforms (0.443); political and management reforms (0.514); strengthening the knowledge and skills of human resources (0.365) and legal and regulatory reforms (0.492) are among the strategies to limit oligarchy in auditing. Lastly, the cultural and social consequences on the audit profession (0.441) and creating a platform for increasing the audit quality (0.532) were explained as the consequences of limiting the oligarchy in the audit profession. الیگارشی در حسابرسی نسبت به اینکه امور حسابرسی در دست یک گروه خاص می باشد، دیدگاهی منتقدانه‌ دارد و بیان می کند که گروه خاصی در حرفه حسابرسی، با حکمرانی سیاسی و به دلیل نزدیک بودن به ارکان دولتی، انحصار حسابرسی صنایع خاص و مادر را در شرکتها بر عهده داشته و ایجاد رقابت به واسطه افزایش کیفیت حسابرسی را در میان موسسات حسابرسی محدود تر نموده است. جامعه آماری این پژوهش شامل اساتید مجرب در حوزه حسابرسی، شرکای مؤسسات حسابرسی و مدیران ارشد سازمان حسابرسی می‌باشد که اجرای آن طی سال های 1400 و 1401 و با استفاده از روش نمونه‌گیری ترکیبی هدفمند، صورت پذیرفته است. همچنین به‌منظور سنجش اعتبار الگوی نهایی از رویکرد مدل‌یابی معادلات ساختاری و برای برازش آن از نرم‌افزار PLS استفاده‌شده است. یافته‌ها نشان می دهد، عوامل فرهنگی، محیطی و اجتماعی به میزان(345/0)؛ عوامل ساختاری و فنی(439/0)؛ حکمرانی سیاسی و ضعف مدیریتی(569/0) و عوامل بازدارنده و نظارتی به میزان(549/0) در ایجاد الیگارشی حسابرسی موثر می باشند. همچنین فراهم نمودن بستر فرهنگی و اجتماعی به میزان(328/0)؛ اصلاحات ساختاری و فنی(443/0)؛ اصلاحات سیاسی و مدیریتی(514/0)؛ تقویت دانش و مهارت نیروی انسانی(365/0) و اصلاحات قانونی و نظارتی به میزان (492/0) از راهبردهای محدودسازی الیگارشی درحسابرسی می باشد؛ در نهایت پیامدهای فرهنگی و اجتماعی بر حرفه حسابرسی(441/0) و بسترسازی برای افزایش کیفیت حسابرسی(532/0) از پیامدهای محدودسازی الیگارشی درحرفه حسابرسی تبیین گردید. https://www.jmaak.ir/article_23974_bcf72cf0c11264b5bd65830efe8feaf8.pdf