انجمن حسابداری مدیریت ایران دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت 2322-5785 14 55 2025 09 23 Explaining the components and model of effective internal control from the perspective of senior management and the audit committee with the approach of structural equations تبیین مولفه‌ها و الگوی کنترل داخلی اثربخش از منظر مدیریت ارشد و کمیته حسابرسی با رویکرد معادلات ساختاری 83 98 23617 FA محمدرضا محققی دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. 0000-0002-7080-283X رضا غلامی جمکرانی دانشیار گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران 0000-0003-1895-6660 غلامرضا کرمی دانشیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران نظام الدین رحیمیان استادیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و مالی، دانشگاه خاتم، تهران، ایران Journal Article 2022 09 21 Fulfilling the mission of any organization is affected by various factors, for its realization, a fundamental and planned process under the title of internal control system is used. purpose of research is to explain the components and present an effective internal control model from the perspective of senior management and the audit committee in companies admitted. In order to identify the effective components on the effectiveness of the internal control system of the companies, while reviewing the studies, using a quantitative method, a number of 403 senior managers and members of the audit committee of the companies admitted to the Tehran Stock Exchange by random sampling method were selected and a questionnaire extracted from the research literature was provided to them. The review of the research literature and the results of the questionnaires showed that the individual, performance, legal, managerial, environmental and organizational components in the effectiveness of the internal control of companies. are effective In the following, after analysis and advanced structural equation analysis model to interpret the relationship directly between the variables has been used. The results of the research showed that the six components of organizational, individual, legal, environmental, managerial performance had a positive and significant impact on the effectiveness of the internal control system. In addition, according to the estimated path coefficient, the highest positive impact is related to the environmental component with an impact factor of 0.219 and the lowest positive impact is related to the performance component with an impact factor of 0.128. انجام مأموریت هر سازمانی،متأثر از عوامل گوناگونی است که برای تحقق آن، از فرآیندی بنیادی و برنامه ریزی شده تحت عنوان کنترل داخلی استفاده می شود. هدف این پژوهش، تبیین مولفه ها و ارائه الگوی کنترل داخلی اثربخش از منظر مدیریت ارشد و کمیته حسابرسی می‌باشد. به منظور شناسایی مولفه های مؤثر بر اثربخشی کنترل داخلی شرکت ها، ضمن مرور مطالعات صورت گرفته، با استفاده از روش کمی ، تعداد 403 نفر از مدیران ارشد و اعضای کمیته حسابرسی شرکت ها با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند و پرسشنامه استخراجی از ادبیات پژوهش در اختیار آن ها قرارگرفت. مرور ادبیات پژوهش‌های انجام گرفته و نتایج پرسش نامه ها، نشان داد که مولفه های فردی،عملکرد،قانونی،مدیریتی،محیطی و سازمانی، در اثربخشی کنترل داخلی شرکت ها مؤثر هستند. درادامه، پس از آزمون های تشخیصی شامل ارزیابی نرمال بودن توزیع متغیرها، همسانی واریانس ها،تحلیل عاملی تأییدی و اعتبارسنجی مناسب الگوی تصمیم گیری چندمعیاره برآوردی، از الگوهای پیشرفته تصمیم گیری چندمعیاره، تحلیل مسیر و الگوی تحلیل معادلات ساختاری پیشرفته جهت تفسیر ارتباط مستقیم بین متغیرها، بهره گرفته شده است. درنهایت، از ضریب تعیین جهت اعتبارسنجی روابط برآوردی و از آزمون تی استیودنت به منظور سنجش سطح معنی داری این روابط استفاده شد. نتایج پژوهش نشان دادکه مولفه های شش گانه سازمانی، عملکرد،فردی،قانونی،محیطی،مدیریتی بر اثربخشی کنترل داخلی تاثیر مثبت و معنی دار داشته است. علاوه بر این با توجه به ضریب مسیر برآوردی بیشترین تاثیر مثبت مربوط به مولفه محیطی با ضریب تاثیر 219/0و کمترین تاثیر مثبت مربوط به مولفه عملکرد با ضریب تاثیر 128/0بوده است. https://www.jmaak.ir/article_23617_807f390d98ca80c5d0d8f508f26b8656.pdf